Waarom verschilt een snelheidstest op smartphone en laptop?

Een snelheidstest op smartphone of laptop geeft niet altijd dezelfde uitslag. Dat betekent niet direct dat je internetverbinding defect is. De meting wordt beïnvloed door de verbinding tussen het apparaat en de router, de prestaties van het apparaat, de gekozen testserver en de drukte op het netwerk.

Bij een abonnement via glasvezel, kabel of DSL is de snelheid van het internetabonnement bovendien niet hetzelfde als de snelheid die elk apparaat via wifi haalt. Met de onderstaande oorzaken en controles kun je bepalen waar het verschil ontstaat.

Wat meet een snelheidstest precies?

Een snelheidstest meet meestal downloadsnelheid, uploadsnelheid, latency, jitter en soms packet loss. Downloadsnelheid bepaalt hoe snel gegevens naar je apparaat komen, terwijl uploadsnelheid belangrijk is voor videobellen, cloudback-ups en het versturen van bestanden. Latency is de vertraging tussen je apparaat en de testserver. Jitter toont hoe sterk die vertraging wisselt en packet loss betekent dat datapakketten onderweg verloren gaan.

Een test via wifi meet dus niet alleen de capaciteit van je aansluiting bij de provider. De uitslag omvat ook het radiosignaal, de router, het apparaat en de route naar de testserver.

Oorzaak 1: wifi heeft minder bereik of capaciteit

Een smartphone of laptop kan een lagere snelheid halen wanneer het wifi-signaal door muren, vloeren of metalen objecten verzwakt. Ook afstand tot de router, drukke 2,4GHz-kanalen en storing door andere draadloze apparaten kunnen de meting beïnvloeden. Een laptop op een andere verdieping kan daardoor duidelijk trager zijn dan een smartphone naast de modemrouter.

Oorzaak 2: smartphone en laptop gebruiken verschillende wifi-standaarden

Niet elk apparaat ondersteunt dezelfde wifi-generatie, kanaalbreedte of frequentieband. Een modern apparaat kan bijvoorbeeld via 5GHz of wifi 6 verbinden, terwijl een ouder apparaat op 2,4GHz blijft. De maximale theoretische snelheid van het apparaat ligt dan lager dan de snelheid van het abonnement. Controleer in de wifi-instellingen met welke band en verbindingssnelheid het apparaat verbonden is.

Oorzaak 3: de prestaties van het apparaat beperken de test

Een oudere laptop, een smartphone met weinig vrije opslagruimte of een apparaat met veel actieve processen kan een snelheidstest minder goed verwerken. Een browser met veel tabbladen, synchronisatie van bestanden, updates, een VPN of beveiligingssoftware kan de beschikbare rekenkracht en bandbreedte verminderen. Vooral bij hoge internetsnelheden kan het apparaat de beperkende factor worden.

Oorzaak 4: de router of modem verwerkt het verkeer niet optimaal

Een verouderde router, verouderde firmware of een overbelaste modemrouter kan de wifi-snelheid en latency beïnvloeden. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer meerdere apparaten tegelijk streamen, gamen, back-ups uitvoeren of grote bestanden downloaden. Sommige routers schakelen bovendien automatisch tussen frequentiebanden, waardoor een apparaat tijdens de test tijdelijk een andere verbinding gebruikt.

Oorzaak 5: netwerkbelasting verandert de uitslag

De snelheid kan lager zijn wanneer huisgenoten tegelijk video streamen, videobellen, gamen of bestanden uploaden. Ook op het netwerk van de provider kan op bepaalde momenten meer verkeer aanwezig zijn. Vergelijk daarom metingen op verschillende tijdstippen. Een eenmalige lage score bewijst niet dat de vaste aansluiting structureel te traag is.

Oorzaak 6: de testserver en browser verschillen

Een snelheidstest maakt verbinding met een server op een bepaalde locatie. Afstand, routing en tijdelijke belasting van die server kunnen de resultaten beïnvloeden. Daarnaast kunnen browsers verschillende resultaten geven door extensies, cache, privacy-instellingen of achtergrondprocessen. Gebruik bij twijfel dezelfde testdienst, dezelfde server en dezelfde browser op beide apparaten.

Oorzaak 7: de verbinding van de provider heeft een probleem

Wanneer zowel smartphone als laptop via een betrouwbare verbinding duidelijk onder de verwachte snelheid blijven, kan er een probleem zijn met de aansluiting, modemrouter of het netwerk van de internetprovider. Bij DSL kan de lijnlengte een rol spelen. Bij kabel kunnen gedeelde segmenten invloed hebben en bij glasvezel kunnen storing of apparatuur de verbinding beperken. Neem contact op met de provider als het patroon op meerdere momenten hetzelfde blijft.

Zo bepaal je waar het verschil ontstaat

1. Sluit de laptop met een geschikte ethernetkabel rechtstreeks aan op de router. Schakel wifi op de laptop tijdelijk uit.
2. Stop downloads, uploads, streaming, VPN-verbindingen en cloud-synchronisatie op alle apparaten.
3. Herstart de modemrouter en wacht totdat de internetverbinding volledig actief is.
4. Voer drie metingen uit met dezelfde testserver en noteer download, upload, latency, jitter en packet loss.
5. Herhaal de test via wifi op verschillende afstanden van de router en vergelijk die met de bekabelde meting.
6. Test op meerdere tijdstippen, bijvoorbeeld overdag en in de avond, om netwerkbelasting te herkennen.

Is de bekabelde laptop snel maar blijft wifi traag, dan ligt de oorzaak waarschijnlijk bij het draadloze netwerk of het apparaat. Zijn zowel de bekabelde als draadloze metingen laag, dan zijn de router, aansluiting of provider logische vervolgstappen.

Praktische manieren om de snelheid te verbeteren

• Plaats de router centraal en vrij, niet in een kast of direct naast storingsbronnen.
• Gebruik waar mogelijk de 5GHz-band voor apparaten dicht bij de router en 2,4GHz voor grotere afstand.
• Werk de firmware van de router en het besturingssysteem van smartphone en laptop bij.
• Gebruik ethernet voor een vaste laptop, desktop, spelcomputer of ander apparaat dat stabiele prestaties nodig heeft.
• Schakel onnodige VPN-, synchronisatie- en downloadprocessen uit tijdens een meting.
• Overweeg een mesh-systeem of extra wifi-punt wanneer het signaal in bepaalde kamers zwak blijft.
• Controleer in de router welke apparaten veel bandbreedte gebruiken.

Wanneer moet je de provider inschakelen?

Neem contact op met je provider wanneer een bekabelde test meerdere keren duidelijk laag blijft, de verbinding regelmatig wegvalt of er sprake is van hoge latency en packet loss. Noteer datum, tijd, gebruikte testserver, type verbinding en de gemeten waarden. Vermeld ook of de test rechtstreeks op de modemrouter is uitgevoerd. Met die informatie kan de provider sneller bepalen of de oorzaak bij het modem, de lijn of het netwerk ligt.

Meer uitleg over begrippen zoals internetsnelheid meten, latency en wifi kan helpen om testresultaten correct te interpreteren. Vergelijk altijd met de snelheid die je abonnement en je lokale netwerk daadwerkelijk kunnen leveren.