Đo mạng 100Mbps chỉ được 60Mbps: nguyên nhân và cách xử lý
Tốc độ đo mạng 100Mbps chỉ được khoảng 60Mbps không nhất thiết là dấu hiệu đường truyền bị lỗi. Kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi Wi-Fi, khoảng cách đến router, thiết bị đo, máy chủ kiểm tra, dây mạng, lưu lượng trong gia đình hoặc tình trạng tuyến cáp quang của nhà mạng. Bài viết hướng dẫn cách kiểm tra đúng bằng nhiều phương pháp, xác định nguyên nhân theo từng trường hợp và tối ưu để tốc độ tải xuống, tải lên ổn định hơn.
Vì sao mạng 100Mbps chỉ đo được 60Mbps?
Con số 100Mbps thường là tốc độ tối đa theo gói cước hoặc điều kiện kỹ thuật của đường truyền. Khi đo thực tế, tốc độ có thể thấp hơn do hao hụt giao thức, chất lượng Wi-Fi, giới hạn của router và thiết bị. Mức khoảng 60Mbps có thể là bình thường nếu bạn đang đo qua Wi-Fi 2.4GHz hoặc ở xa router, nhưng cần kiểm tra thêm trước khi kết luận đường truyền có vấn đề.
Cần phân biệt Mbps với MB/s. 100Mbps tương đương lý thuyết khoảng 12,5MB/s khi tải xuống. Các ứng dụng tải file thường hiển thị MB/s, trong khi công cụ đo mạng thường hiển thị Mbps. Nhầm hai đơn vị này có thể khiến người dùng đánh giá sai tốc độ.
Nguyên nhân 1: Đo bằng Wi-Fi ở vị trí có tín hiệu yếu
Wi-Fi thường cho kết quả thấp hơn kết nối bằng dây mạng. Tường, sàn bê tông, khoảng cách xa và các thiết bị điện tử có thể làm suy giảm tín hiệu. Wi-Fi 2.4GHz có phạm vi phủ sóng rộng nhưng dễ bị nhiễu, còn Wi-Fi 5GHz nhanh hơn nhưng suy hao mạnh khi đi qua vật cản. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến gói 100Mbps chỉ còn khoảng 60Mbps.
Nguyên nhân 2: Router hoặc thiết bị không đủ khả năng xử lý
Router đời cũ, firmware lỗi hoặc đang phải phục vụ nhiều thiết bị có thể giới hạn tốc độ. Một số điện thoại, laptop và bộ thu Wi-Fi chỉ hỗ trợ chuẩn cũ nên không tận dụng được toàn bộ băng thông. Nếu router có tính năng giới hạn băng thông, kiểm soát phụ huynh hoặc ưu tiên thiết bị, các cài đặt này cũng có thể làm kết quả đo giảm.
Nguyên nhân 3: Máy chủ đo hoặc tuyến kết nối đang quá tải
Kết quả kiểm tra phụ thuộc vào máy chủ Speedtest hoặc máy chủ của công cụ đo. Máy chủ ở xa, đang có nhiều người truy cập hoặc kết nối qua tuyến quốc tế có thể trả về tốc độ thấp dù đường truyền cáp quang vẫn hoạt động bình thường. Vì vậy, một lần đo chỉ đạt 60Mbps chưa đủ để xác định lỗi thuộc về nhà mạng.
Nguyên nhân 4: Thiết bị trong nhà đang sử dụng băng thông
Điện thoại có thể đang đồng bộ ảnh, TV đang xem video 4K, máy tính đang tải xuống hoặc camera đang tải dữ liệu lên. Những hoạt động này chia sẻ cùng băng thông và làm tốc độ đo trên thiết bị hiện tại giảm. Đây cũng là lý do tốc độ tải xuống và tải lên có thể thay đổi theo từng thời điểm trong ngày.
Nguyên nhân 5: Dây mạng, cổng mạng hoặc bộ chuyển đổi bị giới hạn
Nếu đo bằng dây mạng, dây cáp hỏng, đầu cắm lỏng hoặc cổng mạng chỉ hỗ trợ 100Mbps có thể làm kết nối không ổn định. Cáp mạng chất lượng kém cũng gây lỗi truyền dữ liệu và phải gửi lại gói tin. Với máy tính dùng bộ chuyển đổi USB sang Ethernet, chính bộ chuyển đổi hoặc cổng USB có thể là điểm giới hạn.
Nguyên nhân 6: Tuyến cáp hoặc hệ thống của nhà mạng gặp sự cố
Khi đã tắt Wi-Fi, kết nối trực tiếp bằng dây mạng và thử nhiều máy chủ nhưng tốc độ vẫn thấp, nguyên nhân có thể nằm ở modem, tuyến cáp quang hoặc hệ thống của nhà mạng. Suy hao quang, lỗi thiết bị đầu cuối và lưu lượng cao tại khu vực có thể khiến tốc độ giảm theo thời điểm. Hãy ghi lại kết quả đo để cung cấp cho bộ phận hỗ trợ thay vì chỉ báo cáo một con số đơn lẻ.
Cách kiểm tra đúng tốc độ mạng 100Mbps
- Đóng ứng dụng tải xuống, video, đồng bộ đám mây và ngắt tạm thời các thiết bị không cần thiết.
- Khởi động lại router, chờ thiết bị hoạt động ổn định rồi kiểm tra lại.
- Ưu tiên kết nối máy tính với router bằng dây mạng đạt chuẩn phù hợp.
- Nếu đo bằng Wi-Fi, đứng gần router và thử cả băng tần 2.4GHz lẫn 5GHz.
- Đo ít nhất ba lần vào các thời điểm khác nhau trên nhiều máy chủ.
- Ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên, độ trễ và thời gian đo để so sánh.
Cách cải thiện tốc độ đo và độ ổn định
- Đặt router ở vị trí cao, thoáng và gần khu vực sử dụng chính.
- Chọn kênh Wi-Fi ít nhiễu, cập nhật firmware router và đổi mật khẩu để loại bỏ thiết bị truy cập lạ.
- Dùng dây mạng tốt, kiểm tra đèn báo tốc độ trên cổng mạng và thay bộ chuyển đổi nếu cần.
- Tạm dừng các tác vụ tải xuống, tải lên lớn trong lúc cần đo hoặc họp trực tuyến.
- Phân tách thiết bị bằng băng tần phù hợp, đồng thời bật QoS nếu router hỗ trợ.
- Liên hệ nhà mạng khi kết nối bằng dây vẫn thấp liên tục sau nhiều lần đo và nhiều máy chủ.
Khi nào nên yêu cầu nhà mạng kiểm tra?
Nên liên hệ nhà mạng nếu tốc độ qua dây mạng thường xuyên thấp hơn đáng kể so với mức dự kiến, độ trễ tăng bất thường, kết nối chập chờn hoặc tốc độ tải lên cũng suy giảm. Hãy gửi kèm thời gian đo, thiết bị sử dụng, loại kết nối, máy chủ kiểm tra và ảnh chụp kết quả. Thông tin này giúp kỹ thuật viên phân biệt lỗi trong nhà với lỗi trên tuyến truy cập.
Tóm lại, đo mạng 100Mbps chỉ được 60Mbps thường liên quan đến phương thức đo và môi trường sử dụng hơn là một nguyên nhân duy nhất. Kiểm tra bằng dây mạng, loại bỏ lưu lượng nền và thử nhiều máy chủ là cách nhanh nhất để xác định vấn đề nằm ở Wi-Fi, thiết bị hay nhà mạng.
