Vì sao test tốc độ mạng không giống nhau và cách kiểm tra chính xác

Hiện tượng test tốc độ mạng không giống nhau

Việc kết quả đo thay đổi giữa các lần kiểm tra là khá phổ biến, ngay cả khi bạn đang sử dụng cùng một thiết bị và một gói cáp quang. Tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ có thể tăng giảm theo từng thời điểm. Một lần đo cho kết quả cao không đồng nghĩa kết nối luôn đạt mức đó, cũng như một lần đo thấp chưa chắc cho thấy đường truyền bị lỗi.

Mỗi công cụ test sử dụng máy chủ, tuyến kết nối và phương pháp tạo lưu lượng khác nhau. Vì vậy, cần xem xét nhiều lần đo trong cùng điều kiện thay vì chỉ dựa vào một kết quả riêng lẻ.

Máy chủ đo và tuyến kết nối tạo ra khác biệt

Khoảng cách từ thiết bị đến máy chủ test ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Máy chủ ở gần thường có độ trễ thấp và tốc độ cao hơn, trong khi máy chủ ở xa phải đi qua nhiều nút mạng, khiến dữ liệu dễ bị chậm hoặc dao động.

Mỗi nền tảng đo tốc độ có thể chọn máy chủ khác nhau. Một máy chủ đang quá tải cũng làm giảm tốc độ tải xuống hoặc tải lên dù đường truyền từ nhà bạn vẫn hoạt động bình thường.

Wi-Fi làm kết quả dao động

Wi-Fi thường là nguyên nhân phổ biến nhất khiến các lần test không giống nhau. Khoảng cách đến router, tường chắn, nhiễu từ mạng Wi-Fi lân cận và băng tần đang sử dụng đều ảnh hưởng đến chất lượng tín hiệu.

Băng tần 2,4 GHz có phạm vi phủ sóng rộng nhưng thường nhiều nhiễu hơn. Băng tần 5 GHz có thể cho tốc độ cao hơn ở khoảng cách gần, nhưng tín hiệu suy giảm nhanh khi đi qua tường. Nếu thiết bị chuyển đổi giữa các băng tần, kết quả đo cũng có thể thay đổi.

Router và thiết bị đầu cuối giới hạn tốc độ

Router cũ, bộ xử lý yếu hoặc cổng mạng chỉ hỗ trợ tốc độ thấp có thể trở thành điểm nghẽn. Tình trạng này dễ nhận thấy khi tốc độ đo bằng Wi-Fi thấp hơn nhiều so với khả năng của đường truyền cáp quang.

Điện thoại, máy tính và trình duyệt cũng có giới hạn riêng. Thiết bị đời cũ, bộ nhớ gần đầy, trình duyệt có nhiều tiện ích mở rộng hoặc phần mềm bảo mật đang quét dữ liệu có thể làm kết quả giảm.

Các hoạt động khác đang sử dụng đường truyền

Video độ phân giải cao, tải tệp, sao lưu đám mây, camera an ninh và các thiết bị trong gia đình đều có thể chiếm băng thông. Khi nhiều thiết bị cùng truy cập, công cụ test phải chia sẻ tài nguyên với những hoạt động này nên tốc độ đo thấp hơn.

Việc tải lên thường bị bỏ qua khi kiểm tra, nhưng sao lưu ảnh hoặc phát video trực tiếp có thể chiếm đáng kể băng thông tải lên. Điều này cũng làm độ trễ tăng, đặc biệt khi router không có cơ chế quản lý lưu lượng phù hợp.

Nhà mạng và tình trạng mạng tại từng thời điểm

Lưu lượng trên mạng của nhà mạng có thể thay đổi theo giờ. Vào thời điểm nhiều người cùng truy cập, kết nối đến một số khu vực hoặc máy chủ có thể bị quá tải tạm thời. Đây là lý do kết quả buổi tối đôi khi thấp hơn kết quả đo vào ban ngày.

Sự cố trên tuyến truyền dẫn, bảo trì hoặc vấn đề kết nối giữa các mạng cũng có thể ảnh hưởng đến một số máy chủ cụ thể. Nếu nhiều thiết bị đều cho kết quả thấp khi dùng kết nối có dây, nên đối chiếu với thông báo của nhà mạng trước khi thay router.

Cách xác định nguyên nhân chính xác

1. Đóng các ứng dụng đang tải xuống, tải lên, xem video hoặc đồng bộ dữ liệu trên mọi thiết bị.
2. Khởi động lại router và chờ thiết bị hoạt động ổn định trước khi đo.
3. Đo ba đến năm lần vào các thời điểm khác nhau, đồng thời ghi lại tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ.
4. So sánh kết quả trên hai hoặc ba máy chủ gần nhau, không chỉ dựa vào một máy chủ duy nhất.
5. Dùng cáp mạng kết nối trực tiếp máy tính với router để phân biệt vấn đề Wi-Fi với vấn đề đường truyền.
6. Kiểm tra bằng một thiết bị khác có cấu hình tương đương để loại trừ giới hạn phần cứng.

Nếu kết nối có dây ổn định nhưng Wi-Fi thấp, nguyên nhân thường nằm ở vị trí router, băng tần hoặc thiết bị không dây. Nếu cả kết nối có dây và nhiều thiết bị đều giảm vào cùng một thời điểm, nên liên hệ nhà mạng để kiểm tra tuyến truyền dẫn.

Cách cải thiện độ ổn định khi test

• Đặt router ở vị trí thông thoáng, gần khu vực sử dụng chính và tránh đặt trong tủ kín.
• Ưu tiên băng tần 5 GHz khi thiết bị ở gần router; dùng 2,4 GHz cho khu vực xa hơn nếu tín hiệu phù hợp.
• Dùng cáp mạng đạt chuẩn và kiểm tra cổng mạng của router khi cần đo khả năng đường truyền.
• Cập nhật firmware router, trình điều khiển card mạng và hệ điều hành của thiết bị.
• Tạm dừng tải tệp, sao lưu đám mây và các thiết bị dùng nhiều băng thông trong lúc kiểm tra.
• Thực hiện phép đo vào nhiều khung giờ để đánh giá độ ổn định thay vì chỉ tìm một con số cao nhất.

Khi nào nên liên hệ nhà mạng

Nên liên hệ nhà mạng nếu tốc độ thấp kéo dài trên kết nối có dây, độ trễ tăng bất thường, kết nối thường xuyên mất ổn định hoặc kết quả giảm đồng thời trên nhiều thiết bị. Khi trao đổi, hãy cung cấp thời gian đo, máy chủ đã chọn, loại kết nối và các thông số tải xuống, tải lên, độ trễ.

Những dữ liệu này giúp kỹ thuật viên phân biệt lỗi trong gia đình với vấn đề trên tuyến mạng. Không nên kết luận chất lượng dịch vụ chỉ từ một lần test qua Wi-Fi hoặc một máy chủ ở xa.