چرا سرعت اینترانت پایین است؟ بررسی علت‌ها و روش‌های سنجش
این راهنما علت‌های رایج کندی اینترانت را بررسی می‌کند و روش سنجش، تشخیص منبع مشکل و بهینه‌سازی روتر، کابل، وای‌فای و تجهیزات شبکه را توضیح می‌دهد.
سنجش سرعت اینترانت چه چیزی را نشان می‌دهد؟
سنجش سرعت اینترانت برای اندازه‌گیری عملکرد شبکه داخلی، یعنی ارتباط میان رایانه‌ها، سرورها، روتر، مودم و تجهیزات سازمان یا خانه انجام می‌شود. این آزمایش با تست سرعت اینترنت تفاوت دارد؛ زیرا ممکن است اینترنت از سوی اپراتور مناسب باشد اما انتقال فایل یا دسترسی به سرور داخلی کند انجام شود.
در زمان آزمایش، سرعت دانلود، سرعت آپلود، تأخیر، جیتر و packet loss را بررسی کنید. بهتر است یک دستگاه با کابل شبکه به روتر یا سوئیچ متصل باشد و نتیجه در چند ساعت مختلف ثبت شود. اگر سرعت کابلی مناسب است اما وای‌فای کند است، مشکل معمولاً در پوشش یا تنظیمات بی‌سیم قرار دارد.
نشانه‌های اصلی کندی شبکه داخلی
- باز شدن دیرهنگام فایل‌ها یا سامانه‌های روی سرور داخلی
- کاهش محسوس سرعت هنگام انتقال فایل‌های حجیم
- تأخیر زیاد در تماس تصویری یا برنامه‌های تحت شبکه
- تفاوت زیاد نتیجه بین اتصال کابلی و وای‌فای
- قطع‌و وصل شدن ارتباط یا افزایش packet loss
علت اول: ضعف سیگنال یا ازدحام وای‌فای
فاصله زیاد از روتر، دیوارهای ضخیم، قرار گرفتن مودم در کنار وسایل فلزی و تداخل کانال‌ها می‌تواند سرعت اینترانت را کاهش دهد. استفاده هم‌زمان چند دستگاه نیز ظرفیت شبکه بی‌سیم را تقسیم می‌کند. برای تشخیص، همان دستگاه را ابتدا نزدیک روتر و سپس در محل اصلی آزمایش کنید. اگر نتیجه نزدیک روتر بهتر بود، مشکل از پوشش یا تداخل وای‌فای است، نه لزوماً از سرویس اینترنت.
علت دوم: خرابی یا محدودیت کابل شبکه
کابل آسیب‌دیده، سوکت نامناسب یا کابل قدیمی ممکن است اتصال را از یک گیگابیت به صد مگابیت یا کمتر کاهش دهد. چراغ لینک روی کارت شبکه یا سوئیچ همیشه به‌تنهایی کافی نیست؛ سرعت Negotiation را در تنظیمات سیستم بررسی کنید. تعویض موقت کابل با یک کابل سالم و کوتاه، روش ساده‌ای برای تأیید این علت است.
علت سوم: ظرفیت پایین روتر، سوئیچ یا مودم
روتر یا مودم قدیمی ممکن است در زمان اتصال چند کاربر، پردازش رمزگذاری وای‌فای، مسیریابی یا مدیریت ترافیک با محدودیت مواجه شود. گرم شدن بیش از حد، راه‌اندازی مجدد و افت سرعت هم‌زمان با افزایش کاربران از نشانه‌های این مشکل است. دستگاه را با بار کمتر آزمایش کنید و مشخصات پورت‌ها، استاندارد وای‌فای و ظرفیت پردازش آن را با نیاز شبکه مقایسه کنید.
علت چهارم: ترافیک سنگین و مصرف هم‌زمان کاربران
دانلود فایل‌های حجیم، پشتیبان‌گیری، پخش ویدئو یا همگام‌سازی ابری می‌تواند پهنای باند داخلی را اشغال کند. در این حالت، سرعت یک کاربر به‌تنهایی مناسب است اما هنگام استفاده هم‌زمان چند کاربر افت می‌کند. گزارش مصرف روتر یا ابزارهای پایش شبکه را بررسی کنید و زمان آزمایش را با دوره‌های کم‌مصرف مقایسه کنید.
علت پنجم: تنظیمات نادرست شبکه
تنظیم نادرست DNS داخلی، Duplex، MTU، آدرس IP یا وجود تداخل میان DHCPهای مختلف می‌تواند باعث تأخیر و قطع ارتباط شود. اگر فقط یک رایانه مشکل دارد، تنظیمات کارت شبکه، درایور و آدرس IP همان دستگاه را بررسی کنید. اگر همه کاربران مشکل مشابه دارند، تنظیمات روتر، سوئیچ، سرور و ساختار VLAN باید توسط مدیر شبکه بررسی شود.
علت ششم: مشکل در سرور یا مسیر دسترسی به منابع داخلی
گاهی شبکه سالم است اما سرور فایل، پایگاه داده یا سامانه داخلی پاسخ‌گویی کندی دارد. پردازنده و دیسک سرور، تعداد نشست‌ها، فضای ذخیره‌سازی و وضعیت سرویس را بررسی کنید. انتقال یک فایل میان دو رایانه در همان شبکه کمک می‌کند مشکل شبکه از مشکل برنامه یا سرور جدا شود.
روش استاندارد برای تشخیص علت کندی
- آزمایش را با یک دستگاه سالم و ترجیحاً اتصال کابلی انجام دهید.
- سرعت دانلود و آپلود، latency، jitter و packet loss را ثبت کنید.
- نتیجه را در چند زمان و با تعداد کاربران متفاوت تکرار کنید.
- همان آزمایش را از طریق وای‌فای و کابل مقایسه کنید.
- برای بررسی ارتباط داخلی، انتقال فایل یا اجرای تست میان دو میزبان داخلی را انجام دهید.
- در صورت مشاهده افت فقط در اینترنت، سرویس اپراتور یا مسیر WAN را جداگانه بررسی کنید.
راهکارهای بهینه‌سازی سرعت اینترانت
- روتر را در محل مرکزی و دور از موانع و منابع تداخل قرار دهید.
- برای رایانه‌های ثابت و انتقال فایل‌های بزرگ از کابل شبکه استفاده کنید.
- کانال وای‌فای و پهنای کانال را با توجه به شلوغی محیط تنظیم کنید.
- سیستم‌عامل، درایور کارت شبکه، Firmware روتر و تجهیزات را به‌روزرسانی کنید.
- برای کاربران و سرویس‌های مهم، اولویت ترافیک یا QoS را به‌درستی تنظیم کنید.
- کابل‌ها، سوکت‌ها و پورت‌های سوئیچ را به‌صورت دوره‌ای آزمایش کنید.
- نتایج سنجش را ثبت کنید تا افت تدریجی سرعت یا تکرار packet loss قابل تشخیص باشد.
چه زمانی باید با پشتیبانی شبکه یا اپراتور تماس گرفت؟
اگر اتصال کابلی روی چند دستگاه مختلف همچنان کند است، packet loss یا latency بالا باقی می‌ماند، یا سرعت در تمام ساعات کمتر از ظرفیت مورد انتظار است، موضوع را با مدیر شبکه یا پشتیبانی اپراتور مطرح کنید. هنگام گزارش، زمان آزمایش، نوع اتصال، مدل مودم یا روتر، نتیجه دانلود و آپلود و تعداد دستگاه‌های فعال را ارائه دهید تا بررسی سریع‌تر انجام شود.