Làm thế nào để test tốc độ mạng và tìm nguyên nhân mạng chậm

Vì sao cần test tốc độ mạng?

Khi Internet chậm, video tải lâu, cuộc gọi trực tuyến bị giật hoặc tải tệp mất nhiều thời gian, test tốc độ mạng giúp xác định vấn đề nằm ở kết nối Wi-Fi, router, thiết bị hay đường truyền từ nhà mạng. Kết quả nên được xem như dữ liệu tham khảo tại thời điểm đo, vì tốc độ có thể thay đổi theo giờ, máy chủ kiểm tra và số lượng thiết bị đang sử dụng mạng.

Ba chỉ số cần chú ý là tốc độ tải xuống, tốc độ tải lên và độ trễ. Tải xuống ảnh hưởng đến xem video, duyệt web và nhận tệp. Tải lên quan trọng khi gửi dữ liệu, gọi video hoặc sao lưu trực tuyến. Độ trễ thấp thường có lợi cho chơi game và các cuộc họp trực tuyến.

Làm thế nào để test tốc độ mạng đúng cách?

Trước khi đo, hãy đóng ứng dụng đang tải dữ liệu, tạm dừng cập nhật và ngắt các thiết bị không cần thiết khỏi Wi-Fi. Nếu có thể, kết nối máy tính với router bằng cáp mạng để kiểm tra chất lượng đường truyền cáp quang mà không bị ảnh hưởng bởi sóng Wi-Fi.

1. Mở một công cụ kiểm tra tốc độ mạng đáng tin cậy trên trình duyệt.
2. Chọn máy chủ gần vị trí của bạn nếu công cụ cho phép lựa chọn.
3. Thực hiện ít nhất ba lần đo vào các thời điểm khác nhau, chẳng hạn buổi sáng, buổi tối và khi mạng đang chậm.
4. Ghi lại tốc độ tải xuống, tải lên, độ trễ và thời điểm kiểm tra.
5. So sánh kết quả giữa kết nối cáp mạng và Wi-Fi trên cùng một thiết bị.

Không nên chỉ dựa vào một lần đo. Nếu kết quả dao động lớn, hãy kiểm tra thêm khoảng cách đến router, số lượng người dùng và tình trạng của thiết bị trước khi kết luận nhà mạng có vấn đề.

Các nguyên nhân thường khiến tốc độ mạng thấp

Wi-Fi yếu hoặc bị nhiễu

Tường bê tông, cửa kim loại, khoảng cách xa và các mạng Wi-Fi lân cận có thể làm suy giảm tín hiệu. Khi sóng yếu, thiết bị phải truyền lại dữ liệu nhiều lần, khiến tốc độ tải xuống giảm và độ trễ tăng dù đường truyền cáp quang vẫn hoạt động bình thường.

Router quá tải hoặc đã cũ

Router phải xử lý đồng thời nhiều thiết bị, luồng video, cuộc gọi và dữ liệu tải xuống. Thiết bị cũ, firmware lỗi hoặc đặt ở nơi nóng cũng có thể làm kết nối không ổn định. Nếu tốc độ qua cáp mạng tốt nhưng Wi-Fi chậm trên nhiều thiết bị, router là một nguyên nhân cần ưu tiên kiểm tra.

Nhiều thiết bị cùng sử dụng băng thông

Điện thoại, máy tính, camera, tivi và thiết bị nhà thông minh có thể cùng tiêu thụ băng thông. Một máy đang tải tệp lớn hoặc đồng bộ dữ liệu có thể làm các thiết bị khác bị giảm tốc độ, đặc biệt khi tốc độ tải lên bị chiếm dụng gần hết.

Thiết bị kiểm tra có vấn đề

Máy tính hoặc điện thoại chạy nhiều ứng dụng nền, thiếu bộ nhớ, dùng trình duyệt lỗi thời hoặc có phần mềm bảo mật quét dữ liệu có thể cho kết quả thấp. Card Wi-Fi cũ cũng có thể giới hạn tốc độ, nhất là khi router hỗ trợ chuẩn không dây mới hơn.

Máy chủ kiểm tra hoặc thời điểm đo không phù hợp

Máy chủ đo ở xa, mạng Internet đang đông người dùng hoặc tuyến kết nối quốc tế bị nghẽn có thể khiến kết quả thấp tạm thời. Trường hợp này thường chỉ xuất hiện ở một số máy chủ hoặc khung giờ, trong khi các lần đo khác cho kết quả tốt hơn.

Sự cố từ đường truyền hoặc nhà mạng

Đứt tuyến, suy hao cáp quang, lỗi thiết bị khu vực hoặc bảo trì từ nhà mạng có thể làm tốc độ giảm trên cả Wi-Fi và kết nối cáp mạng. Nếu nhiều thiết bị đều chậm, độ trễ cao và kết quả vẫn thấp sau nhiều lần đo, cần liên hệ nhà mạng để được kiểm tra tín hiệu.

Cách phân biệt lỗi Wi-Fi và lỗi đường truyền

Hãy thực hiện hai phép đo trên cùng một thiết bị: một lần bằng cáp mạng kết nối trực tiếp với router và một lần qua Wi-Fi ở vị trí thường sử dụng. Nếu cáp mạng đạt tốc độ ổn định nhưng Wi-Fi thấp, vấn đề thường nằm ở vùng phủ sóng, nhiễu hoặc cấu hình router.

Nếu cả hai phương thức đều cho kết quả thấp, hãy tắt các thiết bị đang dùng mạng và đo lại. Kết quả vẫn thấp trên nhiều thời điểm cho thấy cần kiểm tra modem, router, dây mạng và đường truyền của nhà mạng. Khi liên hệ hỗ trợ, nên cung cấp thời gian đo, máy chủ kiểm tra và ảnh chụp kết quả.

Đọc kết quả test tốc độ mạng như thế nào?

Tốc độ tải xuống và tải lên thường được hiển thị bằng Mbps. Con số càng cao thì khả năng nhận hoặc gửi dữ liệu càng tốt, nhưng trải nghiệm thực tế còn phụ thuộc vào máy chủ dịch vụ và chất lượng thiết bị. Không nên quy đổi trực tiếp Mbps thành MB mỗi giây mà không tính đến sự khác biệt giữa bit và byte.

Độ trễ thường được hiển thị bằng ms. Độ trễ thấp giúp phản hồi nhanh hơn, còn độ trễ cao có thể gây chậm khi chơi game, gọi video hoặc truy cập máy chủ ở xa. Nếu độ trễ thay đổi mạnh giữa các lần đo, kết nối có thể đang bị nghẽn hoặc Wi-Fi không ổn định.

Biện pháp tối ưu tốc độ mạng tại nhà

• Đặt router ở vị trí trung tâm, cao và thoáng, tránh tủ kín hoặc gần thiết bị gây nhiễu.
• Ưu tiên băng tần 5 GHz khi ở gần router và dùng 2,4 GHz khi cần phủ sóng xa hơn.
• Kết nối máy tính, tivi hoặc thiết bị chơi game bằng cáp mạng nếu cần độ ổn định cao.
• Đổi mật khẩu Wi-Fi, kiểm tra danh sách thiết bị và loại bỏ thiết bị không xác định.
• Khởi động lại router khi thiết bị hoạt động lâu hoặc có dấu hiệu treo, đồng thời cập nhật firmware theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Giới hạn tải xuống, tải lên nền và thiết lập ưu tiên băng thông cho cuộc gọi hoặc công việc quan trọng nếu router hỗ trợ.
• Đo lại vào nhiều thời điểm trước khi đánh giá chất lượng gói Internet.

Khi nào nên liên hệ nhà mạng?

Nên liên hệ nhà mạng khi tốc độ thấp liên tục trên cả Wi-Fi và cáp mạng, nhiều thiết bị cùng gặp lỗi, độ trễ tăng bất thường hoặc kết nối thường xuyên bị ngắt. Hãy mô tả hiện tượng, cung cấp kết quả đo ở nhiều thời điểm và cho biết bạn đã thử kết nối trực tiếp với router.

Không nên chỉ dựa vào một con số để yêu cầu thay đổi gói dịch vụ. Trước hết cần loại trừ các yếu tố trong nhà như router, dây mạng, vị trí Wi-Fi và thiết bị đầu cuối. Cách kiểm tra này giúp nhà mạng xác định nhanh hơn liệu lỗi nằm ở đường truyền hay hệ thống mạng gia đình.