Waarom geeft een speedtest opdracht een afwijkende snelheid?

Wat betekent een afwijkende speedtest?

Een speedtest opdracht meet meestal downloadsnelheid, uploadsnelheid, latency, jitter en soms packet loss. De uitkomst is een momentopname tussen jouw apparaat, modem of router en een testserver. Daardoor hoeft een lage meting niet automatisch te betekenen dat je internetabonnement of de lijn van je ISP defect is.

Vergelijk de gemeten snelheid met de snelheid die je provider voor jouw aansluiting vermeldt. Houd rekening met het verschil tussen megabits per seconde (Mbps) en megabytes per seconde (MB/s). Een download van 100 Mbps komt theoretisch overeen met ongeveer 12,5 MB/s, voordat protocolverlies en andere overhead worden meegerekend.

Oorzaak 1: de test wordt via wifi uitgevoerd

Wifi is een veelvoorkomende reden voor een lage of onstabiele speedtest. Afstand tot de router, betonnen muren, andere wifi-netwerken en apparaten zoals draadloze camera’s kunnen de verbinding verzwakken. De 2,4GHz-band heeft vaak een groter bereik, maar is gevoeliger voor drukte. De 5GHz-band kan sneller zijn, maar heeft een kleiner bereik.

Een telefoon of laptop kan bovendien automatisch overschakelen naar een minder geschikt wifi-punt. Daardoor lijkt het alsof de internetverbinding traag is, terwijl vooral de draadloze verbinding de beperkende factor vormt.

Oorzaak 2: andere apparaten gebruiken de verbinding

Streaming, cloudback-ups, software-updates, videogesprekken en grote downloads beïnvloeden de uitslag van een speedtest opdracht. Vooral uploads kunnen de latency verhogen wanneer een apparaat voortdurend data naar internet verstuurt. Dit staat bekend als bufferbloat en kan gamen of videobellen merkbaar verstoren.

Controleer daarom tijdens de test of andere gezinsleden geen video streamen, bestanden synchroniseren of grote downloads uitvoeren. Kijk ook naar apparaten die op de achtergrond actief zijn, zoals beveiligingscamera’s, NAS-systemen en smart-tv’s.

Oorzaak 3: de testopstelling is niet geschikt

Een verouderde laptop, een zwakke netwerkadapter of een browser met veel actieve extensies kan de test beperken. Ook een ethernetkabel met schade of een netwerkpoort die slechts 100 Mbps ondersteunt, kan de maximale snelheid verlagen. Bij moderne glasvezel- of kabelabonnementen is een Gigabit-ethernetpoort vaak nodig om hogere snelheden correct te meten.

Voer een controlemeting uit met een recente computer die rechtstreeks met een ethernetkabel op de router is aangesloten. Gebruik indien mogelijk een korte, goedgekeurde kabel en sluit zware programma’s tijdelijk af.

Oorzaak 4: modem of router werkt niet optimaal

Een modem of router kan overbelast raken, te warm worden of met verouderde firmware werken. Een verkeerd ingestelde QoS-regel, een beperkte wifi-modus of een oude router kan de beschikbare bandbreedte beperken. Bij sommige DSL-aansluitingen kan ook de synchronisatiesnelheid van het modem lager zijn dan de verwachte snelheid.

Start het modem en de router opnieuw op en controleer daarna de statuspagina van het apparaat. Installeer firmware-updates wanneer die door de fabrikant of provider beschikbaar zijn. Gebruik bij een afzonderlijke router ook de juiste WAN-poort en controleer of de verbinding op 1 Gbps synchroniseert.

Oorzaak 5: de gekozen testserver of route geeft een vertekend beeld

Een speedtest gebruikt een server op een bepaalde geografische locatie. Een server die ver weg is, druk belast wordt of via een minder gunstige netwerkroute bereikbaar is, kan een lagere snelheid en hogere latency opleveren. Dit zegt niet altijd iets over de capaciteit van jouw lokale aansluiting.

Test meerdere servers en vergelijk de resultaten. Een server van of dichtbij jouw ISP kan een andere uitkomst geven dan een server in een andere stad of een ander land. Gebruik voor een betrouwbare vergelijking steeds dezelfde testomgeving en noteer het tijdstip.

Oorzaak 6: problemen op de lijn van de provider

Een storing, onderhoud, overbelasting in het toegangsnetwerk of een probleem met het aansluitpunt kan de snelheid beïnvloeden. Bij kabelinternet kan gedeelde capaciteit in de buurt op drukke momenten merkbaar worden. Bij DSL spelen afstand tot de wijkcentrale, lijnkwaliteit en storingsbronnen een rol. Bij glasvezel zijn problemen doorgaans minder gevoelig voor afstand, maar kunnen apparatuur of de aansluiting zelf nog steeds defect raken.

Vergelijk metingen op verschillende tijdstippen. Blijft de snelheid via ethernet structureel duidelijk onder de verwachte waarde, controleer dan de storingspagina van je ISP en neem contact op met de helpdesk. Geef de provider meetresultaten, tijdstippen, gebruikte verbinding en eventuele foutmeldingen door.

Zo controleer je de oorzaak stap voor stap

1. Sluit één computer rechtstreeks met ethernet op de router aan.
2. Stop downloads, uploads, streaming en cloud­synchronisatie op andere apparaten.
3. Herstart modem en router en wacht tot de verbinding volledig actief is.
4. Voer meerdere metingen uit via een betrouwbare speedtest en kies bij voorkeur verschillende servers.
5. Noteer download, upload, latency, jitter, packet loss, tijdstip en gebruikte testserver.
6. Herhaal de meting op een rustig moment en vergelijk de resultaten met wifi.

Praktische optimalisaties voor een betere meting

• Plaats de router centraal, vrij van metalen objecten en niet in een afgesloten kast.
• Gebruik 5GHz of een moderne wifi-standaard wanneer je dicht bij de router bent.
• Gebruik ethernet voor gaming, thuiswerken en snelheidstesten waarbij nauwkeurigheid belangrijk is.
• Beperk gelijktijdige uploads en controleer apparaten met grote achtergrondtransfers.
• Werk de firmware van modem, router en netwerkadapter bij.
• Controleer of je router en ethernetpoort de snelheid van je abonnement ondersteunen.
• Gebruik vaste meetomstandigheden wanneer je de prestaties van je ISP wilt vergelijken.

Wanneer moet je contact opnemen met de ISP?

Neem contact op met je provider wanneer meerdere bekabelde metingen op verschillende momenten duidelijk lager blijven dan verwacht. Vermeld of het om kabel, glasvezel of DSL gaat, welke apparatuur je gebruikt en of latency of packet loss ook afwijkend is.

Een enkele lage speedtest is meestal onvoldoende bewijs voor een storing. Een consistent patroon, vooral wanneer andere apparaten zijn uitgesloten en meerdere testservers hetzelfde resultaat geven, is wel een goede basis voor verder onderzoek door de ISP.