Kết quả kiểm tra tốc độ mạng thấp: nguyên nhân và cách khắc phục

Kết quả kiểm tra tốc độ mạng phản ánh chất lượng kết nối tại một thời điểm cụ thể, gồm tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ. Nếu kết quả thấp hơn rõ rệt so với nhu cầu sử dụng, bạn nên kiểm tra từng yếu tố từ thiết bị, Wi-Fi đến đường truyền của nhà mạng thay vì chỉ chạy lại bài đo nhiều lần.

Hiện tượng thường gặp khi kiểm tra tốc độ mạng

Tốc độ tải xuống thấp thường khiến việc xem video, tải tệp hoặc mở trang web bị chậm. Tốc độ tải lên thấp ảnh hưởng đến gửi tệp, gọi video và sao lưu dữ liệu. Trong khi đó, độ trễ cao có thể làm cuộc gọi trực tuyến bị ngắt quãng hoặc khiến thao tác trong trò chơi phản hồi chậm, dù tốc độ tải xuống vẫn ở mức khá.

Kết quả giữa các lần đo có thể khác nhau do máy chủ kiểm tra, thời điểm sử dụng và số lượng thiết bị đang truy cập. Vì vậy, cần đo nhiều lần ở cùng điều kiện để nhận ra xu hướng ổn định.

Wi-Fi yếu hoặc bị nhiễu

Wi-Fi là nguyên nhân phổ biến khiến kết quả kiểm tra tốc độ mạng thấp hơn khả năng thực tế của đường truyền. Khoảng cách xa router, tường bê tông, thiết bị điện tử và nhiều mạng Wi-Fi lân cận đều có thể làm tín hiệu suy giảm hoặc không ổn định.

Hãy kiểm tra lại bằng máy tính kết nối trực tiếp với router qua cáp mạng. Nếu tốc độ qua cáp cao hơn nhiều so với Wi-Fi, vấn đề chủ yếu nằm ở vùng phủ sóng, băng tần hoặc nhiễu không dây.

Router quá tải hoặc hoạt động không ổn định

Router phải xử lý nhiều thiết bị, phiên kết nối và dữ liệu cùng lúc. Khi thiết bị hoạt động liên tục trong thời gian dài, đặt ở nơi nóng hoặc có phần cứng hạn chế, tốc độ có thể giảm và độ trễ tăng.

Khởi động lại router có thể giải quyết lỗi tạm thời. Bạn cũng nên đặt router ở vị trí thoáng, trung tâm khu vực sử dụng và cập nhật firmware nếu nhà sản xuất hỗ trợ. Nếu router cũ không đáp ứng số lượng thiết bị trong gia đình, việc thay thiết bị phù hợp có thể mang lại cải thiện rõ rệt.

Nhiều thiết bị đang dùng chung đường truyền

Điện thoại, máy tính, camera, tivi và thiết bị nhà thông minh đều có thể tiêu thụ băng thông. Một thiết bị đang tải xuống tệp lớn, xem video độ phân giải cao hoặc sao lưu dữ liệu sẽ làm kết quả kiểm tra trên thiết bị khác giảm xuống.

Trước khi đo, hãy tạm dừng tải xuống, tải lên, cập nhật hệ điều hành và đồng bộ đám mây trên các thiết bị khác. Kiểm tra vào thời điểm ít người sử dụng cũng giúp xác định liệu hiện tượng này có liên quan đến tình trạng chia sẻ băng thông hay không.

Thiết bị kiểm tra có giới hạn

Điện thoại hoặc máy tính đời cũ có thể không xử lý tốt bài kiểm tra tốc độ cao. Trình duyệt, ứng dụng chạy nền, bộ nhớ gần đầy hoặc bộ điều hợp Wi-Fi chỉ hỗ trợ chuẩn cũ cũng làm kết quả không phản ánh đầy đủ khả năng của đường truyền.

Hãy đóng các ứng dụng không cần thiết, cập nhật trình duyệt và thử đo trên một thiết bị khác. Khi có thể, hãy dùng máy tính kết nối bằng cáp mạng để giảm ảnh hưởng từ chất lượng Wi-Fi.

Sự cố từ cáp quang hoặc nhà mạng

Đường truyền cáp quang có thể bị ảnh hưởng bởi bảo trì, sự cố tại khu vực, đầu nối lỏng hoặc chất lượng tín hiệu suy giảm. Nếu nhiều thiết bị cùng chậm, kết nối qua cáp mạng cũng thấp và kết quả lặp lại ở nhiều thời điểm, khả năng vấn đề nằm ngoài mạng nội bộ sẽ cao hơn.

Trong trường hợp này, hãy lưu lại thời gian đo, máy chủ kiểm tra, tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ. Cung cấp các thông tin này cho nhà mạng để họ kiểm tra tín hiệu và tình trạng tuyến cáp. Không nên tự tháo hộp cáp quang hoặc thay đổi đầu nối quang nếu không có hướng dẫn kỹ thuật.

Cách kiểm tra và xác định nguyên nhân

1. Đo lần đầu bằng thiết bị đang gặp vấn đề và ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên cùng độ trễ.
2. Đo lại khi các thiết bị khác đã dừng sử dụng mạng.
3. So sánh kết quả Wi-Fi ở gần router với kết quả qua cáp mạng.
4. Thử một thiết bị khác và một thời điểm khác để loại trừ lỗi phần cứng hoặc tải mạng tạm thời.
5. Quan sát xem hiện tượng chỉ xảy ra với một ứng dụng hay xuất hiện trên toàn bộ dịch vụ Internet.

Nếu chỉ một thiết bị có kết quả thấp, hãy ưu tiên kiểm tra thiết bị và Wi-Fi. Nếu mọi thiết bị đều bị ảnh hưởng, đặc biệt khi kết nối qua cáp mạng, cần xem xét router, cáp quang hoặc nhà mạng.

Gợi ý tối ưu tốc độ mạng tại nhà

• Đặt router ở vị trí cao, thoáng và gần khu vực sử dụng chính.
• Ưu tiên băng tần phù hợp: băng tần cao thường nhanh hơn ở khoảng cách gần, còn băng tần thấp có khả năng phủ xa hơn.
• Dùng cáp mạng khi cần độ ổn định cao cho máy tính, tivi hoặc thiết bị làm việc.
• Giới hạn tải xuống, tải lên nền trong thời gian gọi video hoặc chơi game.
• Khởi động lại và cập nhật router theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Liên hệ nhà mạng khi tốc độ thấp kéo dài trên nhiều thiết bị và nhiều lần đo.

Khi đánh giá kết quả kiểm tra tốc độ mạng, hãy xem đồng thời tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên, độ trễ và độ ổn định. Một lần đo bất thường chưa đủ để kết luận; kết quả lặp lại trong cùng điều kiện mới giúp xác định đúng nguyên nhân.