چرا تست سرعت اینترنت باعث کندی میشود؟ بررسی علتها و راهحلها
تست سرعت میتواند بهطور موقت اینترنت را سنگین کند. این مقاله توضیح میدهد چرا چنین میشود، چه عواملی مثل وایفای، شلوغی شبکه و دانلودهای پسزمینه نقش دارند و چطور مشکل را تشخیص و کم کنید.
کند شدن اینترنت هنگام تست سرعت، در بسیاری از خانهها و محلهای کار یک رفتار طبیعی است؛ چون خودِ تست میتواند بخشی از پهنای باند را اشغال کند و روی دانلود، آپلود، پینگ و حتی جیتر اثر بگذارد. اما اگر این افت سرعت شدید، تکراری یا همراه با قطع و وصلی باشد، باید علت را دقیقتر بررسی کرد.
تست سرعت چرا میتواند اینترنت را سنگین کند؟
ابزارهای تست سرعت برای اندازهگیری دقیق، معمولاً چند اتصال همزمان باز میکنند و در زمان کوتاه حجم قابل توجهی داده جابهجا میشود. اگر سرعت خط شما محدود باشد یا دستگاه دیگری همزمان در حال استفاده از اینترنت باشد، همین تست میتواند باعث شود وبگردی، تماس صوتی یا پخش ویدئو برای چند لحظه کندتر شود.
این موضوع در اینترنت ADSL، VDSL، فیبر نوری و حتی اینترنت موبایل دیده میشود؛ تفاوت فقط در میزان شدت آن است. هرچه لینک ضعیفتر یا شلوغتر باشد، اثر تست محسوستر میشود.
علت اول: اشباع شدن پهنای باند
رایجترین دلیل، اشباع شدن کامل لینک است. وقتی تست سرعت تمام ظرفیت دانلود یا آپلود را مصرف میکند، برنامههای دیگر سهم کمی از شبکه میگیرند و برای مدت کوتاهی کند میشوند. این حالت بهخصوص وقتی رخ میدهد که روی همان خط، دانلود، آپلود ابری، بکاپگیری یا تماس ویدئویی هم فعال باشد.
اگر در زمان تست، چراغ مودم یا روتر فعالیت شدید نشان میدهد و همزمان سایر دستگاهها افت کیفیت دارند، احتمال اشباع پهنای باند بالاست.
علت دوم: وایفای ضعیف یا شلوغ
بسیاری از کاربران افت سرعت را به خود اینترنت نسبت میدهند، در حالی که گلوگاه اصلی، وایفای است. فاصله زیاد از مودم، دیوارهای ضخیم، تداخل با شبکههای همسایه، یا استفاده از باند ۲.۴ گیگاهرتز در محیط شلوغ میتواند باعث شود تست سرعت ناپایدار اجرا شود و دستگاه حس کند اینترنت کند شده است.
اگر تست روی کابل شبکه بهتر از تست روی وایفای باشد، مشکل بیشتر به شبکه بیسیم مربوط است تا سرویس ISP.
علت سوم: شلوغی شبکه در خانه یا محل کار
وقتی چند نفر بهطور همزمان فیلم استریم میکنند، بازی آنلاین دارند، فایل دانلود میکنند یا دوربینهای نظارتی فعال هستند، ظرفیت کلی شبکه تقسیم میشود. در این شرایط، اجرای تست سرعت میتواند افت لحظهای را برجستهتر کند و کاربر تصور کند خودِ تست باعث اختلال شده است.
در شبکههای اشتراکی، زمان اوج مصرف هم اثر دارد. شبها یا ساعتهای پرترافیک، حتی اینترنت سالم هم ممکن است از نظر کاربر کندتر به نظر برسد.
علت چهارم: سرور تست یا مسیر اندازهگیری
همه سرورهای تست سرعت یک کیفیت ندارند. اگر سرور انتخابی دور باشد، بار زیادی داشته باشد یا مسیر شبکه تا آن سرور دچار ازدحام باشد، نتیجه تست هم کندتر دیده میشود و هم ممکن است در همان لحظه فشار بیشتری روی اتصال وارد کند. این مسئله بهویژه در تستهایی که سرور بهصورت خودکار انتخاب میشود دیده میشود.
برای همین، بهتر است تست را با چند سرور مختلف تکرار کنید و نتیجه را با هم مقایسه کنید، نه اینکه فقط یک بار عدد نهایی را معیار قرار دهید.
علت پنجم: دانلودها و برنامههای پسزمینه
سیستمعامل، مرورگر، فروشگاه نرمافزاری، سرویسهای ابری و حتی آپدیتهای خودکار میتوانند در پسزمینه از اینترنت استفاده کنند. اگر این فرآیندها همزمان با تست فعال باشند، سرعت واقعی کمتر از انتظار دیده میشود و کاربر احساس میکند تست سرعت اینترنت را کند کرده است.
در لپتاپها و گوشیها، همزمانی بین تست و همگامسازی عکس، ویدئو یا فایلهای حجیم بسیار رایج است. این مورد را باید پیش از نتیجهگیری درباره کیفیت سرویس بررسی کرد.
علت ششم: مشکل مودم، روتر یا دستگاه کاربر
اگر مودم قدیمی باشد، داغ کند، فریمور آن بهروز نباشد یا روتر در پردازش ترافیک ضعیف عمل کند، هنگام تست سرعت افت محسوس رخ میدهد. از طرف دیگر، خودِ دستگاهی که تست را اجرا میکند هم مهم است؛ پردازنده ضعیف، حافظه کم یا نرمافزارهای امنیتی سنگین میتوانند نتیجه را تحت تأثیر قرار دهند.
برای تشخیص، تست را روی یک دستگاه دیگر و ترجیحاً با کابل شبکه تکرار کنید. اگر نتیجه بهتر شد، احتمال مشکل در دستگاه یا وایفای بیشتر است.
چطور تشخیص بدهیم مشکل از تست است یا از اینترنت؟
برای تشخیص درست، اول همه دانلودها و آپلودهای فعال را متوقف کنید و سپس تست را یکبار روی وایفای و یکبار با کابل انجام دهید. اگر افت فقط در وایفای رخ میدهد، شبکه بیسیم مقصر اصلی است. اگر با کابل هم سرعت پایین است، سرویس، مودم، مسیر شبکه یا وضعیت ISP باید بررسی شود.
همچنین بهتر است سرعت دانلود، سرعت آپلود، پینگ، جیتر و packet loss را کنار هم ببینید. فقط یک عدد، تصویر کامل کیفیت ارتباط را نشان نمیدهد.
چه کارهایی برای کم کردن این کندی انجام دهیم؟
نخست، تست را در زمانی انجام دهید که مصرف شبکه کمتر است. سپس دستگاههای اضافی را از شبکه جدا کنید، دانلودهای پسزمینه را ببندید و اگر امکان دارد از کابل شبکه استفاده کنید. در وایفای، نزدیکتر شدن به مودم، انتخاب باند ۵ گیگاهرتز و تغییر کانال در محیطهای شلوغ معمولاً کمک میکند.
اگر از سرویس فیبر نوری، کابل یا DSL استفاده میکنید و افت سرعت فقط هنگام تست یا در ساعات خاص رخ میدهد، یک بار مودم را ریست نرمافزاری کنید و فریمور آن را بهروز نگه دارید. برای مشکلات تکرارشونده، تماس با پشتیبانی اپراتور یا ISP منطقیتر از چند بار تست پشت سر هم است.
چه زمانی باید با ارائهدهنده اینترنت تماس بگیریم؟
اگر سرعت واقعی بهطور مداوم پایینتر از الگوی معمول است، پینگ بالا مانده، قطع و وصلی زیاد شده یا افت سرعت فقط به یک دستگاه محدود نیست، احتمالاً مشکل از سمت خط، تجهیزات شبکه یا شلوغی سمت سرویسدهنده است. در این حالت، نتیجه چند تست در ساعات مختلف را ثبت کنید تا هنگام تماس با پشتیبانی، تصویر دقیقتری داشته باشید.
در عمل، تست سرعت ابزار تشخیص است نه عامل اصلی مشکل. اگر درست اجرا شود، کمک میکند بفهمید گلوگاه در وایفای، مودم، دستگاه کاربر یا خود سرویس اینترنت کجاست.