Vì sao tốc độ mạng MB và Mbps khác nhau? Cách kiểm tra và khắc phục

MB và Mbps khác nhau như thế nào?

Mbps là megabit mỗi giây, thường được nhà mạng dùng để công bố tốc độ đường truyền. MB/s là megabyte mỗi giây, thường xuất hiện trong ứng dụng tải xuống hoặc trình quản lý tệp. Một byte bằng 8 bit, vì vậy tốc độ lý thuyết 100 Mbps tương đương khoảng 12,5 MB/s trước khi tính các hao hụt thực tế.

Ví dụ, nếu gói cáp quang có tốc độ 200 Mbps, tốc độ tải xuống quan sát được có thể vào khoảng 20 đến 25 MB/s trong điều kiện phù hợp. Không nên so sánh trực tiếp con số Mbps trên hợp đồng với MB/s trong ứng dụng vì hai đơn vị này khác nhau.

Hiện tượng tốc độ mạng thấp hơn kỳ vọng

Người dùng thường thấy tốc độ tải xuống chỉ bằng một phần con số quảng cáo, video bị giảm chất lượng hoặc trò chơi có độ trễ cao. Trước hết, cần xác định ứng dụng đang hiển thị MB/s hay Mbps, sau đó kiểm tra bằng cùng một thiết bị và trong cùng điều kiện kết nối.

Tốc độ tải xuống và tải lên cũng không nhất thiết giống nhau. Tải xuống phục vụ xem video, mở trang web và nhận tệp, còn tải lên phục vụ gửi ảnh, sao lưu dữ liệu và phát trực tiếp. Độ trễ phản ánh thời gian phản hồi của kết nối, không phải dung lượng dữ liệu truyền trong một giây.

Nguyên nhân thường gặp làm tốc độ mạng giảm

Nhầm đơn vị MB với Mbps

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi thấy ứng dụng tải được 10 MB/s, người dùng có thể nghĩ mạng chỉ đạt 10 Mbps, trong khi con số tương đương gần 80 Mbps. Việc quy đổi sai khiến đánh giá về chất lượng đường truyền không chính xác.

Gói cước hoặc đường truyền không đáp ứng nhu cầu

Nhiều thiết bị cùng xem video, tải tệp, họp trực tuyến và chơi game có thể dùng hết băng thông. Nếu nhu cầu trong gia đình vượt khả năng của gói cước, tốc độ mỗi thiết bị sẽ giảm dù cáp quang và router vẫn hoạt động bình thường.

Tín hiệu Wi-Fi yếu hoặc bị nhiễu

Khoảng cách xa router, tường bê tông, sàn nhà và các thiết bị điện tử có thể làm tín hiệu Wi-Fi suy hao. Mạng 2,4 GHz thường phủ xa hơn nhưng dễ bị nhiễu, còn mạng 5 GHz thường nhanh hơn ở khoảng cách gần nhưng suy giảm nhanh khi có vật cản.

Router quá cũ hoặc quá tải

Router đời cũ có thể không hỗ trợ chuẩn Wi-Fi phù hợp với tốc độ cáp quang hiện tại. Thiết bị cũng có thể giảm hiệu năng khi phải phục vụ nhiều kết nối, chạy lâu không khởi động lại hoặc đặt ở nơi bí nhiệt.

Thiết bị đầu cuối bị giới hạn

Điện thoại, máy tính hoặc bộ chuyển đổi mạng có thể chỉ hỗ trợ tốc độ thấp hơn khả năng của nhà mạng. Trình điều khiển lỗi, bộ nhớ gần đầy, phần mềm chạy nền hoặc chế độ tiết kiệm năng lượng cũng có thể làm quá trình tải xuống chậm hơn.

Máy chủ nguồn có tốc độ giới hạn

Tốc độ tải tệp phụ thuộc cả máy chủ cung cấp dữ liệu. Nếu máy chủ ở xa, đang quá tải hoặc giới hạn băng thông cho từng người dùng, kết quả tải xuống sẽ thấp dù đường truyền gia đình vẫn đạt tốc độ tốt.

Sự cố từ nhà mạng hoặc tuyến cáp

Bảo trì, nghẽn mạng cục bộ, lỗi thiết bị ngoài trời hoặc sự cố tuyến cáp có thể làm tốc độ và độ ổn định giảm. Khi nhiều thiết bị đều chậm cả bằng Wi-Fi lẫn dây mạng, nguyên nhân có thể nằm ở đường truyền hoặc nhà mạng.

Cách kiểm tra chính xác tốc độ mạng

1. Đóng ứng dụng đang tải dữ liệu, ngắt kết nối VPN và tạm dừng đồng bộ đám mây.
2. Dùng máy tính kết nối trực tiếp với router bằng dây mạng để giảm ảnh hưởng của Wi-Fi.
3. Kiểm tra bằng một công cụ đo tốc độ uy tín và thực hiện vài lần vào các thời điểm khác nhau.
4. Ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ, đồng thời kiểm tra đơn vị hiển thị là Mbps hay MB/s.
5. Đo riêng từng thiết bị rồi so sánh với kết quả khi nhiều thiết bị cùng sử dụng mạng.

Nếu kết nối bằng dây mạng đạt kết quả tốt nhưng Wi-Fi chậm, vấn đề thường nằm ở vị trí router, nhiễu sóng hoặc giới hạn của thiết bị. Nếu cả kết nối dây và Wi-Fi đều thấp, nên kiểm tra router, cáp mạng và liên hệ nhà mạng để xác minh đường truyền.

Cách tối ưu tốc độ tải xuống và tải lên

• Đặt router ở vị trí trung tâm, cao và thoáng, tránh tủ kín hoặc đặt sát thiết bị gây nhiễu.
• Ưu tiên băng tần 5 GHz khi ở gần router và dùng 2,4 GHz khi cần phạm vi phủ sóng rộng hơn.
• Đổi mật khẩu Wi-Fi, xóa thiết bị lạ và cập nhật firmware router khi có phiên bản ổn định.
• Dùng dây mạng cho máy tính, TV hoặc thiết bị cần tốc độ và độ ổn định cao.
• Tạm dừng tải xuống, sao lưu và cập nhật tự động khi cần họp trực tuyến hoặc chơi game.
• Khởi động lại router khi thiết bị hoạt động không ổn định, nhưng không xem đây là giải pháp lâu dài cho lỗi đường truyền.

Khi nào nên liên hệ nhà mạng?

Nên liên hệ nhà mạng khi tốc độ đo bằng dây mạng thấp liên tục so với mức dịch vụ, độ trễ tăng bất thường, kết nối bị mất nhiều lần hoặc modem báo lỗi. Hãy cung cấp thời gian xảy ra sự cố, kết quả đo tải xuống và tải lên, loại kết nối, cùng tình trạng đèn báo trên thiết bị.

Không nên chỉ dựa vào một lần đo hoặc một máy chủ duy nhất. Nếu nhiều lần kiểm tra ở các thời điểm khác nhau đều cho kết quả thấp, nhà mạng có thể hỗ trợ kiểm tra tín hiệu cáp quang, thiết bị đầu cuối và tuyến kết nối đến gia đình.

Kết luận về MB và Mbps

MB và Mbps là hai đơn vị khác nhau, trong đó Mbps thường dùng để mô tả tốc độ đường truyền còn MB/s thường dùng để hiển thị tốc độ tải tệp. Sau khi quy đổi đúng đơn vị, hãy kiểm tra bằng dây mạng, đánh giá riêng Wi-Fi và xem xét số lượng thiết bị trước khi kết luận lỗi thuộc về nhà mạng. Cách tiếp cận này giúp xác định đúng nguyên nhân và chọn giải pháp phù hợp.