Zelf een snelheidstest doen: oorzaken van een lage internetsnelheid

Wat meet je met een snelheidstest?

Wie een snelheid test zelf doen wil, controleert meestal drie hoofdwaarden: download, upload en latency. De downloadsnelheid bepaalt hoe snel websites, video’s en bestanden binnenkomen. De uploadsnelheid is belangrijk voor videobellen, cloudback-ups en het versturen van grote bestanden. Latency, ook wel ping genoemd, laat zien hoe lang een datapakket onderweg is. Voor online games en interactieve toepassingen zijn ook jitter en packet loss relevant. Een hoge jitter betekent wisselende vertraging, terwijl packet loss aangeeft dat gegevens onderweg verloren gaan.

Zo voer je een betrouwbare snelheidstest uit

Sluit voor een eerste meting bij voorkeur één computer of laptop met een netwerkkabel aan op de router of modem. Pauzeer downloads, streaming, cloudsync en updates op andere apparaten. Voer de test twee of drie keer uit op verschillende momenten, bijvoorbeeld overdag en in de avond. Noteer download, upload, latency en eventuele packet loss. Test daarna ook via wifi in dezelfde ruimte en op de plek waar je normaal problemen ervaart. Een verschil tussen kabel en wifi helpt om de oorzaak sneller te vinden.

Veelvoorkomende oorzaken van een lage snelheid

Een zwak of verstoord wifi-signaal

Wifi verliest snelheid wanneer de afstand tot de router groot is of wanneer muren, vloeren en meubels het signaal dempen. Ook andere netwerken, draadloze apparaten en drukke wifi-kanalen kunnen storing veroorzaken. Een apparaat kan daardoor een lage snelheid meten, terwijl de kabelverbinding met de router wel goed presteert.

Te veel apparaten gebruiken dezelfde verbinding

Televisies, smartphones, spelcomputers, camera’s en computers delen de beschikbare bandbreedte. Een grote download, 4K-stream of cloudback-up kan de snelheid voor andere gebruikers tijdelijk verlagen. Vooral de uploadsnelheid raakt snel verzadigd, waardoor videobellen en websites traag kunnen reageren.

Een verouderde router of modem

Oudere routers ondersteunen soms geen moderne wifi-standaarden of verwerken veel gelijktijdige verbindingen minder goed. Een modem of router kan ook oververhit raken of vastlopen. Daardoor ontstaan wisselende snelheden, korte onderbrekingen en een hogere latency, zelfs wanneer het abonnement voldoende capaciteit heeft.

Een probleem met de netwerkkabel of netwerkpoort

Een beschadigde kabel, een slecht passende stekker of een verouderde netwerkpoort kan de verbinding beperken. De computer kan dan bijvoorbeeld terugvallen naar een lagere verbindingssnelheid. Controleer daarom of de kabel geschikt is voor je aansluiting en probeer een andere kabel of LAN-poort op de router.

Drukte of een storing bij de ISP

Bij kabel-, DSL- en sommige andere aansluitingen kan lokale netwerkdrukte de prestaties op bepaalde momenten beïnvloeden. Ook onderhoud, een storing in de wijk of een probleem op het netwerk van de internetprovider kan de snelheid verlagen. Als een bekabelde test op meerdere apparaten structureel te laag blijft, ligt de oorzaak mogelijk bij de ISP of de fysieke aansluiting.

Een ongunstige server of testomgeving

Een snelheidstest meet niet alleen je eigen verbinding. De afstand tot de testserver, tijdelijke serverbelasting, browserextensies en beveiligingssoftware kunnen het resultaat beïnvloeden. Een enkele afwijkende meting is daarom geen bewijs van een defect abonnement. Vergelijk meerdere servers en apparaten voordat je conclusies trekt.

Hoe bepaal je waar het probleem zit?

1. Voer eerst een test uit via een netwerkkabel en noteer alle waarden.
2. Herhaal de meting met wifi naast de router.
3. Vergelijk de resultaten met wifi op de plaats waar je normaal lage snelheid ervaart.
4. Test op een tweede apparaat om een lokaal probleem uit te sluiten.
5. Herhaal de metingen op verschillende tijdstippen.

Is de bekabelde snelheid goed maar de wifi-snelheid laag, onderzoek dan vooral plaatsing, kanaalkeuze en wifi-dekking. Zijn zowel kabel als wifi traag, controleer dan de router, bekabeling en mogelijke storingen bij de provider. Een hoge latency of packet loss bij uitsluitend één apparaat wijst vaker op dat apparaat, de verbinding met wifi of lokale software.

Praktische manieren om de snelheid te verbeteren

• Plaats de router centraal, vrij van metalen objecten en niet in een afgesloten kast.
• Gebruik waar mogelijk een netwerkkabel voor een vaste computer, televisie of spelcomputer.
• Werk de firmware van de router en de netwerkdrivers van apparaten bij.
• Verbind moderne apparaten met de geschikte 5GHz- of 6GHz-wifi, als de apparatuur dit ondersteunt.
• Beperk grote downloads en back-ups tijdens videobellen of andere gevoelige toepassingen.
• Herstart modem en router alleen als tijdelijke controle, niet als permanente oplossing.
• Gebruik een mesh-systeem of extra toegangspunt wanneer het huis te groot is voor één router.

Wanneer neem je contact op met de provider?

Neem contact op met je ISP wanneer meerdere bekabelde metingen duidelijk lager zijn dan verwacht, de verbinding regelmatig wegvalt of packet loss en latency ook zonder actief thuisgebruik hoog blijven. Vermeld de datum en het tijdstip van de tests, het gebruikte apparaat, de verbinding via kabel of wifi en de gemeten waarden. Zo kan de provider gerichter controleren of er een probleem is met de lijn, het modem, het lokale netwerk of de aansluiting.