Vì sao test tốc độ mạng 1Gbps không đạt 1Gbps?

Hiện tượng test mạng 1Gbps thấp hơn kỳ vọng

Khi sử dụng gói cáp quang có tốc độ khoảng 1Gbps, nhiều người mong kết quả đo luôn đạt đúng 1Gbps. Tuy nhiên, tốc độ hiển thị trên công cụ test thường bị ảnh hưởng bởi thiết bị, phương thức kết nối, máy chủ đo và tình trạng mạng tại thời điểm kiểm tra.

Tốc độ tải xuống và tải lên có thể không bằng nhau, còn độ trễ thường được tính riêng. Một kết quả thấp hơn mức quảng bá không đủ để kết luận đường truyền gặp lỗi. Cần kiểm tra theo từng lớp từ thiết bị đầu cuối đến router và nhà mạng.

Nguyên nhân 1: Thiết bị hoặc cổng mạng chưa hỗ trợ gigabit

Một số máy tính, TV, bộ phát Wi-Fi hoặc bộ chuyển mạch chỉ có cổng Fast Ethernet với giới hạn khoảng 100Mbps. Khi đó, dù đường truyền và router hỗ trợ 1Gbps, thiết bị vẫn không thể đo hoặc sử dụng hết băng thông.

Hãy kiểm tra thông số cổng mạng trên máy và router. Trong phần trạng thái kết nối Ethernet, tốc độ liên kết nên hiển thị 1,0Gbps thay vì 100Mbps hoặc thấp hơn.

Nguyên nhân 2: Cáp mạng không phù hợp hoặc bị lỗi

Cáp mạng cũ, đầu bấm lỏng, dây bị gập mạnh hoặc chỉ đấu đủ một phần lõi có thể khiến liên kết tự hạ xuống 100Mbps. Cáp Cat5e đạt chuẩn thường đủ cho kết nối gigabit trong phạm vi gia đình, còn cáp Cat6 có thể phù hợp hơn với hệ thống mới.

Thử thay bằng một sợi cáp ngắn, nguyên vẹn và cắm trực tiếp máy tính vào router. Nếu tốc độ liên kết tăng lên 1Gbps, nguyên nhân có thể nằm ở dây hoặc đầu nối đang sử dụng.

Nguyên nhân 3: Router chưa đáp ứng tốc độ xử lý

Router giá rẻ hoặc thiết bị đời cũ có thể hỗ trợ cổng gigabit trên lý thuyết nhưng không đủ năng lực xử lý khi bật nhiều tính năng như QoS, VPN, kiểm soát truy cập hoặc lọc nội dung. Firmware lỗi thời cũng có thể làm giảm hiệu suất.

Kiểm tra thông số cổng WAN và LAN, cập nhật firmware từ nhà sản xuất, khởi động lại router và thử tắt tạm các tính năng xử lý nặng. Nếu router có nhiều thiết bị truy cập đồng thời, nên đánh giá cả khả năng chịu tải thực tế.

Nguyên nhân 4: Wi-Fi bị giới hạn bởi chuẩn kết nối và nhiễu sóng

Test qua Wi-Fi thường cho kết quả thấp hơn kết nối dây. Khoảng cách xa, tường dày, mạng Wi-Fi lân cận, thiết bị Bluetooth và việc dùng băng tần 2,4GHz đều có thể làm giảm tốc độ hoặc tăng độ trễ.

Để kiểm tra công bằng, hãy đứng gần router và dùng băng tần 5GHz hoặc Wi-Fi 6 nếu thiết bị hỗ trợ. Không nên dùng kết quả từ điện thoại kết nối yếu để đánh giá toàn bộ đường truyền 1Gbps.

Nguyên nhân 5: Máy chủ đo hoặc thời điểm kiểm tra không phù hợp

Công cụ test tốc độ phải truyền dữ liệu giữa thiết bị và một máy chủ cụ thể. Máy chủ ở xa, đang quá tải hoặc có tuyến kết nối không tối ưu có thể khiến tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ thay đổi.

Hãy thử nhiều máy chủ gần vị trí của bạn, đóng các trình duyệt và ứng dụng không cần thiết, sau đó đo vào vài thời điểm khác nhau. Kết quả ổn định qua nhiều máy chủ có giá trị tham khảo cao hơn một lần đo đơn lẻ.

Nguyên nhân 6: Thiết bị đang sử dụng băng thông nền

Ứng dụng sao lưu đám mây, cập nhật hệ điều hành, tải tệp, xem video hoặc camera an ninh có thể chiếm băng thông trong lúc test. Khi nhiều người cùng sử dụng mạng, tốc độ dành cho thiết bị đo cũng giảm.

Trước khi kiểm tra, tạm dừng tải xuống và tải lên trên các thiết bị khác. Có thể xem danh sách thiết bị trong router để phát hiện nguồn sử dụng băng thông bất thường.

Cách kiểm tra mạng 1Gbps đúng phương pháp

Kết nối máy tính trực tiếp với cổng LAN gigabit của router bằng cáp Cat5e hoặc Cat6 tốt.
Kiểm tra trạng thái liên kết trên máy, bảo đảm tốc độ hiển thị là 1Gbps.
Tắt VPN, ứng dụng tải tệp, đồng bộ đám mây và các tác vụ nền.
Chọn máy chủ đo gần nhất, sau đó thực hiện vài lần ở các thời điểm khác nhau.
Ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ thay vì chỉ xem một chỉ số.

Gợi ý tối ưu tốc độ và khi nào nên liên hệ nhà mạng

Dùng router có cổng WAN và LAN gigabit, đồng thời cập nhật firmware.
Ưu tiên kết nối dây khi cần đo chính xác hoặc truyền dữ liệu lớn.
Đặt router ở vị trí thoáng, gần khu vực sử dụng và tránh nguồn gây nhiễu.
Dùng băng tần 5GHz hoặc Wi-Fi 6 khi thiết bị tương thích.
Khởi động lại thiết bị mạng nếu kết nối có dấu hiệu bất ổn kéo dài.

Nếu máy tính kết nối dây trực tiếp, cổng liên kết là 1Gbps, cáp đạt chuẩn và kết quả vẫn thấp ổn định qua nhiều máy chủ, hãy liên hệ nhà mạng để yêu cầu kiểm tra đường truyền cáp quang. Khi trao đổi, nên cung cấp thời điểm đo, máy chủ đã chọn, kết quả tải xuống, tải lên và độ trễ để kỹ thuật viên có thêm dữ liệu chẩn đoán.