Kiểm tra tốc độ mạng qua cáp mạng bị ảnh hưởng: Nguyên nhân và cách khắc phục

Vì sao kiểm tra tốc độ mạng qua cáp mạng vẫn có thể bị chậm?

Kết nối qua cáp mạng thường giảm nhiễu so với Wi-Fi, nhưng không tự động bảo đảm tốc độ cao nhất của gói cước. Kết quả đo phụ thuộc vào toàn bộ đường truyền, gồm cáp quang từ nhà mạng, modem hoặc router, cáp Ethernet, cổng mạng, máy tính và máy chủ đo.

Nếu tốc độ tải xuống, tải lên thấp hơn rõ rệt so với thông thường, cần kiểm tra từng thành phần thay vì chỉ thay đổi công cụ đo. Độ trễ tăng cũng có thể phản ánh tình trạng nghẽn mạng, máy chủ ở xa hoặc thiết bị đang xử lý nhiều tác vụ nền.

Cáp mạng hoặc đầu bấm không đáp ứng tốc độ

Cáp mạng bị gập mạnh, đứt ngầm, oxy hóa hoặc sử dụng đầu bấm lỏng có thể làm kết nối chập chờn. Khi đó, cổng mạng có thể tự hạ tốc độ liên kết, chẳng hạn từ 1 Gbps xuống 100 Mbps, khiến kết quả tải xuống bị giới hạn.

Loại cáp cũng có vai trò quan trọng. Cáp cũ, không rõ chuẩn hoặc dây có chất lượng kém thường khó duy trì tốc độ cao ở khoảng cách dài. Dù biểu tượng kết nối vẫn hiển thị bình thường, dữ liệu có thể bị truyền lại nhiều lần và làm tăng độ trễ.

Cổng mạng, router hoặc modem bị giới hạn

Một số router chỉ có cổng LAN 100 Mbps, trong khi đường truyền cáp quang và thiết bị đầu cuối hỗ trợ cao hơn. Nếu máy tính kết nối qua cổng này, tốc độ kiểm tra sẽ không thể vượt qua giới hạn phần cứng của cổng.

Router hoạt động liên tục, quá nóng, dùng firmware cũ hoặc phải xử lý nhiều thiết bị cùng lúc cũng có thể làm giảm hiệu suất. Các chức năng như QoS, kiểm soát băng thông, VPN hoặc lọc nội dung đôi khi sử dụng nhiều tài nguyên và ảnh hưởng đến tốc độ đo.

Thiết bị kiểm tra hoặc phần mềm đang chiếm băng thông

Máy tính có thể đang tải bản cập nhật, đồng bộ dữ liệu đám mây, xem video hoặc chạy ứng dụng tải xuống ở chế độ nền. Những hoạt động này sử dụng băng thông và làm kết quả kiểm tra thấp hơn năng lực thực tế của đường truyền.

CPU, RAM, card mạng hoặc trình duyệt quá cũ cũng có thể xử lý bài kiểm tra không ổn định. Phần mềm diệt virus, tường lửa và VPN có thể kiểm tra hoặc mã hóa lưu lượng, từ đó làm tốc độ tải xuống, tải lên giảm và độ trễ tăng.

Nhà mạng hoặc máy chủ đo đang có vấn đề

Vào giờ cao điểm, lưu lượng từ nhiều thuê bao có thể tăng mạnh và làm tốc độ thực tế giảm. Sự cố trên tuyến cáp quang, thiết bị truy cập hoặc hệ thống định tuyến của nhà mạng cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả, đặc biệt khi mọi thiết bị trong nhà đều chậm.

Máy chủ kiểm tra ở xa hoặc đang quá tải có thể cho kết quả thấp dù kết nối nội bộ vẫn tốt. Vì vậy, một lần đo đơn lẻ chưa đủ để kết luận. Nên chọn vài máy chủ gần vị trí của bạn và so sánh kết quả vào các thời điểm khác nhau.

Cách xác định cáp mạng có ảnh hưởng tốc độ hay không

1. Kiểm tra tốc độ liên kết: mở thông tin Ethernet trên máy tính và xem cổng đang kết nối ở 100 Mbps, 1 Gbps hay mức khác.
2. Đổi cáp thử nghiệm: thay bằng cáp Cat5e hoặc Cat6 có chất lượng tốt, đầu cắm chắc và chiều dài phù hợp.
3. Đổi cổng LAN: thử cổng khác trên router, ưu tiên cổng Gigabit nếu thiết bị và gói mạng hỗ trợ.
4. Đo trong điều kiện sạch: tạm dừng tải xuống, đồng bộ đám mây, VPN và các ứng dụng sử dụng mạng.
5. So sánh nhiều lần: đo bằng cáp và Wi-Fi ở cùng vị trí, cùng máy chủ, sau đó lặp lại vào giờ thấp điểm.
6. Thử thiết bị khác: nếu nhiều máy đều cho kết quả thấp, khả năng nguyên nhân nằm ở router hoặc nhà mạng cao hơn.

Cách tối ưu tốc độ khi kiểm tra bằng cáp mạng

• Dùng cáp Cat5e, Cat6 hoặc chuẩn cao hơn từ nguồn đáng tin cậy; không bóp, kéo căng hoặc uốn gập dây quá mức.
• Đảm bảo đầu cắm sạch, khít và không bị lỏng. Thay cáp nếu kết nối thường xuyên mất mạng hoặc tự chuyển xuống 100 Mbps.
• Đặt router ở nơi thông thoáng, cập nhật firmware và khởi động lại khi thiết bị có dấu hiệu quá tải.
• Kết nối máy tính trực tiếp với router bằng cáp, tránh dùng thêm bộ chia, bộ chuyển đổi hoặc thiết bị trung gian không hỗ trợ Gigabit.
• Tắt tạm VPN, ứng dụng tải nền và các tác vụ đồng bộ trước khi đo.
• Chọn máy chủ kiểm tra gần khu vực của bạn, thực hiện vài lần rồi lấy kết quả ổn định thay vì chỉ dựa vào một lần đo.

Khi nào nên liên hệ nhà mạng?

Nếu đã đổi cáp, đổi cổng, kiểm tra bằng nhiều thiết bị và đo vào nhiều thời điểm nhưng tốc độ vẫn thấp, nên liên hệ nhà mạng để được kiểm tra đường truyền. Hãy cung cấp thời gian đo, máy chủ sử dụng, tốc độ tải xuống, tải lên, độ trễ và cách kết nối.

Chỉ nên so sánh kết quả với mức dịch vụ mà nhà mạng công bố trong điều kiện tương ứng. Không nên kết luận lỗi do cáp quang hoặc router chỉ từ một lần kiểm tra, vì tốc độ còn phụ thuộc vào máy chủ đích và lưu lượng Internet tại thời điểm đo.

Bạn có thể thực hiện kiểm tra tốc độ mạng bằng cáp mạng, sau đó đối chiếu với kết quả khi dùng Wi-Fi để xác định điểm gây suy giảm.