Hướng dẫn kiểm tra tốc độ mạng tại nhà: Vì sao chậm, cách đo và cách khắc phục

Vì sao tốc độ mạng có thể chậm hơn mong đợi

Khi kiểm tra tốc độ mạng, nhiều người thấy kết quả thấp hơn so với kỳ vọng và cho rằng đường truyền có vấn đề. Thực tế, tốc độ internet tại nhà phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cáp quang, nhà mạng, router, vị trí đặt Wi-Fi và số lượng thiết bị đang dùng cùng lúc.

Một kết quả thấp không phải lúc nào cũng có nghĩa là mạng hỏng. Bạn cần nhìn cả ba chỉ số: tải xuống, tải lên và độ trễ để hiểu đúng tình trạng kết nối.

Cách kiểm tra tốc độ mạng đúng để có kết quả đáng tin

Để đo chính xác hơn, hãy dùng một thiết bị duy nhất, tạm ngắt các ứng dụng đang tải dữ liệu và đứng gần router nếu bạn đang kiểm tra qua Wi-Fi. Nếu có thể, hãy thử đo bằng dây mạng để so sánh với kết quả không dây.

Nên kiểm tra vào nhiều thời điểm khác nhau trong ngày. Buổi tối, khi nhiều người trong khu vực dùng mạng, tốc độ có thể giảm do tải cao trên hạ tầng của nhà mạng.

• Đóng ứng dụng tải nền trước khi đo.
• Kiểm tra cả trên Wi-Fi và kết nối dây.
• Ghi lại tải xuống, tải lên và độ trễ.

Nguyên nhân từ cáp quang hoặc hạ tầng của nhà mạng

Nếu tốc độ giảm đồng loạt trên nhiều thiết bị và cả khi đo bằng dây, nguyên nhân có thể đến từ đường truyền cáp quang hoặc tuyến mạng của nhà mạng. Trường hợp này thường dễ thấy nhất khi tốc độ dao động mạnh vào giờ cao điểm hoặc khi kết nối bị chập chờn liên tục.

Một số dấu hiệu khác là trang web mở chậm bất thường, video bị giật dù Wi-Fi vẫn đầy vạch, hoặc độ trễ tăng cao khi chơi game, gọi video.

Nguyên nhân từ router, Wi-Fi và vị trí đặt thiết bị

Router hoạt động lâu ngày, firmware cũ hoặc vị trí đặt không phù hợp đều có thể làm mạng chậm. Nếu router bị che khuất, đặt sát tường dày hoặc gần nhiều thiết bị điện tử, sóng Wi-Fi sẽ yếu đi và tốc độ tải xuống giảm rõ rệt.

Với nhà nhiều phòng, một router đặt ở góc khuất thường không đủ phủ sóng tốt. Khi đó, thiết bị ở xa sẽ ưu tiên bắt tín hiệu yếu hơn, dẫn đến tốc độ không ổn định và độ trễ cao.

Dấu hiệu nhận biết Wi-Fi là nguyên nhân chính

Nếu đứng gần router thì mạng nhanh hơn nhiều, nhưng đi xa vài mét là tốc độ giảm mạnh, khả năng cao vấn đề nằm ở Wi-Fi chứ không phải toàn bộ đường truyền.

Nguyên nhân từ thiết bị đang tải xuống, tải lên hoặc chạy nền

Nhiều thiết bị trong nhà cùng xem video, sao lưu ảnh lên đám mây hoặc tải tệp lớn sẽ chiếm băng thông. Khi đó, kết quả kiểm tra tốc độ mạng trên một máy tính hoặc điện thoại có thể thấp hơn thực tế khả dụng cho từng phiên dùng.

Ngay cả khi bạn không chủ động tải file, một số ứng dụng vẫn có thể đồng bộ dữ liệu nền. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cả tải xuống lẫn tải lên, khiến trải nghiệm lướt web và họp trực tuyến kém mượt hơn.

Cách cải thiện tốc độ mạng tại nhà

Trước hết, hãy khởi động lại router nếu thiết bị đã hoạt động quá lâu. Sau đó, kiểm tra vị trí đặt router và ưu tiên đặt ở nơi thoáng, cao, gần trung tâm căn hộ nếu có thể.

Nếu gia đình dùng nhiều thiết bị, hãy thử đổi sang băng tần phù hợp, tách bớt thiết bị nặng sang giờ khác hoặc dùng dây mạng cho máy tính cố định. Cập nhật firmware cho router cũng có thể cải thiện độ ổn định.

• Đặt router ở vị trí thoáng và cao.
• Giảm tải khi đang đo tốc độ.
• Ưu tiên kết nối dây cho thiết bị cần ổn định.
• Kiểm tra lại sau khi khởi động router.

Khi nào nên liên hệ nhà mạng

Nếu bạn đã đo bằng dây, thử nhiều thời điểm và vẫn thấy tốc độ tải xuống, tải lên hoặc độ trễ đều bất thường, hãy liên hệ nhà mạng để kiểm tra đường truyền. Nên cung cấp thời điểm đo, kết quả đo và mô tả thiết bị đã dùng để kỹ thuật dễ đối chiếu.

Trong nhiều trường hợp, vấn đề không nằm ở một thiết bị riêng lẻ mà là sự kết hợp giữa đường truyền, router và cách sử dụng trong gia đình. Hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn chọn cách xử lý phù hợp hơn thay vì chỉ đổi gói dịch vụ hoặc thay thiết bị vội vàng.