Vì sao kiểm tra tốc độ mạng không đạt và cách khắc phục

Kiểm tra tốc độ mạng không đạt biểu hiện như thế nào?

Khi kết quả đo thấp hơn mức thường dùng, người dùng có thể thấy video phải chờ tải, tải xuống lâu, cuộc gọi trực tuyến bị giật hoặc trang web phản hồi chậm. Tuy nhiên, một lần đo chưa đủ để kết luận đường truyền có vấn đề. Tốc độ còn phụ thuộc vào thiết bị, vị trí đo, băng tần Wi-Fi, máy chủ kiểm tra và lưu lượng mạng tại thời điểm đó.

Nên đối chiếu cả ba chỉ số: tải xuống, tải lên và độ trễ. Tải xuống ảnh hưởng đến xem video, tải tệp và duyệt web; tải lên quan trọng khi gửi dữ liệu, họp trực tuyến hoặc sao lưu; độ trễ cao thường gây phản hồi chậm trong game và cuộc gọi.

Nguyên nhân thường khiến kết quả đo không đạt

Khoảng cách đến router quá xa

Tín hiệu Wi-Fi suy yếu khi đi qua tường bê tông, cửa kim loại hoặc nhiều tầng nhà. Ở xa router, thiết bị có thể tự giảm tốc độ để duy trì kết nối ổn định. Đây là nguyên nhân phổ biến nếu máy đo gần router cho kết quả tốt nhưng đo tại phòng khác lại thấp.

Nhiễu Wi-Fi hoặc chọn sai băng tần

Mạng Wi-Fi của hàng xóm, thiết bị Bluetooth, lò vi sóng và nhiều mạng cùng hoạt động trên một kênh có thể làm tăng nhiễu. Băng tần 2,4 GHz thường phủ xa hơn nhưng dễ bị nhiễu, còn 5 GHz thường nhanh hơn ở khoảng cách ngắn. Thiết bị cũ cũng có thể không tận dụng được chuẩn Wi-Fi mới.

Router quá tải hoặc hoạt động không ổn định

Router phải xử lý nhiều điện thoại, máy tính, camera và thiết bị gia dụng cùng lúc sẽ dễ quá tải. Firmware lỗi, nhiệt độ cao hoặc router đã sử dụng lâu cũng có thể làm kết nối chập chờn. Nếu mọi thiết bị đều giảm tốc độ, cần kiểm tra router trước khi kết luận do nhà mạng.

Thiết bị đang chạy tác vụ nền

Ứng dụng cập nhật, đồng bộ ảnh, sao lưu đám mây, tải tệp hoặc xem video chất lượng cao có thể chiếm phần lớn băng thông. Khi đo tốc độ trên một máy tính đang có nhiều tác vụ nền, kết quả thường thấp hơn khả năng thực tế của đường truyền.

Cáp mạng hoặc cáp quang có vấn đề

Cáp Ethernet hỏng, đầu nối lỏng hoặc dây chỉ hỗ trợ tốc độ thấp có thể giới hạn kết nối. Với đường truyền cáp quang, dây bị gập mạnh, đầu nối bẩn hoặc thiết bị quang gặp lỗi cũng có thể làm tốc độ và độ ổn định suy giảm. Không nên tự tháo hoặc uốn cong mạnh dây cáp quang.

Máy chủ kiểm tra hoặc máy chủ dịch vụ bị giới hạn

Tốc độ đo có thể thấp khi máy chủ kiểm tra ở xa, đang quá tải hoặc tuyến kết nối quốc tế không thuận lợi. Một dịch vụ cụ thể chậm không nhất thiết có nghĩa toàn bộ đường truyền bị lỗi. Hãy thử nhiều máy chủ và so sánh với các dịch vụ khác.

Nhà mạng đang gặp sự cố hoặc tuyến truyền bị nghẽn

Sự cố hạ tầng, bảo trì, đứt tuyến hoặc nghẽn mạng theo khu vực có thể ảnh hưởng đến nhiều thuê bao. Nếu kết nối bằng cáp mạng trực tiếp vẫn chậm vào nhiều thời điểm và nhiều máy chủ, nguyên nhân có thể nằm ở nhà mạng địa phương hoặc tuyến truyền cần được kiểm tra.

Cách kiểm tra để xác định nguyên nhân

1. Đóng ứng dụng đang tải xuống, tải lên, xem video hoặc đồng bộ dữ liệu trên tất cả thiết bị.
2. Khởi động lại router, chờ thiết bị hoạt động ổn định rồi kiểm tra lại.
3. Đo gần router bằng Wi-Fi 5 GHz nếu thiết bị hỗ trợ.
4. Kết nối máy tính với router bằng cáp Ethernet để loại trừ ảnh hưởng của Wi-Fi.
5. Thử ít nhất hai hoặc ba máy chủ đo khác nhau và thực hiện vào các thời điểm khác nhau.
6. Ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên, độ trễ, thời gian đo và thiết bị sử dụng.

Có thể sử dụng công cụ kiểm tra tốc độ mạng để so sánh kết quả. Nếu tốc độ qua Ethernet ổn định nhưng Wi-Fi thấp, nên tập trung xử lý router, vị trí đặt thiết bị và nhiễu sóng. Nếu cả Ethernet và Wi-Fi đều thấp, cần kiểm tra cáp quang, thiết bị đầu cuối hoặc liên hệ nhà mạng.

Cách cải thiện tốc độ mạng tại nhà

• Đặt router ở vị trí trung tâm, cao và thoáng, tránh tủ kín hoặc nguồn gây nhiễu.
• Ưu tiên băng tần 5 GHz khi ở gần router; dùng 2,4 GHz cho khu vực xa hơn nếu cần độ phủ.
• Cập nhật firmware router và khởi động lại thiết bị khi xuất hiện dấu hiệu quá tải.
• Đổi mật khẩu Wi-Fi, tắt thiết bị không sử dụng và kiểm tra danh sách thiết bị đang kết nối.
• Dùng cáp Ethernet cho máy tính, TV hoặc thiết bị cần tốc độ ổn định.
• Kiểm tra ứng dụng tải nền, giới hạn sao lưu hoặc lập lịch cập nhật vào thời điểm ít sử dụng.
• Không đặt bộ phát gần lò vi sóng, tủ kim loại, loa Bluetooth hoặc các thiết bị phát nhiễu.

Khi nào nên liên hệ nhà mạng?

Nên liên hệ nhà mạng khi tốc độ đo bằng Ethernet vẫn thấp qua nhiều lần, nhiều thiết bị và nhiều máy chủ; kết nối thường xuyên mất mạng; đèn cảnh báo trên thiết bị quang sáng bất thường; hoặc độ trễ tăng cao kéo dài. Khi báo lỗi, hãy cung cấp thời gian xảy ra, kết quả đo, địa chỉ khu vực và thông tin đã thử kết nối trực tiếp bằng cáp mạng.

Không nên chỉ dựa vào một kết quả đo duy nhất. Việc so sánh trong điều kiện giống nhau giúp xác định chính xác vấn đề nằm ở Wi-Fi, router, thiết bị trong nhà hay hạ tầng của nhà mạng.