Kiểm tra tốc độ mạng nhanh nhất trên máy tính: Nguyên nhân và cách xử lý

Hiện tượng thường gặp khi kiểm tra tốc độ mạng

Khi kiểm tra trên máy tính, tốc độ tải xuống có thể thấp hơn mức sử dụng thông thường, tốc độ tải lên không ổn định hoặc độ trễ tăng cao. Kết quả giữa các lần đo cũng có thể khác nhau dù bạn không thay đổi gói cước. Nguyên nhân là tốc độ thực tế phụ thuộc vào kết nối giữa máy tính, router, Wi-Fi, máy chủ đo và hệ thống của nhà mạng.

Để có kết quả đáng tin cậy, hãy đóng ứng dụng đang tải dữ liệu, tạm dừng xem video trên các thiết bị khác và thực hiện nhiều lần đo vào các thời điểm khác nhau. Có thể dùng công cụ kiểm tra tốc độ mạng để đối chiếu tốc độ tải xuống, tải lên và độ trễ.

Nguyên nhân 1: Đo tốc độ qua Wi-Fi thay vì kết nối có dây

Wi-Fi là nguyên nhân phổ biến nhất khiến kết quả thấp hoặc dao động. Khoảng cách xa router, tường dày, thiết bị gia dụng và mạng Wi-Fi của các hộ xung quanh có thể gây nhiễu. Băng tần 2,4 GHz thường phủ sóng rộng hơn nhưng dễ bị chồng lấn, trong khi băng tần 5 GHz có tốc độ cao hơn nhưng suy hao nhanh khi qua nhiều vật cản.

Để xác định vấn đề có nằm ở Wi-Fi hay không, hãy kết nối máy tính với router bằng cáp mạng rồi đo lại. Nếu tốc độ qua cáp cao và ổn định hơn rõ rệt, đường truyền cáp quang hoặc nhà mạng có thể vẫn hoạt động bình thường.

Nguyên nhân 2: Router quá tải hoặc hoạt động không ổn định

Router phải xử lý nhiều thiết bị cùng lúc có thể làm giảm hiệu suất. Điện thoại, camera, tivi, máy chơi game và thiết bị thông minh đều sử dụng băng thông cũng như tài nguyên xử lý của router. Thiết bị đã hoạt động lâu, quá nóng hoặc có phần mềm cũ cũng dễ gây mất ổn định.

Hãy khởi động lại router, đặt thiết bị ở nơi thoáng và gần khu vực sử dụng chính. Kiểm tra danh sách thiết bị đang kết nối để phát hiện thiết bị lạ. Nếu router hỗ trợ, hãy cập nhật firmware và ưu tiên băng tần 5 GHz cho máy tính ở gần router.

Nguyên nhân 3: Có thiết bị khác đang chiếm dụng băng thông

Tải xuống hoặc tải lên đồng thời trong gia đình có thể làm giảm tốc độ dành cho máy tính. Việc đồng bộ ảnh, cập nhật hệ điều hành, xem video độ phân giải cao, tải tệp lớn hoặc sao lưu dữ liệu lên đám mây thường sử dụng băng thông liên tục. Tốc độ tải lên đặc biệt dễ bị ảnh hưởng khi có cuộc gọi video hoặc camera gửi dữ liệu.

Trước khi đo, hãy tạm dừng các hoạt động tiêu tốn dữ liệu trên những thiết bị khác. Nếu router có tính năng quản lý băng thông hoặc QoS, bạn có thể ưu tiên máy tính dùng để kiểm tra và làm việc quan trọng.

Nguyên nhân 4: Máy tính hoặc trình duyệt đang gây sai lệch kết quả

Hiệu suất máy tính cũng ảnh hưởng đến quá trình đo. CPU hoặc bộ nhớ bị sử dụng gần mức tối đa, trình duyệt có nhiều tiện ích mở rộng, phần mềm bảo mật quét dữ liệu hoặc ứng dụng chạy nền đều có thể làm bài kiểm tra không hoàn tất đúng tốc độ.

Hãy đóng các ứng dụng không cần thiết, mở một cửa sổ trình duyệt riêng tư và thử một trình duyệt khác. Kiểm tra thêm tình trạng sử dụng CPU, bộ nhớ và lưu lượng mạng trong hệ điều hành. Nếu chỉ một máy tính gặp vấn đề còn thiết bị khác đo bình thường, hãy cập nhật driver card mạng và kiểm tra cấu hình mạng trên máy tính đó.

Nguyên nhân 5: Máy chủ đo hoặc tuyến kết nối đang bị quá tải

Kết quả đo phụ thuộc vào máy chủ mà công cụ kiểm tra sử dụng. Máy chủ ở xa, đang có nhiều người truy cập hoặc có tuyến kết nối không tối ưu có thể cho tốc độ thấp và độ trễ cao. Vì vậy, một lần đo duy nhất chưa đủ để đánh giá chất lượng đường truyền.

Hãy chọn máy chủ gần vị trí của bạn nếu công cụ hỗ trợ, sau đó đo lại với một vài máy chủ khác. Nếu chỉ một máy chủ cho kết quả thấp, vấn đề có thể nằm ở tuyến kết nối đến máy chủ đó thay vì gói cước hoặc thiết bị trong nhà.

Nguyên nhân 6: Đường truyền của nhà mạng đang gặp sự cố hoặc quá tải

Nếu tốc độ qua cáp mạng vẫn thấp trong nhiều lần đo, nguyên nhân có thể đến từ đường truyền của nhà mạng. Sự cố tuyến cáp quang, thiết bị khu vực, bảo trì hoặc tình trạng nhiều thuê bao cùng sử dụng vào giờ cao điểm đều có thể làm giảm tốc độ và tăng độ trễ.

Để có cơ sở liên hệ nhà mạng, hãy ghi lại thời gian đo, máy chủ sử dụng, tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ. Nên thực hiện phép đo bằng cáp mạng, sau khi đã tắt các hoạt động tải dữ liệu khác. Chỉ cung cấp kết quả thực tế và thông tin gói dịch vụ đang dùng, không nên kết luận nguyên nhân chỉ từ một lần kiểm tra.

Cách kiểm tra tốc độ mạng nhanh và chính xác hơn

Kết nối máy tính với router bằng cáp mạng nếu có thể.
Tắt VPN, ứng dụng tải tệp, cuộc gọi video và các dịch vụ đồng bộ dữ liệu.
Khởi động lại router nếu thiết bị đã hoạt động liên tục trong thời gian dài.
Đóng các thiết bị khác đang sử dụng nhiều băng thông.
Chọn máy chủ đo gần vị trí của bạn và thực hiện ít nhất ba lần đo.
Ghi lại tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ ở từng thời điểm.

Tốc độ tải xuống phù hợp với xem video, tải tệp và truy cập website. Tốc độ tải lên quan trọng với cuộc gọi video, gửi tệp và sao lưu trực tuyến. Độ trễ thấp giúp chơi game, gọi thoại và tương tác thời gian thực mượt hơn, nhưng không thể dùng độ trễ để thay thế hoàn toàn việc đánh giá tốc độ tải xuống và tải lên.

Giải pháp tối ưu mạng tại gia đình

Đặt router ở vị trí trung tâm, cao và thoáng, tránh tủ kín hoặc nguồn gây nhiễu.
Ưu tiên kết nối cáp mạng cho máy tính, tivi hoặc thiết bị cần tốc độ ổn định.
Sử dụng băng tần 5 GHz khi máy tính ở gần router và cần tốc độ cao.
Cập nhật firmware router, driver card mạng và hệ điều hành.
Đổi mật khẩu Wi-Fi nếu phát hiện thiết bị không xác định đang kết nối.
Cân nhắc hệ thống Wi-Fi mesh khi nhà có nhiều tầng hoặc nhiều vùng chết sóng.

Nếu đã tối ưu thiết bị nhưng tốc độ qua cáp vẫn thấp ở nhiều thời điểm, hãy liên hệ nhà mạng để kiểm tra tuyến cáp quang và thiết bị đầu cuối. Cung cấp lịch sử đo sẽ giúp quá trình hỗ trợ nhanh và chính xác hơn.

Cách kiểm tra tốc độ mạng nhanh nhất trên máy tính và phân tích nguyên nhân