Khắc phục lỗi test tốc độ do ổ cứng: nguyên nhân và cách xử lý

Hiện tượng test tốc độ bị ảnh hưởng bởi ổ cứng

Kết quả đo tốc độ mạng có thể thấp hơn thực tế khi máy tính vừa tải dữ liệu vừa phải ghi tệp vào ổ cứng. Người dùng thường thấy tốc độ tải xuống hoặc tải lên tăng giảm bất thường, bài test bị đứng, thời gian hoàn tất kéo dài hoặc độ trễ tăng cao khi ổ đĩa hoạt động liên tục. Trong nhiều trường hợp, cáp quang, nhà mạng và router vẫn bình thường nhưng máy tính không xử lý kịp dữ liệu.

Thông thường, một bài test cần trình duyệt hoặc ứng dụng nhận, xử lý và ghi dữ liệu tạm thời. Vì vậy, ổ cứng không trực tiếp tạo ra tốc độ Internet nhưng có thể trở thành nút thắt khiến kết quả đo không phản ánh đúng đường truyền.

Ổ cứng gần đầy hoặc thiếu không gian tạm

Ổ cứng còn quá ít dung lượng sẽ làm hệ điều hành khó tạo tệp tạm, bộ nhớ đệm và tệp tải xuống. Khi đó, quá trình đo có thể bị chậm hoặc ngắt quãng, đặc biệt với bài test có lưu nhiều dữ liệu. Đây là một nguyên nhân độc lập với chất lượng Wi-Fi hay gói cước của nhà mạng.

Cách kiểm tra và xử lý

• Mở phần quản lý dung lượng để kiểm tra phân vùng chứa hệ điều hành.
• Giữ lại dung lượng trống phù hợp, đồng thời xóa tệp tạm và tệp tải xuống không cần thiết.
• Không chạy bài test khi hệ thống đang cập nhật hoặc giải nén tệp lớn.

Ổ HDD chậm, phân mảnh hoặc có dấu hiệu lỗi

Ổ HDD cũ có tốc độ đọc ghi thấp, còn ổ đĩa bị phân mảnh hoặc xuất hiện bad sector có thể khiến dữ liệu đo bị ghi chậm. Dấu hiệu thường gặp là máy phát tiếng động bất thường, mở ứng dụng lâu, phần trăm sử dụng ổ đĩa luôn ở mức cao và kết quả test thay đổi mạnh giữa các lần đo.

Cách kiểm tra và xử lý

1. Mở công cụ giám sát hệ thống để xem mức sử dụng ổ đĩa trong lúc test.
2. Kiểm tra tình trạng S.M.A.R.T. bằng công cụ đáng tin cậy và sao lưu dữ liệu nếu có cảnh báo.
3. Với HDD khỏe nhưng bị phân mảnh, dùng công cụ tối ưu phù hợp; không chống phân mảnh thủ công cho SSD.
4. Cân nhắc thay ổ lỗi bằng SSD sau khi sao lưu đầy đủ.

Ứng dụng nền đang chiếm quyền đọc ghi

Phần mềm đồng bộ đám mây, ứng dụng tải xuống, sao lưu, torrent hoặc trình quét virus có thể liên tục đọc và ghi dữ liệu. Khi các tác vụ này chạy cùng lúc, bộ xử lý và ổ cứng phải chia sẻ tài nguyên với bài test, làm tốc độ tải xuống và tải lên hiển thị thấp hơn.

Cách nhận biết

Mở Trình quản lý tác vụ hoặc công cụ tương đương, sắp xếp theo mức sử dụng ổ đĩa và mạng, sau đó tạm dừng các tiến trình không cần thiết. Nếu kết quả ổn định hơn sau khi dừng đồng bộ hoặc tải tệp, nguyên nhân nhiều khả năng nằm ở tác vụ nền.

Nhiệt độ cao làm giảm hiệu năng lưu trữ

SSD và HDD có thể giảm hiệu năng khi nhiệt độ tăng cao. Tình trạng này dễ xuất hiện trên máy tính xách tay đặt trên bề mặt kín, máy có nhiều bụi hoặc hoạt động lâu trong môi trường nóng. Khi ổ đĩa giảm tốc, bài test có thể xuất hiện các khoảng ngắt dù tín hiệu Wi-Fi vẫn mạnh.

Cách tối ưu

• Đặt máy trên bề mặt thông thoáng và vệ sinh khe tản nhiệt định kỳ.
• Kiểm tra nhiệt độ ổ đĩa bằng công cụ theo dõi phần cứng.
• Để máy nghỉ vài phút rồi đo lại nếu vừa chơi game hoặc sao chép tệp lớn.

Giao diện kết nối và trình duyệt gây nhầm với lỗi ổ cứng

Không phải mọi kết quả thấp đều do ổ cứng. Wi-Fi yếu, router đặt xa, nhiễu kênh, cáp mạng hỏng hoặc kết nối Ethernet chỉ chạy ở mức thấp cũng có thể gây hiện tượng tương tự. Trình duyệt nhiều tiện ích mở rộng, phiên bản cũ hoặc bộ nhớ đệm lỗi cũng làm bài test hoạt động không ổn định.

Phương pháp loại trừ

1. Đóng ứng dụng nền và thử lại bằng cửa sổ riêng tư hoặc trình duyệt khác.
2. Kết nối máy tính với router bằng cáp mạng để so sánh với Wi-Fi.
3. Khởi động lại router, đặt máy gần router và chọn băng tần phù hợp.
4. Đo trên một thiết bị khác trong cùng thời điểm để phân biệt lỗi máy với lỗi đường truyền.

Quy trình đo tốc độ mạng chính xác hơn

Hãy khởi động lại thiết bị, đóng các tác vụ tải tệp, kiểm tra dung lượng trống và chờ ổ đĩa trở về mức hoạt động thấp trước khi đo. Nên thực hiện từ ba lần vào các thời điểm khác nhau, ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ. Khi cần đánh giá đường truyền cáp quang, ưu tiên kết nối bằng cáp mạng và dùng cùng một máy chủ đo.

Nếu nhiều thiết bị đều có kết quả thấp khi kết nối có dây, hãy liên hệ nhà mạng và cung cấp thời gian đo, thiết bị, máy chủ cùng kết quả cụ thể. Nếu chỉ một máy bị ảnh hưởng, hãy tập trung kiểm tra ổ cứng, ứng dụng nền, trình duyệt và driver mạng trước khi kết luận router hoặc nhà mạng có vấn đề.

Kết luận

Ổ cứng có thể làm sai lệch bài test khi thiếu dung lượng, hoạt động chậm, bị lỗi hoặc phải xử lý quá nhiều tác vụ cùng lúc. Việc so sánh Wi-Fi với kết nối có dây, kiểm tra mức sử dụng ổ đĩa và đo trên thiết bị khác sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân. Sau khi tối ưu máy tính, hãy đo lại để đánh giá chính xác tốc độ Internet.