تفاوت سرعت ۱ گیگابیت و ۱۰۰ مگابیت چیست و چرا همیشه محسوس نیست؟

تفاوت عددی سرعت ۱ گیگابیت و ۱۰۰ مگابیت

سرعت ۱ گیگابیت بر ثانیه برابر با ۱۰۰۰ مگابیت بر ثانیه است؛ بنابراین از نظر ظرفیت اسمی، ده برابر سریع‌تر از اتصال ۱۰۰ مگابیتی محسوب می‌شود. با این حال، این اعداد معمولاً با واحد بیت اعلام می‌شوند، در حالی که بسیاری از برنامه‌های دانلود سرعت را با بایت نشان می‌دهند.

در شرایط ایده‌آل، اتصال ۱۰۰ مگابیتی می‌تواند حداکثر حدود ۱۲٫۵ مگابایت بر ثانیه و اتصال ۱ گیگابیتی حدود ۱۲۵ مگابایت بر ثانیه ارائه کند. سربار پروتکل‌ها و نوسان شبکه باعث می‌شود سرعت واقعی کمی کمتر از این مقدار باشد.

علت اول: محدودیت مودم یا روتر

مودم یا روتر باید از پورت‌های گیگابیتی و استانداردهای مناسب شبکه پشتیبانی کند. اگر پورت دستگاه فقط ۱۰۰ مگابیتی باشد، حتی با خرید سرویس ۱ گیگابیتی نیز سرعت اتصال از همان سقف عبور نمی‌کند. قدیمی بودن پردازنده روتر یا فعال بودن قابلیت‌های سنگین نیز می‌تواند توان پردازش ترافیک را کاهش دهد.

علت دوم: استفاده از وای‌فای نامناسب

سرعت اعلام‌شده برای سرویس، الزاماً سرعت قابل دریافت روی وای‌فای نیست. فاصله از روتر، دیوارهای ضخیم، تداخل شبکه‌های اطراف و استفاده از باند ۲٫۴ گیگاهرتز می‌تواند سرعت را محدود کند. برای آزمایش سرویس ۱ گیگابیتی، اتصال کابلی یا وای‌فای ۵ و وای‌فای ۶ با دستگاه سازگار مناسب‌تر است.

علت سوم: محدودیت دستگاه کاربر

کارت شبکه، کابل شبکه، پردازنده و حافظه دستگاه روی نتیجه اثر دارند. کابل‌های قدیمی یا معیوب ممکن است اتصال را روی ۱۰۰ مگابیت نگه دارند. همچنین برخی تلفن‌ها، لپ‌تاپ‌ها یا تلویزیون‌های هوشمند توان دریافت و پردازش ترافیک گیگابیتی را ندارند.

علت چهارم: ظرفیت سرور و مسیر مقصد

سرعت دانلود فقط به اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت وابسته نیست. اگر سرور مقصد ظرفیت کافی نداشته باشد، مسیر بین‌المللی شلوغ باشد یا سایت برای هر کاربر محدودیت اعمال کند، اتصال ۱ گیگابیتی نیز ممکن است سرعتی نزدیک به سرویس‌های ضعیف‌تر نشان دهد.

علت پنجم: شلوغی شبکه و اشتراک‌گذاری اتصال

دانلود هم‌زمان روی چند دستگاه، پخش ویدئو، پشتیبان‌گیری ابری و بازی آنلاین، ظرفیت اتصال را بین کاربران تقسیم می‌کند. در شبکه‌های اشتراکی نیز شلوغی ساعات اوج مصرف می‌تواند باعث کاهش سرعت، افزایش تأخیر و ایجاد نوسان شود.

علت ششم: تفاوت سرعت دانلود با تأخیر

ارتقای سرعت از ۱۰۰ مگابیت به ۱ گیگابیت الزاماً تأخیر را ده برابر کمتر نمی‌کند. Latency به زمان رفت‌وبرگشت داده، Jitter به نوسان تأخیر و packet loss به از دست رفتن بسته‌ها مربوط است. در بازی آنلاین و تماس تصویری، پایداری این شاخص‌ها گاهی از پهنای باند بیشتر مهم‌تر است.

روش تشخیص علت کاهش سرعت

1. یک رایانه را با کابل سالم به پورت گیگابیتی روتر وصل کنید و دانلودهای دیگر را متوقف کنید.

2. در تنظیمات شبکه بررسی کنید سرعت لینک ۱۰۰ مگابیت یا ۱ گیگابیت نمایش داده می‌شود.

3. آزمون سرعت را با چند سرور نزدیک و در چند ساعت متفاوت انجام دهید.

4. نتیجه دانلود را با واحد سرویس مقایسه کنید؛ ۱۰۰ مگابیت تقریباً معادل ۱۲٫۵ مگابایت و ۱ گیگابیت تقریباً معادل ۱۲۵ مگابایت در ثانیه است.

5. هم‌زمان مقدار پینگ، نوسان و packet loss را بررسی کنید تا مشکل فقط به پهنای باند نسبت داده نشود.

راهکارهای افزایش سرعت واقعی

• از روتر و مودمی با پورت‌های گیگابیتی و پشتیبانی از استاندارد مناسب وای‌فای استفاده کنید.

• برای تست و دانلودهای سنگین، اتصال کابلی و کابل شبکه سالم را در اولویت قرار دهید.

• روتر را در محل مرکزی و دور از وسایل ایجادکننده تداخل قرار دهید و در صورت امکان از باند ۵ گیگاهرتز استفاده کنید.

• سیستم‌عامل، درایور کارت شبکه و میان‌افزار روتر را به‌روز نگه دارید.

• دستگاه‌ها و دانلودهای هم‌زمان را مدیریت کنید و در صورت پشتیبانی روتر، اولویت‌بندی ترافیک را فعال کنید.

• اگر در اتصال کابلی و چند سرور مختلف، سرعت همچنان بسیار کمتر از سرویس است، نتایج تست را به اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت اعلام کنید.

جمع‌بندی

تفاوت اسمی بین ۱ گیگابیت و ۱۰۰ مگابیت ده برابر است، اما تجربه واقعی به زنجیره‌ای از تجهیزات و شرایط شبکه بستگی دارد. با تست کابلی، بررسی واحدهای بیت و بایت، آزمایش چند سرور و کنترل تأخیر می‌توان مشخص کرد محدودیت از سرویس، مودم، وای‌فای، دستگاه یا مقصد دانلود ناشی می‌شود.