Màn hình kiểm tra tốc độ mạng chậm: nguyên nhân và cách khắc phục

Màn hình kiểm tra tốc độ mạng cho biết điều gì?

Màn hình kiểm tra tốc độ mạng thường hiển thị ba thông số chính: tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ. Tải xuống phản ánh khả năng nhận dữ liệu khi xem video, tải tệp hoặc duyệt web. Tải lên liên quan đến gửi tệp, gọi video và phát trực tiếp. Độ trễ thể hiện thời gian dữ liệu đi từ thiết bị đến máy chủ đo, thường được tính bằng mili giây.

Kết quả đo không phải lúc nào cũng trùng với tốc độ gói cước vì phụ thuộc vào thiết bị, phương thức kết nối, vị trí máy chủ và lượng truy cập tại thời điểm kiểm tra. Vì vậy, cần đo nhiều lần trong cùng điều kiện trước khi kết luận đường truyền có vấn đề.

Nguyên nhân 1: Tín hiệu Wi-Fi yếu hoặc bị nhiễu

Khoảng cách xa router, tường bê tông, cửa kim loại và các thiết bị điện có thể làm suy giảm tín hiệu Wi-Fi. Khi tín hiệu không ổn định, tốc độ tải xuống và tải lên giảm, còn độ trễ tăng. Mạng Wi-Fi ở khu dân cư đông cũng dễ bị nhiễu do nhiều router cùng sử dụng một kênh.

Nguyên nhân 2: Router quá tải hoặc hoạt động không ổn định

Router phải xử lý nhiều thiết bị cùng lúc như điện thoại, máy tính, camera và TV thông minh. Nếu thiết bị đã cũ, quá nóng hoặc chạy liên tục trong thời gian dài, hiệu suất có thể giảm. Một số router cũng giới hạn tốc độ qua cổng mạng hoặc không hỗ trợ tốt chuẩn Wi-Fi mới.

Nguyên nhân 3: Thiết bị kiểm tra đang sử dụng tài nguyên mạng

Ứng dụng cập nhật nền, đồng bộ đám mây, tải tệp hoặc xem video có thể chiếm băng thông trong lúc đo. Phần mềm bảo mật, trình duyệt có nhiều tab và thiết bị dùng cấu hình thấp cũng khiến kết quả không ổn định. Đây là nguyên nhân thường gặp khi chỉ một máy cho kết quả thấp còn các máy khác vẫn bình thường.

Nguyên nhân 4: Kết nối cáp quang hoặc thiết bị đầu cuối có vấn đề

Dây mạng lỏng, đầu cắm bị oxy hóa, dây bị gập mạnh hoặc bộ chuyển đổi quang hoạt động không ổn định đều có thể làm giảm chất lượng kết nối. Nếu đo bằng máy tính qua cáp mạng mà tốc độ vẫn thấp, vấn đề có thể nằm ở dây dẫn, modem quang, router hoặc tuyến cáp quang của nhà mạng.

Nguyên nhân 5: Nhà mạng hoặc khu vực đang có lưu lượng cao

Vào giờ cao điểm, lưu lượng truy cập tăng có thể khiến tốc độ thực tế giảm hoặc độ trễ tăng. Sự cố bảo trì, lỗi tuyến truyền dẫn và vấn đề kết nối quốc tế cũng có thể ảnh hưởng đến một số dịch vụ nhưng không ảnh hưởng đồng đều đến mọi máy chủ đo. Không nên kết luận chỉ dựa trên một lần kiểm tra.

Nguyên nhân 6: Máy chủ kiểm tra nằm quá xa

Khoảng cách giữa thiết bị và máy chủ đo ảnh hưởng trực tiếp đến độ trễ và chất lượng kết nối. Máy chủ ở xa hoặc đang quá tải có thể trả về tốc độ thấp dù đường truyền nội bộ vẫn tốt. Hãy thử nhiều máy chủ gần khu vực của bạn để so sánh, đồng thời kiểm tra trên một dịch vụ khác.

Cách xác định nguyên nhân chính xác

1. Đóng ứng dụng đang tải dữ liệu trên mọi thiết bị trong nhà.
2. Khởi động lại router và chờ thiết bị hoạt động ổn định.
3. Đo lần đầu bằng Wi-Fi ở vị trí gần router.
4. Đo lần tiếp theo bằng máy tính kết nối qua cáp mạng.
5. Thử nhiều máy chủ và thực hiện ít nhất ba lần vào các thời điểm khác nhau.

Nếu tốc độ qua cáp mạng ổn định nhưng Wi-Fi chậm, hãy tập trung kiểm tra vị trí router và cấu hình không dây. Nếu cả hai phương thức đều thấp, đặc biệt vào nhiều thời điểm, nên kiểm tra thiết bị đầu cuối và liên hệ nhà mạng để xác minh tuyến kết nối.

Giải pháp cải thiện tốc độ và độ ổn định

• Đặt router ở vị trí trung tâm, thoáng và cao, tránh tủ kín hoặc nguồn gây nhiễu.
• Chuyển sang băng tần 5 GHz khi ở gần router; dùng 2,4 GHz ở khu vực xa hơn.
• Cập nhật firmware cho router và thay đổi mật khẩu Wi-Fi để loại bỏ thiết bị không mong muốn.
• Ưu tiên cáp mạng cho máy tính, TV hoặc thiết bị cần tốc độ ổn định.
• Tạm dừng sao lưu đám mây, tải xuống và cập nhật tự động khi cần đo chính xác.
• Kiểm tra dây cáp quang, dây mạng và các đầu nối khi kết quả giảm trên mọi thiết bị.
• Liên hệ nhà mạng nếu tốc độ qua cáp vẫn thấp sau nhiều lần đo và ở nhiều máy chủ.

Khi nào nên kiểm tra lại với nhà mạng?

Hãy lưu lại thời gian đo, máy chủ sử dụng, phương thức kết nối và các thông số tải xuống, tải lên, độ trễ. Nếu kết quả thấp liên tục trong nhiều khung giờ, xảy ra trên cả Wi-Fi lẫn cáp mạng và không cải thiện sau khi khởi động lại router, bạn nên cung cấp thông tin này cho nhà mạng. Dữ liệu cụ thể giúp kỹ thuật viên phân biệt lỗi trong gia đình với sự cố trên tuyến truyền dẫn.

Bạn có thể bắt đầu bằng một công cụ kiểm tra tốc độ mạng, sau đó đối chiếu kết quả với hoạt động thực tế như xem video, gọi video hoặc tải tệp.