Pomiar prędkości na OpenWrt: przyczyny zaniżonych wyników i sposoby diagnozy

Jak rozpoznać problem z pomiarem prędkości na OpenWrt

Objawem problemu jest wynik wyraźnie niższy od prędkości przewidzianej w umowie z operatorem, szczególnie gdy modem lub komputer uzyskuje lepsze rezultaty. Warto porównać osobno download, upload, opóźnienie, jitter oraz utratę pakietów.

Test wykonany przez Wi-Fi nie pokazuje wyłącznie jakości łącza. Na wynik wpływają router, odległość od punktu dostępowego, szerokość kanału, obciążenie sieci lokalnej i serwer testowy. Dlatego pomiar należy powtórzyć na komputerze połączonym przewodem Ethernet.

Ograniczenia procesora i sprzętu routera

Jedną z częstych przyczyn jest zbyt mała wydajność routera. Szyfrowanie, translacja adresów, firewall, VLAN-y oraz dodatkowe usługi mogą obciążać procesor OpenWrt. Przy wysokim transferze procesor osiąga pełne wykorzystanie, a router przestaje przekazywać pakiety z maksymalną prędkością.

Podczas testu sprawdź obciążenie CPU i pamięci w LuCI albo przez SSH, używając poleceń top oraz logread. Jeżeli jeden z rdzeni jest stale zajęty, a prędkość rośnie po wyłączeniu części usług, ograniczenie sprzętowe jest prawdopodobne.

Wi-Fi jako źródło zaniżonego wyniku

Połączenie bezprzewodowe często ogranicza pomiar bardziej niż samo łącze operatora. Zakłócenia, duża liczba sąsiednich sieci, słaby sygnał, starszy standard Wi-Fi albo połączenie z pasmem 2,4 GHz mogą obniżać download i upload.

W celu diagnozy wykonaj test w tym samym miejscu na kablu Ethernet oraz na Wi-Fi 5 GHz. Sprawdź także, czy urządzenie negocjuje oczekiwaną prędkość połączenia. Zmiana kanału, poprawa położenia routera i aktualizacja sterownika klienta mogą pomóc, ale wynik zależy również od możliwości telefonu lub komputera.

QoS, SQM i inne ustawienia ruchu

Mechanizmy QoS i SQM służą do ograniczania buforowania oraz poprawy opóźnień, lecz przy nieprawidłowych limitach mogą celowo zmniejszyć przepustowość. Jeżeli ustawiony download lub upload jest niższy od realnej prędkości łącza, test nie pokaże pełnego potencjału usługi.

Na czas pomiaru sprawdź konfigurację sqm-scripts, klasy ruchu i reguły firewall. Porównaj wynik z wyłączonym SQM, a następnie ustaw limity nieco poniżej rzeczywistej przepustowości. Po optymalizacji ponownie sprawdź ping podczas pobierania, ponieważ sam wzrost prędkości nie zawsze oznacza lepszą jakość połączenia.

Przeciążenie łącza przez inne urządzenia

Telewizor, kamera, kopia zapasowa w chmurze, aktualizacje systemu lub inne urządzenie w domu mogą zużywać pasmo w czasie testu. Szczególnie upload bywa zajęty przez synchronizację plików, co zwiększa jitter i opóźnienie także dla pozostałych użytkowników.

Odłącz tymczasowo zbędne urządzenia albo obserwuj aktywność interfejsów w LuCI. Warto wykonać test przy bezczynnej sieci, a następnie podczas normalnego obciążenia. Duża różnica między tymi pomiarami wskazuje na lokalne wykorzystanie pasma, a niekoniecznie na awarię operatora.

Problem po stronie modemu lub operatora

Jeżeli wynik jest niski również na komputerze podłączonym bezpośrednio do modemu lub terminala ONT, przyczyny należy szukać poza OpenWrt. Możliwe są problemy z synchronizacją DSL, poziomem sygnału w sieci kablowej, przeciążeniem segmentu, awarią infrastruktury albo ograniczeniem po stronie operatora.

W przypadku światłowodu sprawdź status ONT i negocjowaną prędkość portu. Dla DSL przydatne są parametry synchronizacji i margines SNR, a dla kabla poziomy sygnału oraz błędy kanału. Zapisz kilka wyników wykonanych o różnych porach i przekaż je operatorowi razem z informacją o połączeniu Ethernet.

Jak prawidłowo wykonać pomiar na OpenWrt

1. Połącz komputer z routerem przewodem Ethernet, najlepiej przez port o odpowiedniej szybkości.
2. Zatrzymaj pobieranie, streaming, synchronizację i inne procesy wykorzystujące sieć.
3. Wykonaj kilka testów na różnych serwerach, ponieważ obciążenie serwera może zmienić wynik.
4. Powtórz pomiar rano, wieczorem i w godzinach największego ruchu.
5. Porównaj download, upload, ping, jitter oraz utratę pakietów.

Do pomiarów z routera można użyć narzędzia dostępnego dla konkretnej wersji OpenWrt, lecz wynik zależy od modelu urządzenia i obciążenia systemu. Test z poziomu routera jest pomocny diagnostycznie, ale pomiar na przewodowym komputerze ułatwia ocenę samego łącza.

Optymalizacja konfiguracji OpenWrt

• Zaktualizuj OpenWrt do stabilnej wersji zgodnej z modelem routera.
• Wyłącz nieużywane usługi, które stale obciążają procesor lub pamięć.
• Sprawdź, czy port WAN i urządzenie po drugiej stronie negocjują właściwą szybkość.
• Dobierz kanał Wi-Fi do lokalnych zakłóceń i używaj 5 GHz, gdy urządzenia są blisko routera.
• Ustaw SQM na podstawie rzeczywistych pomiarów, a nie maksymalnej wartości z oferty.
• Oddziel testy Wi-Fi od testów przewodowych i nie porównuj ich bez uwzględnienia ograniczeń klienta.

Najważniejsza jest powtarzalna metodologia. Jeżeli przewodowy pomiar bez obciążenia jest prawidłowy, a problem występuje tylko na Wi-Fi lub podczas wielu równoczesnych połączeń, konfiguracja sieci lokalnej wymaga korekty. Jeżeli wszystkie pomiary są zaniżone, należy sprawdzić sprzęt routera, modem oraz parametry usługi u operatora.