چرا تأخیر در تست سرعت بالا است و چگونه آن را کاهش دهیم؟
تأخیر بالا در تست سرعت همیشه به معنای کم بودن سرعت دانلود نیست. در این مقاله علت‌های رایج، روش تشخیص و راهکارهای کاهش پینگ، نوسان و از دست رفتن بسته بررسی می‌شود.
تأخیر در تست سرعت به چه معناست؟
تأخیر یا پینگ، مدت زمانی است که یک بسته داده برای رفت‌وبرگشت میان دستگاه شما و سرور تست نیاز دارد و معمولاً با میلی‌ثانیه نمایش داده می‌شود. ممکن است سرعت دانلود مناسب باشد، اما تأخیر بالا باعث مکث در بازی آنلاین، تماس تصویری، وب‌گردی و اتصال به سرویس‌های ابری شود.
برای بررسی دقیق، تست را در چند زمان مختلف انجام دهید و علاوه بر پینگ، مقدار نوسان تأخیر یا جیتر و از دست رفتن بسته‌ها را نیز بررسی کنید. یک نتیجه منفرد، به‌خصوص روی وای‌فای، برای قضاوت درباره کیفیت خط کافی نیست.
دلایل رایج تأخیر بالا در تست سرعت
فاصله زیاد تا سرور تست
فاصله جغرافیایی: اگر سرور انتخاب‌شده خارج از شهر یا کشور شما باشد، داده مسیر طولانی‌تری را طی می‌کند و پینگ افزایش می‌یابد. این وضعیت لزوماً نشان‌دهنده مشکل در سرویس اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت نیست.
ضعف یا شلوغی شبکه وای‌فای
وای‌فای ناپایدار: فاصله زیاد از مودم، دیوارهای ضخیم، تداخل کانال‌های بی‌سیم و استفاده هم‌زمان چند دستگاه می‌تواند باعث تأخیر و جیتر شود. در باند ۲٫۴ گیگاهرتز، تداخل معمولاً بیشتر از باند ۵ گیگاهرتز است.
مصرف هم‌زمان اینترنت
اشباع اتصال: دانلود فایل، آپلود ویدئو، پشتیبان‌گیری ابری یا پخش محتوای آنلاین در دستگاه‌های دیگر، صفی از داده در مودم ایجاد می‌کند. این پدیده که با نام بافر‌بلوت شناخته می‌شود، هنگام تست سرعت پینگ را بالا می‌برد.
شلوغی شبکه اپراتور یا مسیر انتقال
ازدحام شبکه: در ساعات اوج مصرف، مسیر میان مودم، شبکه اپراتور و سرور مقصد ممکن است شلوغ شود. اگر تأخیر فقط در زمان‌های مشخص افزایش پیدا می‌کند، احتمال ازدحام شبکه بیشتر است و تنظیمات داخلی دستگاه تنها علت نیست.
مشکل مودم، روتر یا نرم‌افزار دستگاه
تجهیزات یا تنظیمات: داغ شدن مودم، firmware قدیمی، خطای روتر، مصرف بالای پردازنده یا اجرای برنامه‌های پس‌زمینه می‌تواند پاسخ‌گویی شبکه را کند کند. در اتصال DSL، کیفیت سیم‌کشی و نویز خط نیز اهمیت دارد.
ضعف کیفیت خط یا از دست رفتن بسته‌ها
Packet loss: نویز در خط DSL، ایراد کابل شبکه، سیگنال ضعیف وای‌فای یا مشکل مسیر انتقال ممکن است باعث از دست رفتن بسته‌ها شود. در این حالت تست سرعت ناپایدار است و تأخیر گاهی به‌صورت جهشی افزایش می‌یابد.
چگونه علت تأخیر را تشخیص دهیم؟
- تست را با یک سرور نزدیک و سپس با یک سرور دیگر تکرار کنید.
- ابتدا با کابل شبکه به مودم وصل شوید و نتیجه را با وای‌فای مقایسه کنید.
- در زمان خلوت و ساعات اوج مصرف چند تست بگیرید و میانگین پینگ و جیتر را یادداشت کنید.
- دانلود، آپلود، پخش ویدئو و همگام‌سازی ابری را در دستگاه‌های دیگر متوقف کنید.
- با ابزارهای بررسی مسیر، پینگ مرحله‌به‌مرحله و packet loss را تا مودم، دروازه شبکه و سرور مقصد بررسی کنید.
اگر با کابل و در زمان‌های مختلف، تأخیر تا نزدیک‌ترین سرور همچنان زیاد است، نتایج تست و زمان انجام آن را به پشتیبانی ISP یا اپراتور ارائه دهید. اگر فقط یک وب‌سایت یا بازی دچار مشکل است، احتمالاً سرور همان سرویس یا مسیر اختصاصی آن عامل اصلی است.
راهکارهای کاهش تأخیر در تست سرعت
- سرور نزدیک‌تر را برای تست انتخاب کنید و برای مقایسه، چند سرور معتبر را امتحان کنید.
- برای اندازه‌گیری واقعی خط، از کابل شبکه استفاده کنید؛ برای وای‌فای، مودم را در محل باز و نزدیک‌تر به کاربر قرار دهید.
- در صورت پشتیبانی مودم و دستگاه، باند ۵ گیگاهرتز را در فاصله مناسب به کار ببرید و کانال کم‌تداخل انتخاب کنید.
- دانلود و آپلود هم‌زمان را متوقف کنید یا در روتر برای ترافیک مهم، اولویت‌بندی و کنترل پهنای باند فعال کنید.
- مودم و روتر را به‌روزرسانی و در صورت نیاز یک‌بار راه‌اندازی مجدد کنید؛ از قرار دادن آن‌ها در محل بسیار گرم خودداری کنید.
- کابل‌های فرسوده و اتصالات شل را تعویض کنید و در سرویس DSL، وضعیت سیم‌کشی و نویز خط را از اپراتور پیگیری کنید.
چه زمانی باید با ارائه‌دهنده اینترنت تماس گرفت؟
اگر تأخیر بالا در اتصال کابلی، در چند سرور نزدیک و در زمان‌های مختلف تکرار می‌شود، یا همراه با packet loss و قطع‌و‌وصل است، موضوع را به پشتیبانی شرکت ارائه‌دهنده اینترنت اعلام کنید. نام سرویس، نوع اتصال مانند فیبر، کابل یا DSL، زمان وقوع مشکل و نتایج چند تست به تشخیص سریع‌تر کمک می‌کند.
توجه داشته باشید که تغییر DNS معمولاً پینگ بازی یا تأخیر مسیر انتقال را به‌طور مستقیم کاهش نمی‌دهد؛ DNS بیشتر بر زمان پیدا کردن نشانی سرویس اثر دارد. بنابراین ابتدا منبع تأخیر را با مقایسه کابل، وای‌فای، سرور و زمان تست مشخص کنید.