Vì sao tốc độ test khác tốc độ thực tế khi dùng Internet?

Vì sao tốc độ test và tốc độ thực tế có thể khác nhau?

Khác biệt giữa tốc độ test và tốc độ thực tế là hiện tượng phổ biến khi sử dụng Internet gia đình. Công cụ đo thường kết nối đến một máy chủ được chọn để tạo luồng dữ liệu liên tục, sau đó tính tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ. Trong khi đó, trải nghiệm thực tế còn phụ thuộc vào máy chủ của website, nền tảng xem video, máy chủ trò chơi, chất lượng Wi-Fi và khả năng xử lý của thiết bị.

Vì vậy, kết quả test cao không đồng nghĩa mọi dịch vụ đều tải với cùng tốc độ. Ngược lại, một lần đo thấp cũng chưa đủ để kết luận đường truyền cáp quang hoặc nhà mạng đang gặp sự cố.

Khoảng cách giữa thiết bị và router làm suy giảm tốc độ

Wi-Fi bị suy hao khi thiết bị ở xa router, bị ngăn bởi tường bê tông hoặc nằm tại khu vực có nhiều vật cản. Tín hiệu yếu khiến thiết bị phải giảm tốc độ kết nối, truyền lại dữ liệu nhiều lần và làm tốc độ tải xuống thực tế thấp hơn kết quả đo trong cùng phòng với router.

Nhiều mạng Wi-Fi lân cận cũng có thể gây nhiễu, đặc biệt ở băng tần 2,4 GHz. Hiện tượng này thường rõ hơn vào buổi tối, khi nhiều hộ gia đình cùng sử dụng mạng.

Router và thiết bị đầu cuối có thể là nút thắt

Router cũ, firmware chưa được cập nhật hoặc thiết bị có phần cứng giới hạn có thể không xử lý tốt tốc độ đường truyền cao. Một số điện thoại, laptop và TV chỉ hỗ trợ chuẩn Wi-Fi cũ, nên tốc độ thực tế thấp hơn khả năng của gói cước.

Router cũng có thể bị quá tải khi nhiều thiết bị cùng tải xuống, tải lên, xem video hoặc sao lưu dữ liệu. Trong trường hợp này, kết quả đo trên một thiết bị sẽ thay đổi theo số lượng thiết bị đang hoạt động trong mạng.

Máy chủ dịch vụ giới hạn tốc độ tải xuống

Công cụ test thường chọn máy chủ gần người dùng và có năng lực xử lý lớn. Ngược lại, website hoặc nền tảng bạn truy cập có thể đặt máy chủ ở xa, đang quá tải hoặc giới hạn băng thông cho từng kết nối. Khi đó, tốc độ test vẫn cao nhưng tải tệp, cập nhật trò chơi hoặc xem video lại chậm.

Khả năng phân phối nội dung của máy chủ, vị trí trung tâm dữ liệu và tuyến kết nối quốc tế đều ảnh hưởng đến tốc độ thực tế. Đây không nhất thiết là lỗi của nhà mạng.

Sự khác nhau giữa Mbps và MB/s gây hiểu nhầm

Nhà mạng thường công bố tốc độ theo Mbps, tức megabit mỗi giây, trong khi nhiều trình tải tệp hiển thị MB/s, tức megabyte mỗi giây. Một byte tương đương tám bit, vì vậy tốc độ 100 Mbps về lý thuyết tương đương khoảng 12,5 MB/s trước khi tính các hao hụt giao thức và điều kiện mạng.

Do đó, cần kiểm tra đúng đơn vị trước khi đánh giá tốc độ thực tế. Việc so sánh trực tiếp Mbps với MB/s có thể khiến người dùng cho rằng đường truyền không đạt tốc độ cam kết.

Thời điểm đo và tải mạng của nhà mạng ảnh hưởng kết quả

Tốc độ có thể thay đổi theo thời điểm. Vào giờ cao điểm, lưu lượng truy cập trong khu vực tăng khiến độ trễ cao hơn hoặc tốc độ tải xuống, tải lên giảm. Các tuyến kết nối đến một số dịch vụ cũng có thể tạm thời bị nghẽn do bảo trì hoặc sự cố định tuyến.

Một lần đo đơn lẻ không phản ánh đầy đủ chất lượng đường truyền. Cần so sánh nhiều thời điểm và nhiều máy chủ để xác định vấn đề có lặp lại hay chỉ xảy ra tạm thời.

Cách kiểm tra để tìm nguyên nhân chính xác

1. Đo bằng cáp mạng: Kết nối máy tính với router bằng cáp Ethernet để loại bỏ ảnh hưởng của Wi-Fi.
2. Tắt hoạt động nền: Dừng tải tệp, đồng bộ đám mây, cập nhật phần mềm và video trên các thiết bị khác.
3. Đo nhiều lần: Kiểm tra vào buổi sáng, buổi tối và giờ cao điểm, đồng thời chọn các máy chủ khác nhau.
4. Kiểm tra độ trễ: Nếu tốc độ ổn định nhưng độ trễ cao hoặc dao động lớn, vấn đề có thể nằm ở tuyến kết nối hoặc máy chủ dịch vụ.
5. So sánh nhiều dịch vụ: Nếu chỉ một website chậm, khả năng cao nguyên nhân nằm ở máy chủ hoặc tuyến kết nối đến website đó.
6. Đối chiếu đơn vị: Quy đổi Mbps sang MB/s trước khi so sánh với tốc độ hiển thị trong trình tải tệp.

Cách cải thiện tốc độ Internet thực tế

• Đặt router ở vị trí trung tâm, cao và thoáng, tránh tủ kín cùng các thiết bị gây nhiễu.
• Ưu tiên băng tần 5 GHz khi ở gần router; dùng 2,4 GHz nếu cần phủ sóng xa hơn.
• Sử dụng cáp mạng khi cần tốc độ ổn định cho máy tính, TV hoặc thiết bị chơi game.
• Cập nhật firmware router và kiểm tra xem thiết bị có hỗ trợ chuẩn Wi-Fi phù hợp hay không.
• Khởi động lại router khi thiết bị hoạt động lâu hoặc có dấu hiệu treo, nhưng không nên xem đây là giải pháp cho mọi lỗi.
• Giới hạn tải nền và kiểm tra thiết bị lạ đang sử dụng mạng.
• Liên hệ nhà mạng nếu tốc độ qua cáp mạng thấp liên tục ở nhiều thời điểm, độ trễ bất thường hoặc kết nối thường xuyên mất ổn định.

Khi nào nên báo sự cố cho nhà mạng?

Nên cung cấp cho nhà mạng thời điểm đo, phương thức kết nối, kết quả tải xuống, tải lên, độ trễ và máy chủ kiểm tra. Kết quả đo bằng cáp mạng có giá trị tham khảo tốt hơn Wi-Fi khi cần xác định chất lượng đường truyền từ modem hoặc router đến hệ thống nhà mạng.

Nếu chỉ một dịch vụ chậm nhưng các máy chủ khác vẫn đạt tốc độ bình thường, hãy kiểm tra tình trạng của dịch vụ đó trước khi yêu cầu đổi gói cước. Nếu tốc độ thấp trên nhiều dịch vụ và lặp lại trong nhiều khung giờ, nhà mạng có thể cần kiểm tra tuyến cáp quang, thiết bị truy cập hoặc cấu hình kết nối.