علت پایین بودن سرعت اینترنت در شبکه ضعیف و روش‌های بهبود آن
سرعت پایین در شبکه ضعیف همیشه به معنی مشکل سرویس نیست. قدرت سیگنال، شلوغی شبکه، فاصله از مودم، کیفیت خط و packet loss را بررسی کنید تا علت واقعی مشخص شود.
تست سرعت اینترنت در شبکه ضعیف چه چیزی را نشان می‌دهد؟
وقتی شبکه ضعیف است، نتیجه تست سرعت ممکن است کمتر از سرعت واقعی سرویس باشد. در این شرایط دانلود، آپلود، زمان پاسخ یا latency ناپایدار می‌شود و ویدئوها با تأخیر بارگذاری می‌شوند. گاهی نیز تست یک عدد مناسب نشان می‌دهد، اما استفاده روزمره همچنان با قطعی، مکث یا افت کیفیت همراه است.
تست سرعت فقط ظرفیت ارتباط با سرور انتخاب‌شده را در همان لحظه اندازه‌گیری می‌کند. بنابراین قدرت سیگنال، فاصله از مودم، شلوغی شبکه، کیفیت کابل یا فیبر، packet loss و تعداد دستگاه‌های متصل نیز باید جداگانه بررسی شوند.
علت اول: ضعیف بودن سیگنال وای‌فای
فاصله زیاد از مودم، وجود دیوارهای ضخیم، کف‌های بتنی، آینه‌ها و وسایل فلزی می‌تواند سیگنال وای‌فای را کاهش دهد. با ضعیف شدن سیگنال، بسته‌های داده دوباره ارسال می‌شوند و در نتیجه سرعت دانلود و آپلود افت می‌کند. این مشکل معمولاً در اتاق‌هایی دیده می‌شود که از محل نصب روتر یا مودم فاصله دارند.
علت دوم: شلوغی فرکانس و تداخل بی‌سیم
در آپارتمان‌ها و مناطق پرتراکم، شبکه‌های وای‌فای زیادی روی کانال‌های مشابه فعال هستند. همچنین برخی وسایل بی‌سیم می‌توانند باعث تداخل شوند. در این حالت ممکن است سرعت نزدیک مودم قابل قبول باشد، اما با افزایش فاصله یا در ساعات شلوغی، latency و jitter بالا برود و اتصال ناپایدار شود.
علت سوم: اشباع شبکه اپراتور یا ISP
اگر در ساعات مشخصی مانند عصر و شب سرعت کاهش پیدا می‌کند، احتمال شلوغی شبکه اپراتور یا ISP وجود دارد. در سرویس‌های ثابت مانند DSL، کابل یا فیبر نیز ظرفیت مسیر محلی و ترافیک منطقه می‌تواند روی تجربه کاربر اثر بگذارد. تکرار تست با اتصال کابلی و در چند ساعت متفاوت به تشخیص این علت کمک می‌کند.
علت چهارم: مشکل خط، کابل یا تجهیزات دسترسی
کابل شبکه آسیب‌دیده، اتصال شل، نویز خط DSL یا ایراد در ترمینال می‌تواند باعث افت سرعت و packet loss شود. در سرویس‌های فیبر و کابل نیز خرابی کانکتور، خم‌شدگی نامناسب یا مشکل در تجهیزات دسترسی ممکن است کیفیت اتصال را کاهش دهد. اگر مشکل با وای‌فای و کابل شبکه هر دو دیده شود، بررسی خط و تجهیزات توسط پشتیبانی اهمیت بیشتری دارد.
علت پنجم: مصرف هم‌زمان چند دستگاه
دانلود فایل‌های حجیم، پخش ویدئوی باکیفیت، پشتیبان‌گیری ابری و به‌روزرسانی خودکار می‌تواند ظرفیت اتصال را میان چند دستگاه تقسیم کند. در نتیجه تست سرعتی که روی یک گوشی یا رایانه انجام می‌شود، سرعت واقعی در دسترس همان دستگاه را نشان می‌دهد، نه الزاماً ظرفیت کامل سرویس.
علت ششم: محدودیت یا تنظیمات خود مودم
قدیمی بودن مودم، داغ شدن دستگاه، فعال بودن محدودیت پهنای باند یا تنظیمات نادرست QoS می‌تواند عملکرد شبکه را کاهش دهد. همچنین انتخاب نادرست باند وای‌فای، رمزگذاری قدیمی یا استفاده از روتر نامتناسب با سرعت سرویس، باعث می‌شود ظرفیت اتصال به‌طور کامل استفاده نشود.
چگونه علت افت سرعت را تشخیص دهیم؟
- اتصال کابلی را امتحان کنید: رایانه را با کابل شبکه به مودم وصل کنید و تست را دوباره انجام دهید. اختلاف زیاد میان اتصال کابلی و وای‌فای معمولاً به مشکل پوشش یا تداخل بی‌سیم اشاره دارد.
- چند زمان متفاوت را مقایسه کنید: تست را صبح، عصر و شب با یک سرور ثابت انجام دهید. افت منظم در ساعات شلوغ می‌تواند نشانه ازدحام شبکه باشد.
- دانلود و آپلود را جدا بررسی کنید: پایین بودن فقط آپلود ممکن است به محدودیت سرویس یا مشکل مسیر ارسال مربوط باشد، در حالی که افت هر دو شاخص نیازمند بررسی گسترده‌تر است.
- latency، jitter و packet loss را بسنجید: سرعت بالا همراه با packet loss یا jitter زیاد نیز می‌تواند باعث قطع تماس تصویری و مکث در بازی آنلاین شود.
- یک دستگاه را نگه دارید: سایر دستگاه‌ها را موقتاً از شبکه جدا کنید تا اثر مصرف هم‌زمان مشخص شود.
راهکارهای بهبود سرعت در شبکه ضعیف
- مودم یا روتر را در محل مرکزی، مرتفع و دور از وسایل فلزی قرار دهید.
- برای دستگاه‌های ثابت و نزدیک، از کابل شبکه استفاده کنید.
- در تنظیمات مودم، کانال کم‌ترافیک‌تر را انتخاب کنید و در صورت پشتیبانی، باند مناسب ۲٫۴ یا ۵ گیگاهرتز را به کار ببرید.
- سیستم‌عامل مودم و روتر را به‌روزرسانی و دستگاه را طبق دستورالعمل سازنده بازراه‌اندازی کنید.
- دانلودهای پس‌زمینه، به‌روزرسانی خودکار و پشتیبان‌گیری ابری را هنگام تست متوقف کنید.
- اگر پوشش وای‌فای کافی نیست، از مش یا نقطه دسترسی با جای‌گذاری صحیح استفاده کنید؛ تقویت‌کننده نامناسب ممکن است latency را بیشتر کند.
- در صورت تداوم مشکل، نتایج چند تست، زمان وقوع افت و وضعیت چراغ‌های مودم را برای ISP یا اپراتور ارسال کنید.
چه زمانی باید با پشتیبانی تماس گرفت؟
اگر افت سرعت با اتصال کابلی نیز ادامه دارد، در ساعات مختلف تکرار می‌شود، packet loss قابل توجه است یا چراغ DSL، WAN و فیبر وضعیت عادی ندارند، مشکل احتمالاً فقط مربوط به وای‌فای نیست. در این وضعیت، از پشتیبانی ISP بخواهید خط، سطح سیگنال، پروفایل سرویس و تجهیزات دسترسی را بررسی کند. هنگام تماس، نوع اتصال، مدل مودم، زمان شروع مشکل و نتایج تست را آماده داشته باشید.