تست و بررسی سرعت اینترنت؛ دلایل کاهش سرعت و روش تشخیص
این راهنما نشان میدهد چرا نتیجه تست سرعت با انتظار شما تفاوت دارد، چگونه نقش اپراتور، مودم، وایفای و دستگاه را بررسی کنید و برای بهبود دانلود، آپلود و پینگ چه اقداماتی انجام دهید.
تست و بررسی سرعت اینترنت چه چیزی را نشان میدهد؟
تست سرعت معمولاً سرعت دانلود، سرعت آپلود، latency یا پینگ، jitter و packet loss را اندازهگیری میکند. سرعت دانلود برای دریافت فایل و تماشای ویدئو اهمیت دارد، در حالی که آپلود برای تماس تصویری، ارسال فایل و بازی آنلاین مهم است. نتیجه تست باید با نوع اتصال، ظرفیت سرویس و زمان انجام آزمایش مقایسه شود.
پایین بودن عدد تست همیشه به معنی خرابی خط نیست. فاصله از سرور آزمایش، شلوغی شبکه، استفاده همزمان دیگران و اتصال از طریق وایفای میتواند نتیجه را تغییر دهد.
علت اول: شلوغی شبکه اپراتور یا ISP
در ساعات پرترافیک، ظرفیت یک دکل، مرکز مخابرات یا مسیر ارتباطی اپراتور ممکن است بین کاربران بیشتری تقسیم شود. در این حالت سرعت دانلود کاهش مییابد و پینگ یا jitter افزایش پیدا میکند، حتی اگر مودم و خط شما سالم باشند.
برای تشخیص، تست را در چند زمان مختلف تکرار کنید و یکبار نیز با اتصال کابلی انجام دهید. اگر افت سرعت فقط در ساعات مشخص رخ میدهد، احتمال شلوغی شبکه یا مسیر بینالمللی بیشتر است.
علت دوم: ضعف سیگنال وایفای
دیوارهای ضخیم، فاصله زیاد از روتر، شبکههای وایفای همسایه و قرار گرفتن مودم کنار وسایل برقی میتوانند کیفیت سیگنال را کاهش دهند. در این شرایط ممکن است سرعت نزدیک مودم مناسب باشد اما در اتاق دیگر افت محسوسی داشته باشد.
نتیجه تست را در فاصله نزدیک و دور از روتر مقایسه کنید. اگر اتصال کابلی سریعتر و پایدارتر است، مشکل اصلی احتمالاً پوشش یا تداخل وایفای است، نه سرویس اینترنت.
علت سوم: محدودیت یا خرابی مودم و روتر
مودم قدیمی، داغ شدن دستگاه، تنظیمات نادرست یا پشتیبانی نکردن از استانداردهای جدید وایفای میتواند سرعت واقعی را محدود کند. برخی روترها نیز هنگام اتصال چندین دستگاه، با کاهش توان پردازشی یا افزایش latency روبهرو میشوند.
مودم را از نظر دما و چراغهای وضعیت بررسی کنید، سیستمعامل یا firmware آن را در صورت وجود نسخه رسمی بهروزرسانی کنید و یکبار دستگاه را راهاندازی مجدد کنید. بازنشانی تنظیمات باید فقط پس از ثبت اطلاعات اتصال انجام شود.
علت چهارم: مصرف همزمان پهنای باند
دانلود فایل، پشتیبانگیری ابری، پخش ویدئو با کیفیت بالا، بهروزرسانی بازیها و دوربینهای متصل میتوانند پهنای باند را مصرف کنند. در این حالت تست سرعت عددی کمتر از ظرفیت واقعی سرویس نشان میدهد.
پیش از آزمایش، دانلودها و برنامههای پرمصرف را متوقف کنید و دستگاههای متصل به روتر را بررسی کنید. در پنل روتر، فهرست کاربران فعال و میزان مصرف را کنترل کنید تا منبع مصرف غیرعادی مشخص شود.
علت پنجم: مشکل خط DSL، کابل یا فیبر
در اتصال DSL، نویز خط تلفن، کیفیت پایین سیمکشی، فیلتر نامناسب یا فاصله از مرکز مخابرات میتواند باعث کاهش سرعت و قطعووصل شود. در اتصال کابلی یا فیبر نیز خرابی کابل، کانکتور یا تجهیزات نوری ممکن است کیفیت ارتباط را پایین بیاورد.
اگر افت سرعت در اتصال کابلی و در همه دستگاهها تکرار میشود، چراغهای DSL یا فیبر را بررسی کنید و وضعیت خط را از پشتیبانی اپراتور بپرسید. تغییر مداوم سرعت همگامسازی یا افزایش packet loss نشانهای برای بررسی فنی خط است.
علت ششم: محدودیت دستگاه یا مرورگر
پردازنده ضعیف، درایور قدیمی کارت شبکه، بدافزار، افزونههای مرورگر یا اتصال به شبکه با حالت صرفهجویی انرژی میتواند نتیجه تست را کاهش دهد. گاهی خود سرور تست نیز به دلیل بار زیاد، عدد دقیقی ارائه نمیکند.
آزمایش را با دو دستگاه متفاوت، یک مرورگر بهروز و در صورت امکان با اتصال Ethernet انجام دهید. اگر فقط یک دستگاه نتیجه ضعیف دارد، تنظیمات شبکه، درایور و برنامههای پسزمینه همان دستگاه را بررسی کنید.
روش درست برای تشخیص علت افت سرعت
- تست را سه بار با فاصله کوتاه انجام دهید و میانگین نتایج را یادداشت کنید.
- آزمایش را در ساعات کممصرف و پرترافیک تکرار کنید.
- یکبار با وایفای و یکبار با کابل شبکه به مودم متصل شوید.
- نتیجه را روی دستگاه دوم و در صورت امکان با سرور تست متفاوت بررسی کنید.
- دانلود، آپلود، پینگ، jitter و packet loss را همزمان مقایسه کنید.
اگر تنها وایفای ضعیف است، به پوشش شبکه داخلی توجه کنید. اگر همه روشها در تمام زمانها نتیجه ضعیف دارند، احتمال مشکل سرویس، خط یا مسیر اپراتور بیشتر است.
اقدامهای عملی برای بهبود نتیجه تست
- روتر را در محل مرکزی، مرتفع و دور از مانع فلزی قرار دهید.
- برای رایانه، تلویزیون یا کنسول ثابت از کابل شبکه استفاده کنید.
- کانال وایفای را در محیطهای شلوغ تغییر دهید و برای دستگاههای جدید از باند مناسب استفاده کنید.
- پیش از تست، مصرف پهنای باند دستگاههای دیگر را متوقف کنید.
- مودم و کابلها را از نظر داغی، آسیب و اتصال شل بررسی کنید.
- در صورت تداوم مشکل، گزارش تستها را همراه با زمان، نوع اتصال و نوع مودم به اپراتور ارائه دهید.
بهبود سرعت فقط با تغییر بسته اینترنت انجام نمیشود. ابتدا باید مشخص شود محدودیت در وایفای، تجهیزات خانه، خط دسترسی یا شبکه اپراتور قرار دارد؛ سپس اقدام متناسب انجام شود.