Waarom is een speedtest onnauwkeurig? Oorzaken en oplossingen

Wat betekent een onnauwkeurige speedtest?

Een speedtest onnauwkeurig noemen is niet altijd hetzelfde als vaststellen dat de test defect is. De test meet de verbinding tussen jouw apparaat, modem of router en een specifieke testserver op één moment. Het resultaat kan daarom afwijken van de snelheid op je abonnement of van de ervaring bij het browsen, streamen en downloaden.

Let op het verschil tussen downloadsnelheid, uploadsnelheid, latency, jitter en packet loss. Een hoge downloadsnelheid met veel packet loss kan bijvoorbeeld toch zorgen voor haperingen. Vergelijk een meetresultaat daarom niet alleen met de geadverteerde snelheid, maar ook met meerdere metingen onder dezelfde omstandigheden.

Veelvoorkomende oorzaken van een onnauwkeurige meting

Wifi veroorzaakt schommelingen

Wifi is vaak de belangrijkste oorzaak van een afwijkende speedtest. De afstand tot de router, betonnen muren, andere wifi-netwerken en apparaten op dezelfde frequentie beïnvloeden de verbinding. Ook kan een apparaat automatisch wisselen tussen 2,4 GHz en 5 GHz. Daardoor kan de gemeten snelheid lager of wisselender zijn dan de capaciteit van je glasvezel-, kabel- of DSL-aansluiting.

De router of modem vormt een beperking

Een oudere router kan moeite hebben met hoge snelheden, veel gelijktijdige verbindingen of moderne wifi-standaarden. Ook een slecht passende netwerkkabel, een verkeerde configuratie of oververhitting kan de doorvoer beperken. Controleer of de router geschikt is voor je abonnement en of de firmware actueel is. Herstarten kan een tijdelijke fout oplossen, maar vervangt geen geschikte apparatuur.

Andere apparaten gebruiken de verbinding

Streaming, cloudback-ups, videogesprekken, updates en downloads op andere apparaten gebruiken dezelfde internetverbinding. Vooral uploadverkeer kan de latency verhogen en de speedtest beïnvloeden. Controleer daarom tijdens de meting of telefoons, televisies, spelcomputers en computers geen intensieve taken uitvoeren.

De testserver ligt te ver weg of is belast

Een speedtest gebruikt een server die niet altijd optimaal bij jouw locatie of provider past. Afstand, routering en tijdelijke belasting van de server kunnen de uitkomst verlagen. Kies indien mogelijk een server in Nederland of een nabijgelegen regio en vergelijk daarna met een andere server. Een verschil tussen servers betekent niet automatisch dat je ISP-verbinding slecht is.

De browser of het apparaat beperkt de test

Een oude browser, actieve extensies, beperkte hardware of een overvolle achtergrondtaak kan de test beïnvloeden. Dit komt vooral voor op oudere laptops, mobiele apparaten en systemen met weinig beschikbare rekenkracht. Test met een bijgewerkte browser, sluit onnodige tabbladen en vergelijk eventueel met een andere computer of de officiële app van de meetdienst.

Er is tijdelijke drukte bij de ISP of in het thuisnetwerk

De snelheid kan op bepaalde momenten lager zijn door netwerkbelasting bij de internetprovider, in de wijk of op het lokale netwerk. Bij kabel en DSL kan gedeelde infrastructuur extra merkbaar zijn; bij glasvezel kan vooral lokale apparatuur of de thuisrouter de beperking vormen. Een enkel resultaat tijdens een druk moment zegt daarom weinig over de structurele kwaliteit van de aansluiting.

Hoe controleer je of het resultaat betrouwbaar is?

1. Verbind een computer rechtstreeks met de router via een geschikte ethernetkabel.
2. Schakel tijdelijk VPN-software uit en pauzeer grote downloads, uploads en cloudback-ups.
3. Gebruik dezelfde testserver en voer minstens drie metingen uit.
4. Herhaal de meting op een rustig tijdstip en tijdens een drukker moment.
5. Noteer downloadsnelheid, uploadsnelheid, latency, jitter en packet loss.
6. Vergelijk de bekabelde meting met de wifi-meting op dezelfde locatie.

Een betrouwbaar patroon bestaat uit meerdere vergelijkbare metingen. Eén lage uitslag is meestal onvoldoende bewijs voor een probleem met je aansluiting. Blijft de snelheid bekabeld en op verschillende momenten duidelijk laag, dan is verder onderzoek bij de router of internetprovider zinvol.

Praktische verbeteringen voor een betere meting

• Gebruik ethernet wanneer je de capaciteit van je aansluiting wilt testen.
• Plaats de router centraal en vrij van metalen objecten en andere storingsbronnen.
• Gebruik 5 GHz of een modernere wifi-standaard wanneer afstand en dekking dat toelaten.
• Werk de firmware van modem en router bij.
• Beperk achtergrondverkeer tijdens de test.
• Kies een nabije testserver en vergelijk meerdere meetdiensten.
• Start modem en router opnieuw op wanneer de verbinding tijdelijk instabiel is.

Wanneer neem je contact op met je internetprovider?

Neem contact op met je ISP of operator wanneer een bekabelde computer herhaaldelijk veel lager uitkomt dan de verwachte snelheid, of wanneer latency, jitter en packet loss opvallend hoog blijven. Vermeld de datum en tijd van de metingen, de gebruikte verbinding, de testserver en het type modem of router. De provider kan vervolgens de lijn, het signaal en eventuele storingen controleren.

Gebruik geen gegarandeerde snelheid als uitgangspunt wanneer je alleen via wifi meet. Vraag eerst om een controle van de vaste verbinding. Meer informatie over meetmethoden vind je bijvoorbeeld bij Speedtest; vergelijk resultaten altijd onder gelijke omstandigheden.

Conclusie

Een speedtest is niet per definitie onnauwkeurig wanneer de uitslag afwijkt van je verwachting. Wifi, apparatuur, achtergrondverkeer, serverkeuze en tijdelijke netwerkdrukte kunnen het resultaat allemaal beïnvloeden. Door bekabeld te testen, meerdere servers en momenten te gebruiken en de meetgegevens te noteren, krijg je een betrouwbaarder beeld van je download- en uploadsnelheid.