Vì sao mạng Viettel, VNPT, FPT không đúng tốc độ cam kết?

Hiện tượng mạng không đạt tốc độ cam kết là gì?

Khi kiểm tra bằng công cụ đo tốc độ, người dùng có thể thấy tốc độ tải xuống hoặc tải lên thấp hơn mức thường kỳ vọng. Tuy nhiên, kết quả này chưa đủ để kết luận nhà mạng không cung cấp đúng chất lượng dịch vụ. Tốc độ thực tế còn phụ thuộc vào thiết bị, phương thức kết nối, máy chủ đo, số người đang sử dụng mạng và thời điểm kiểm tra.

Với các đường truyền cáp quang của Viettel, VNPT, FPT hoặc nhà mạng địa phương khác, tốc độ được công bố thường là tốc độ tối đa hoặc tốc độ theo điều kiện dịch vụ. Vì vậy, cần kiểm tra đúng phương pháp trước khi yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật.

Nguyên nhân 1: Đo tốc độ qua Wi-Fi không ổn định

Wi-Fi là nguyên nhân phổ biến khiến kết quả thấp hơn tốc độ đường truyền. Khoảng cách xa router, tường bê tông, cửa kim loại và nhiễu từ các mạng lân cận đều có thể làm suy hao tín hiệu. Băng tần 2,4 GHz có phạm vi phủ rộng nhưng thường dễ bị nhiễu, trong khi băng tần 5 GHz nhanh hơn nhưng suy giảm mạnh khi có vật cản.

Điện thoại, máy tính hoặc tivi thông minh cũng có giới hạn riêng về chuẩn Wi-Fi và số lượng ăng-ten. Vì vậy, thiết bị cũ có thể không khai thác được tốc độ của gói cáp quang dù router vẫn hoạt động bình thường.

Nguyên nhân 2: Router quá tải hoặc hoạt động không đúng

Router phải xử lý nhiều kết nối cùng lúc từ điện thoại, camera, tivi, máy tính và thiết bị nhà thông minh. Khi bộ nhớ hoặc năng lực xử lý của router không đủ, tốc độ có thể giảm, độ trễ tăng và kết nối chập chờn.

Firmware lỗi thời, router đặt ở nơi nóng hoặc đã hoạt động liên tục trong thời gian dài cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu suất. Một số thiết bị do nhà mạng cung cấp chỉ phù hợp với nhu cầu cơ bản, đặc biệt khi gia đình có nhiều người cùng tải xuống, xem video độ phân giải cao hoặc chơi game trực tuyến.

Nguyên nhân 3: Có nhiều thiết bị sử dụng băng thông

Tốc độ đường truyền được chia sẻ giữa các thiết bị trong cùng mạng. Khi một máy tính tải tệp lớn, camera đồng bộ dữ liệu hoặc tivi phát video 4K, các thiết bị khác sẽ nhận được ít băng thông hơn. Trường hợp này thường khiến người dùng hiểu nhầm rằng nhà mạng không cung cấp đủ tốc độ.

Các ứng dụng chạy nền như cập nhật hệ điều hành, sao lưu đám mây, đồng bộ ảnh và tải trò chơi cũng có thể chiếm dụng tốc độ tải xuống hoặc tải lên mà người dùng không nhận biết.

Nguyên nhân 4: Thiết bị kiểm tra hoặc máy chủ đo bị giới hạn

Kết quả kiểm tra phụ thuộc vào khả năng xử lý của thiết bị và chất lượng kết nối đến máy chủ đo. Máy tính có CPU yếu, trình duyệt mở nhiều tab, phần mềm bảo mật quét dữ liệu hoặc ổ đĩa gần đầy đều có thể làm sai lệch kết quả.

Máy chủ ở xa, đang quá tải hoặc có tuyến kết nối không tối ưu cũng khiến tốc độ đo thấp và độ trễ cao. Vì vậy, nên kiểm tra với nhiều máy chủ khác nhau, đóng ứng dụng sử dụng mạng và thực hiện vài lần vào các thời điểm khác nhau.

Nguyên nhân 5: Kết nối cáp mạng hoặc cổng mạng bị giới hạn

Nếu kiểm tra bằng Wi-Fi, vấn đề có thể nằm ở tín hiệu không dây. Nếu kiểm tra bằng dây mạng, cáp mạng cũ, đầu bấm lỏng hoặc cổng mạng chỉ hỗ trợ tốc độ thấp cũng có thể giới hạn kết quả. Cáp Ethernet và cổng mạng nên hỗ trợ Gigabit nếu muốn kiểm tra các đường truyền tốc độ cao.

Người dùng nên thử một sợi cáp khác, đổi cổng trên router và kiểm tra thông tin liên kết mạng trên máy tính. Nếu tốc độ qua dây ổn định nhưng Wi-Fi chậm, nguyên nhân nhiều khả năng nằm ở vùng phủ sóng hoặc cấu hình không dây.

Nguyên nhân 6: Sự cố tuyến cáp hoặc hạ tầng của nhà mạng

Trong một số trường hợp, tốc độ giảm do lỗi thiết bị trên tuyến, suy hao tín hiệu cáp quang, bảo trì hạ tầng hoặc sự cố kết nối đến một dịch vụ cụ thể. Dấu hiệu thường gặp là tốc độ thấp trên nhiều thiết bị, cả khi dùng dây mạng trực tiếp và kết quả vẫn giảm trong nhiều khung giờ.

Nếu chỉ một website hoặc máy chủ có tốc độ thấp, vấn đề có thể nằm ở phía dịch vụ đó thay vì đường truyền gia đình. Khi nhiều dịch vụ khác nhau cùng chậm, người dùng nên lưu lại kết quả đo và liên hệ nhà mạng để kiểm tra tín hiệu cáp quang, modem và tuyến kết nối.

Cách kiểm tra tốc độ mạng chính xác

Kết nối máy tính với router bằng cáp mạng có khả năng hỗ trợ Gigabit.
Tắt VPN, ứng dụng tải tệp, dịch vụ sao lưu và các thiết bị đang sử dụng nhiều băng thông.
Khởi động lại router nếu thiết bị có dấu hiệu quá tải hoặc hoạt động không ổn định.
Đo ít nhất ba lần với các máy chủ khác nhau và ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên cùng độ trễ.
Kiểm tra vào nhiều thời điểm để phân biệt lỗi cố định với tình trạng nghẽn mạng theo giờ cao điểm.
So sánh kết quả qua dây mạng với kết quả qua Wi-Fi ở cùng vị trí.

Nếu kết quả qua dây mạng thấp ổn định trên nhiều máy chủ, trong khi thiết bị và cáp đều đạt yêu cầu, đó là cơ sở tốt hơn để yêu cầu nhà mạng kiểm tra đường truyền.

Giải pháp cải thiện tốc độ và độ ổn định

Đặt router ở vị trí trung tâm, cao và thoáng, tránh tủ kín hoặc các nguồn gây nhiễu.
Ưu tiên băng tần 5 GHz khi thiết bị ở gần router; dùng 2,4 GHz cho khu vực xa hơn.
Đổi kênh Wi-Fi khi khu vực có quá nhiều mạng không dây trùng kênh.
Dùng cáp mạng đạt chuẩn và kiểm tra cổng mạng trước khi đánh giá chất lượng đường truyền.
Thiết lập mạng khách hoặc giới hạn băng thông cho camera, thiết bị thông minh và hoạt động tải tệp lớn.
Cập nhật firmware router và thay thiết bị nếu router không đáp ứng số lượng kết nối trong gia đình.
Liên hệ nhà mạng nếu tốc độ qua kết nối trực tiếp vẫn thấp, độ trễ bất thường hoặc tín hiệu cáp quang có vấn đề.

Khi nào nên báo nhà mạng?

Nên gửi yêu cầu hỗ trợ khi tốc độ tải xuống hoặc tải lên thấp liên tục qua kết nối dây, kết quả tương tự trên nhiều thiết bị và nhiều máy chủ đo. Người dùng nên cung cấp thời gian kiểm tra, ảnh chụp kết quả, loại kết nối đang dùng và mô tả các bước đã thực hiện.

Việc cung cấp thông tin cụ thể giúp kỹ thuật viên xác định nhanh vấn đề nằm ở router, thiết bị đầu cuối, tín hiệu cáp quang hay hạ tầng của nhà mạng. Không nên chỉ dựa vào một lần đo qua Wi-Fi để kết luận gói mạng không đạt tốc độ cam kết.