Vì sao kiểm tra tốc độ tải lên gói gigabit vẫn thấp?

Hiện tượng tốc độ tải lên gói gigabit thấp

Khi kiểm tra tốc độ tải lên gói gigabit, kết quả có thể thấp hơn nhiều so với tốc độ tải xuống. Đây chưa chắc là lỗi của cáp quang hoặc nhà mạng. Tốc độ thực tế phụ thuộc vào thiết bị đo, máy chủ kiểm tra, cách kết nối, tải nền và cấu hình dịch vụ.

Cần phân biệt tốc độ tải lên với tốc độ tải xuống. Một số gói Internet có tốc độ hai chiều khác nhau, vì vậy tốc độ tải lên không nhất thiết đạt cùng mức với tải xuống. Hãy xem thông tin gói cước hoặc hỏi nhà mạng để biết tốc độ cam kết và điều kiện đo.

Nguyên nhân 1: Kiểm tra bằng Wi-Fi gây suy giảm tốc độ

Wi-Fi thường là nguyên nhân phổ biến khiến tốc độ tải lên thấp. Khoảng cách đến router, tường chắn, nhiễu từ mạng lân cận và băng tần đang sử dụng đều ảnh hưởng đến khả năng truyền dữ liệu. Wi-Fi 2,4 GHz có vùng phủ rộng nhưng dễ nhiễu, còn Wi-Fi 5 GHz thường nhanh hơn ở khoảng cách gần.

Nguyên nhân 2: Router chưa đủ năng lực xử lý

Router cũ hoặc có phần cứng hạn chế có thể không xử lý tốt lưu lượng gigabit, đặc biệt khi bật QoS, kiểm soát truy cập, VPN, tường lửa nâng cao hoặc nhiều thiết bị cùng hoạt động. Khi CPU router bị quá tải, tốc độ tải lên thường giảm và độ trễ tăng.

Nguyên nhân 3: Cáp mạng và cổng kết nối không phù hợp

Cáp mạng hỏng, đầu bấm lỏng hoặc cổng chỉ hỗ trợ 100 Mbps có thể tạo ra giới hạn rõ rệt. Với kết nối có dây, nên dùng cáp Cat5e trở lên và kiểm tra máy tính, router cùng bộ chuyển mạch có hỗ trợ tốc độ gigabit. Nếu liên kết chỉ hiện 100 Mbps, kết quả đo sẽ không thể đạt mức cao hơn.

Nguyên nhân 4: Máy chủ đo hoặc thiết bị kiểm tra bị giới hạn

Máy chủ speedtest ở xa, đang có nhiều người dùng hoặc không tối ưu cho lưu lượng tải lên có thể trả về kết quả thấp. Ngoài ra, máy tính hoặc điện thoại có CPU yếu, trình duyệt quá nhiều tiện ích, ổ đĩa gần đầy hay phần mềm bảo mật quét dữ liệu cũng làm sai lệch phép đo.

Nguyên nhân 5: Có lưu lượng tải lên chạy nền

Dịch vụ sao lưu đám mây, camera an ninh, đồng bộ ảnh, gửi tệp lớn và ứng dụng gọi video đều có thể chiếm băng thông tải lên. Khi nhiều thiết bị trong gia đình cùng truyền dữ liệu, bài kiểm tra sẽ không phản ánh năng lực tối đa của đường truyền.

Nguyên nhân 6: Đường truyền nhà mạng bị ảnh hưởng

Giờ cao điểm, sự cố trên tuyến cáp quang, bảo trì hạ tầng hoặc lỗi cấu hình tại khu vực có thể làm tốc độ tải lên giảm. Nếu kết quả thấp ổn định trên nhiều thiết bị và cả kết nối có dây, nguyên nhân có thể nằm ở mạng truy cập hoặc hệ thống của nhà mạng địa phương.

Nguyên nhân 7: Gói dịch vụ có tốc độ tải lên thấp hơn tải xuống

Không phải mọi gói gigabit đều cung cấp tốc độ tải lên tương đương tốc độ tải xuống. Một số gói được thiết kế theo mô hình bất đối xứng, trong đó tải xuống cao hơn đáng kể. Hãy kiểm tra hợp đồng, ứng dụng quản lý dịch vụ hoặc thông tin công bố của nhà mạng trước khi kết luận đường truyền bị lỗi.

Cách kiểm tra tốc độ tải lên chính xác

1. Ngừng tải tệp, sao lưu đám mây, gọi video và các ứng dụng sử dụng băng thông.
2. Kết nối máy tính trực tiếp với router bằng cáp Cat5e hoặc Cat6.
3. Kiểm tra trạng thái cổng mạng để chắc chắn liên kết đạt 1 Gbps hoặc cao hơn.
4. Đóng các ứng dụng không cần thiết và thử trên một trình duyệt khác.
5. Đo nhiều lần với các máy chủ gần vị trí sử dụng, vào cả giờ thấp điểm và cao điểm.
6. Ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên, độ trễ và thời điểm đo để so sánh.

Nếu chỉ Wi-Fi cho kết quả thấp nhưng kết nối có dây đạt gần mức dự kiến, vấn đề nằm ở vùng phủ hoặc cấu hình không dây. Nếu cả hai phương thức đều thấp, cần tiếp tục kiểm tra router, thiết bị đầu cuối và đường truyền.

Giải pháp tối ưu tốc độ tải lên

• Ưu tiên kết nối có dây khi tải tệp lớn hoặc cần kết quả đo ổn định.
• Đặt router ở vị trí cao, thoáng và gần khu vực sử dụng chính.
• Dùng băng tần 5 GHz hoặc chuẩn Wi-Fi mới hơn khi thiết bị hỗ trợ.
• Cập nhật firmware router và khởi động lại thiết bị khi có dấu hiệu quá tải.
• Tạm dừng sao lưu, đồng bộ và camera khi thực hiện bài kiểm tra.
• Thay cáp mạng hoặc thử cổng khác nếu liên kết không đạt tốc độ gigabit.
• Liên hệ nhà mạng nếu tốc độ tải lên thấp liên tục trên kết nối có dây, sau nhiều máy chủ và nhiều khung giờ.

Khi nào nên yêu cầu nhà mạng kiểm tra?

Nên gửi kết quả đo cho nhà mạng khi tốc độ tải lên thấp hơn mức dịch vụ trong nhiều lần kiểm tra, không phụ thuộc vào một thiết bị hoặc một máy chủ. Cung cấp thời gian đo, phương thức kết nối, ảnh kết quả và thông tin về độ trễ sẽ giúp kỹ thuật viên khoanh vùng lỗi nhanh hơn. Không nên chỉ dựa vào một lần đo bằng Wi-Fi để yêu cầu xử lý sự cố.