Vì sao báo cáo tốc độ mạng thấp và cách kiểm tra nguyên nhân

Báo cáo tốc độ mạng giúp người dùng biết kết nối hiện tại có đáp ứng nhu cầu xem video, gọi trực tuyến, chơi game hay tải tệp hay không. Tuy nhiên, kết quả đo không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác chất lượng đường truyền cáp quang. Tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ có thể thay đổi theo thiết bị, thời điểm và máy chủ kiểm tra.

Hiện tượng thường gặp khi báo cáo tốc độ mạng thấp

Một kết quả đo thấp thường đi kèm với tình trạng trang web mở chậm, video phải giảm chất lượng, tệp tải xuống lâu hoặc cuộc gọi trực tuyến bị giật. Nếu chỉ một thiết bị gặp lỗi, vấn đề có thể nằm ở thiết bị hoặc kết nối Wi-Fi. Nếu nhiều thiết bị cùng chậm, cần kiểm tra router, đường truyền và nhà mạng.

Wi-Fi yếu hoặc bị nhiễu

Khoảng cách xa router, tường bê tông, thiết bị điện tử và mạng Wi-Fi của các hộ xung quanh có thể làm tín hiệu suy giảm. Khi đó, báo cáo tốc độ mạng trên điện thoại hoặc máy tính thấp hơn nhiều so với khả năng thực tế của đường truyền cáp quang. Mạng 2,4 GHz thường phủ xa hơn nhưng dễ nhiễu, còn mạng 5 GHz có tốc độ cao hơn ở khoảng cách gần.

Router quá tải hoặc hoạt động không ổn định

Router phải xử lý đồng thời nhiều kết nối, chẳng hạn tivi, camera, điện thoại và máy tính. Thiết bị cũ, đặt ở nơi bí nhiệt hoặc hoạt động liên tục có thể làm tốc độ giảm và độ trễ tăng. Phần mềm router lỗi thời cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng phân phối băng thông.

Nhiều thiết bị sử dụng cùng lúc

Khi một thiết bị đang tải xuống tệp lớn, sao lưu dữ liệu hoặc xem video độ phân giải cao, các thiết bị khác sẽ nhận ít băng thông hơn. Tình trạng này thường rõ rệt vào buổi tối khi nhiều người trong gia đình truy cập mạng cùng lúc. Tốc độ tải lên cũng có thể bị chiếm dụng bởi camera, cuộc họp trực tuyến hoặc dịch vụ lưu trữ đám mây.

Lỗi từ cáp quang hoặc đường truyền

Dây mạng bị gập, đầu nối lỏng hoặc bộ chuyển đổi quang gặp lỗi có thể khiến kết nối chập chờn. Một số trường hợp suy hao tín hiệu tăng nhưng người dùng chỉ nhận thấy tốc độ thấp hoặc độ trễ bất thường. Nếu cả kết nối Wi-Fi và kết nối dây đều không đạt, nguyên nhân có thể nằm ở đường truyền cáp quang hoặc thiết bị do nhà mạng quản lý.

Máy chủ kiểm tra và thời điểm đo

Báo cáo tốc độ mạng phụ thuộc vào khoảng cách đến máy chủ đo và mức độ tải của máy chủ đó. Đo đến một máy chủ ở xa có thể cho kết quả thấp hơn đo đến máy chủ trong khu vực. Lưu lượng cao vào giờ cao điểm cũng làm thay đổi tốc độ và độ trễ, dù đường truyền trong nhà vẫn hoạt động bình thường.

Cách xác định nguyên nhân chính xác

1. Đo bằng kết nối dây: dùng máy tính kết nối trực tiếp với router bằng cáp mạng để loại bỏ ảnh hưởng của Wi-Fi.
2. Tắt hoạt động nền: dừng tải xuống, sao lưu, xem video và ứng dụng sử dụng nhiều dữ liệu trên các thiết bị khác.
3. Đo nhiều lần: kiểm tra vào buổi sáng, buổi tối và tại nhiều máy chủ để nhận biết ảnh hưởng của thời điểm hoặc vị trí.
4. So sánh thiết bị: kiểm tra trên điện thoại, máy tính và thiết bị kết nối dây để xem lỗi có chỉ xảy ra trên một thiết bị hay không.
5. Kiểm tra độ trễ: tốc độ cao nhưng độ trễ lớn vẫn có thể gây giật khi chơi game hoặc gọi trực tuyến.

Gợi ý tối ưu tốc độ mạng tại nhà

• Đặt router ở vị trí cao, thoáng và gần khu vực sử dụng chính.
• Chọn băng tần 5 GHz khi thiết bị ở gần router và dùng 2,4 GHz khi cần phủ sóng xa hơn.
• Khởi động lại router khi thiết bị hoạt động lâu hoặc có dấu hiệu bất ổn.
• Cập nhật phần mềm router và thay dây mạng nếu dây có dấu hiệu hư hỏng.
• Giới hạn tải xuống, tải lên nền bằng chức năng ưu tiên hoặc kiểm soát băng thông nếu router hỗ trợ.
• Liên hệ nhà mạng khi kết nối dây vẫn chậm ở nhiều thời điểm hoặc thường xuyên mất ổn định.

Khi nào nên báo lỗi với nhà mạng

Nên cung cấp cho nhà mạng thời gian đo, thiết bị sử dụng, loại kết nối, kết quả tải xuống, tải lên và độ trễ. Nếu có thể, hãy gửi thêm kết quả đo bằng cáp mạng và thông tin về tình trạng mất kết nối. Dữ liệu này giúp nhà mạng phân biệt lỗi trong gia đình với sự cố trên tuyến truyền dẫn hoặc khu vực.

Không nên chỉ dựa vào một lần báo cáo tốc độ mạng để kết luận chất lượng dịch vụ. Việc đo bằng nhiều phương pháp, kiểm tra từng thiết bị và so sánh theo thời điểm sẽ cho thấy nguyên nhân đáng tin cậy hơn.