Vì sao tốc độ mạng chậm về đêm? Nguyên nhân và cách khắc phục

Tốc độ mạng chậm về đêm thường biểu hiện như thế nào?

Tốc độ mạng chậm về đêm thường xuất hiện trong khoảng thời gian nhiều người trở về nhà và cùng truy cập Internet. Bạn có thể thấy video phải giảm chất lượng, trang web mở lâu, tải xuống không đạt mức thường ngày hoặc cuộc gọi trực tuyến bị giật.

Không phải mọi trường hợp đều do đường truyền cáp quang. Nếu chỉ một thiết bị bị chậm, nguyên nhân có thể nằm ở máy hoặc Wi-Fi. Nếu nhiều thiết bị cùng gặp vấn đề, cần kiểm tra router, đường truyền và hạ tầng của nhà mạng.

Nguyên nhân 1: Lưu lượng tăng cao trên hạ tầng nhà mạng

Vào buổi tối, nhu cầu xem video, chơi game, học trực tuyến và tải tệp thường tăng mạnh. Khi nhiều thuê bao cùng sử dụng một khu vực hạ tầng, lưu lượng có thể tăng cao và làm giảm tốc độ thực tế hoặc khiến độ trễ tăng.

Hiện tượng này thường ảnh hưởng đến nhiều thiết bị trong nhà cùng lúc. Nếu đã kết nối bằng cáp mạng trực tiếp đến router mà tốc độ vẫn giảm đều vào một khung giờ, bạn nên ghi lại kết quả để trao đổi với nhà mạng.

Nguyên nhân 2: Wi-Fi bị nhiễu hoặc tín hiệu yếu

Wi-Fi có thể chậm về đêm do nhiều mạng không dây trong khu dân cư cùng hoạt động. Các router đặt gần nhau, thiết bị Bluetooth, tường dày và khoảng cách xa đều làm tín hiệu suy yếu hoặc tăng số lần truyền lại dữ liệu.

Mạng 2,4 GHz thường phủ xa hơn nhưng dễ bị nhiễu. Mạng 5 GHz có thể cho tốc độ cao hơn ở khoảng cách gần, nhưng tín hiệu suy giảm nhanh khi đi qua tường. Vì vậy, vị trí đặt router và băng tần đang sử dụng có ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm.

Nguyên nhân 3: Router bị quá tải hoặc hoạt động không ổn định

Router gia đình phải xử lý nhiều kết nối cùng lúc như điện thoại, camera, tivi, máy tính và thiết bị nhà thông minh. Khi bộ nhớ hoặc năng lực xử lý bị giới hạn, router có thể phản hồi chậm, làm tăng độ trễ hoặc khiến kết nối bị ngắt quãng.

Thiết bị đặt trong không gian nóng, firmware đã cũ hoặc hoạt động liên tục trong thời gian dài cũng có thể gây mất ổn định. Khởi động lại router chỉ là biện pháp tạm thời; nếu lỗi lặp lại thường xuyên, nên kiểm tra cập nhật và tuổi đời thiết bị.

Nguyên nhân 4: Có quá nhiều thiết bị tải xuống hoặc tải lên

Một thiết bị đang tải tệp lớn, đồng bộ ảnh, phát trực tiếp hoặc sao lưu dữ liệu có thể chiếm phần lớn băng thông. Hoạt động tải lên cũng đáng chú ý vì khi kênh tải lên bị đầy, các yêu cầu truy cập và gói tin phản hồi có thể bị chậm theo.

Hãy kiểm tra danh sách thiết bị đang kết nối trên router và xem ứng dụng nào đang sử dụng nhiều dữ liệu. Camera an ninh, máy chơi game và dịch vụ lưu trữ đám mây thường tạo lưu lượng nền mà người dùng không nhận ra.

Nguyên nhân 5: Máy chủ dịch vụ hoặc tuyến kết nối quốc tế bị nghẽn

Nếu chỉ một website, trò chơi hoặc nền tảng video bị chậm, vấn đề có thể nằm ở máy chủ dịch vụ hoặc tuyến kết nối giữa nhà mạng và dịch vụ đó. Trong trường hợp này, các trang web khác vẫn có thể tải bình thường.

Chất lượng kết nối cũng có thể khác nhau tùy vị trí máy chủ. Dịch vụ đặt ở nước ngoài thường phụ thuộc vào nhiều tuyến mạng hơn, nên độ trễ và tốc độ tải xuống có thể thay đổi theo thời điểm.

Cách kiểm tra để xác định nguyên nhân

Để kết quả có giá trị, hãy kiểm tra vào thời điểm mạng bình thường và thời điểm chậm. Đóng ứng dụng đang tải dữ liệu, kết nối một thiết bị duy nhất và thực hiện nhiều lần đo thay vì chỉ dựa vào một kết quả.

1. Đo tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ bằng cùng một công cụ.
2. Thử kết nối máy tính với router bằng cáp mạng để loại trừ nhiễu Wi-Fi.
3. Đo ở nhiều máy chủ hoặc dịch vụ khác nhau để xem lỗi có mang tính toàn mạng hay chỉ xảy ra ở một dịch vụ.
4. Kiểm tra trên nhiều thiết bị trong nhà và ghi lại thời gian, kết quả đo.
5. Quan sát trạng thái đèn trên modem hoặc router khi kết nối bị gián đoạn.

Nếu kết nối bằng cáp mạng vẫn chậm trên nhiều thiết bị vào cùng một khung giờ, khả năng liên quan đến đường truyền hoặc nhà mạng sẽ cao hơn. Nếu chỉ Wi-Fi chậm, hãy tập trung kiểm tra vị trí router, băng tần và mức nhiễu.

Cách tối ưu mạng gia đình vào buổi tối

• Đặt router ở vị trí trung tâm, thoáng và cao, tránh tủ kín hoặc nguồn nhiệt.
• Ưu tiên băng tần 5 GHz cho thiết bị ở gần router; dùng 2,4 GHz khi cần vùng phủ rộng hơn.
• Dùng cáp mạng cho máy tính, tivi hoặc thiết bị cần độ ổn định cao.
• Tạm dừng tải xuống, tải lên và đồng bộ dữ liệu lớn trong giờ cao điểm.
• Cập nhật firmware router và thay đổi mật khẩu Wi-Fi nếu phát hiện thiết bị lạ.
• Bật tính năng ưu tiên lưu lượng hoặc QoS nếu router hỗ trợ.
• Khởi động lại router khi cần, nhưng không nên xem đây là giải pháp duy nhất cho lỗi lặp lại.

Khi nào nên liên hệ nhà mạng?

Bạn nên liên hệ nhà mạng khi tốc độ cáp quang giảm rõ rệt trên nhiều thiết bị, độ trễ tăng bất thường, kết nối thường xuyên mất hoặc kết quả đo chậm lặp lại trong nhiều ngày. Hãy cung cấp thời gian xảy ra lỗi, hình thức kết nối, kết quả tải xuống, tải lên và độ trễ.

Nếu có thể, hãy gửi thêm ảnh kết quả đo bằng cáp mạng và Wi-Fi. Dữ liệu cụ thể giúp bộ phận kỹ thuật phân biệt lỗi trong nhà với vấn đề trên tuyến truy cập hoặc hạ tầng khu vực.