اندازه‌گیری سرعت شبکه محلی؛ بررسی علت‌های کاهش سرعت و روش تشخیص
این راهنما تفاوت سرعت اینترنت و شبکه داخلی را توضیح می‌دهد، علت‌های رایج افت دانلود و آپلود را بررسی می‌کند و روش‌های عملی برای تست، عیب‌یابی و بهینه‌سازی شبکه ارائه می‌دهد.
اندازه‌گیری سرعت شبکه محلی چه چیزی را نشان می‌دهد؟
اندازه‌گیری سرعت شبکه محلی برای بررسی ارتباط میان رایانه، تلفن، تلویزیون هوشمند، سرور خانگی و روتر یا مودم انجام می‌شود. این آزمایش با تست سرعت اینترنت تفاوت دارد؛ تست اینترنت به مسیر میان شبکه شما و سرور ارائه‌دهنده اینترنت وابسته است، اما تست شبکه محلی کیفیت ارتباط داخل خانه یا دفتر را بررسی می‌کند.
در این بررسی باید سرعت دانلود، سرعت آپلود، تأخیر، نوسان تأخیر و packet loss یا از دست رفتن بسته‌ها ثبت شود. اگر سرعت شبکه محلی پایین باشد، حتی یک سرویس فیبر، کابلی یا DSL با ظرفیت مناسب نیز در استفاده روزمره کند به نظر می‌رسد.
نشانه‌های مشکل در شبکه داخلی
باز شدن کند فایل‌های ذخیره‌شده روی شبکه، توقف پخش ویدئو از سرور خانگی، زمان طولانی برای کپی فایل، قطع شدن تماس تصویری و تفاوت زیاد سرعت میان دستگاه‌های مختلف، از نشانه‌های رایج مشکل در شبکه محلی هستند.
اگر تست سرعت اینترنت در یک دستگاه مناسب باشد اما انتقال فایل میان دو دستگاه داخل خانه کند انجام شود، احتمالاً مشکل از شبکه داخلی است. در مقابل، اگر همه دستگاه‌ها هنگام اتصال کابلی و وای‌فای سرعت پایینی داشته باشند، باید مودم، روتر، خط ارتباطی یا سرویس اپراتور نیز بررسی شود.
علت اول: ضعف پوشش یا تداخل وای‌فای
فاصله زیاد از روتر، دیوارهای ضخیم، طبقات مختلف ساختمان و وسایل فلزی می‌توانند قدرت سیگنال وای‌فای را کاهش دهند. شبکه‌های همسایه، تلفن بی‌سیم و برخی تجهیزات الکترونیکی نیز با ایجاد تداخل، سرعت واقعی را کم و نوسان اتصال را زیاد می‌کنند.
برای تشخیص، سرعت را در کنار روتر و سپس در محل استفاده اندازه‌گیری کنید. اگر سرعت نزدیک روتر مناسب اما در اتاق دیگر ضعیف است، مشکل بیشتر به پوشش یا تداخل مربوط می‌شود، نه سرویس اینترنت.
علت دوم: استفاده از باند یا کانال نامناسب
باند ۲٫۴ گیگاهرتز معمولاً برد بیشتری دارد، اما در محیط‌های شلوغ با شبکه‌های متعدد بیشتر دچار تداخل می‌شود. باند ۵ گیگاهرتز یا در تجهیزات جدیدتر باندهای بالاتر می‌توانند سرعت بیشتری ارائه دهند، ولی برد آن‌ها کمتر است و از دیوارها تأثیر بیشتری می‌پذیرند.
با جابه‌جایی آزمایشی میان باندها و بررسی سرعت، تأخیر و پایداری می‌توان علت را مشخص کرد. انتخاب خودکار کانال، به‌روزرسانی نرم‌افزار روتر و دور کردن روتر از منابع تداخل نیز در بسیاری از خانه‌ها مؤثر است.
علت سوم: محدودیت پورت، کابل یا کارت شبکه
کابل آسیب‌دیده، کابل قدیمی، پورت صد مگابیتی یا کارت شبکه‌ای که فقط از سرعت پایین‌تر پشتیبانی می‌کند، ظرفیت اتصال را محدود می‌کند. در چنین وضعی ممکن است سرویس اینترنت سریع باشد، اما ارتباط کابلی میان دستگاه‌ها به سقف سخت‌افزار برسد.
سرعت مذاکره‌شده لینک را در تنظیمات سیستم‌عامل بررسی کنید و برای مقایسه از کابل سالم و پورت دیگر روتر استفاده کنید. آزمایش با یک رایانه یا کارت شبکه متفاوت نیز مشخص می‌کند محدودیت از دستگاه اصلی است یا از تجهیزات مرکزی.
علت چهارم: بار زیاد روی روتر یا مصرف هم‌زمان
دانلود حجیم، پشتیبان‌گیری ابری، پخش ویدئو، بازی آنلاین و اتصال هم‌زمان چندین دستگاه می‌تواند منابع پردازشی روتر و ظرفیت لینک را درگیر کند. در این حالت، سرعت یک دستگاه به‌تنهایی ممکن است مناسب باشد، اما با افزایش مصرف، تأخیر و نوسان بالا می‌رود.
تست را در دو وضعیت انجام دهید: یک بار با قطع موقت دستگاه‌های دیگر و بار دوم در شرایط عادی. اگر اختلاف قابل توجه بود، فهرست دستگاه‌های متصل، مصرف پهنای باند و قابلیت‌های مدیریت ترافیک روتر را بررسی کنید.
علت پنجم: تنظیمات نادرست روتر یا مودم
فعال بودن حالت قدیمی وای‌فای، تنظیم نادرست پهنای کانال، خاموش بودن قابلیت‌های مناسب مدیریت ترافیک یا استفاده از میان‌افزار قدیمی می‌تواند عملکرد شبکه را کاهش دهد. تنظیمات نامناسب امنیتی نیز گاهی باعث ناسازگاری با برخی دستگاه‌ها می‌شود.
نسخه نرم‌افزار روتر را بررسی و در صورت وجود راهنمای معتبر، آن را به‌روزرسانی کنید. پس از ثبت تنظیمات فعلی، حالت شبکه، پهنای کانال و گزینه‌های مربوط به مدیریت ترافیک را به‌صورت مرحله‌ای تغییر دهید تا اثر هر تغییر مشخص باشد.
علت ششم: مشکل در سرویس اینترنت یا مسیر اپراتور
اگر سرعت شبکه محلی از طریق اتصال کابلی و در فاصله نزدیک از روتر مناسب است، اما تست اینترنت در همه دستگاه‌ها پایین می‌ماند، مشکل می‌تواند به خط فیبر، کابل یا DSL، ظرفیت سرویس، شلوغی مسیر یا اختلال موقت ارائه‌دهنده اینترنت مربوط باشد.
تست را در چند زمان مختلف و با یک سرور معتبر انجام دهید و نتیجه سرعت دانلود، آپلود، تأخیر و packet loss را ثبت کنید. سپس نتایج را با ظرفیت اسمی سرویس مقایسه کرده و در صورت تداوم مشکل، گزارش مستندی برای اپراتور یا پشتیبانی سرویس ارسال کنید.
روش استاندارد اندازه‌گیری سرعت شبکه محلی
یک دستگاه را با کابل شبکه به روتر وصل کنید و دستگاه دوم را نیز تا حد امکان کابلی متصل کنید.
برای آزمون ساده، یک فایل بزرگ را میان دو دستگاه منتقل کنید و سرعت پایدار انتقال را ثبت کنید؛ فایل بسیار کوچک نتیجه دقیقی نمی‌دهد.
برای بررسی دقیق‌تر، از ابزار اندازه‌گیری شبکه محلی روی هر دو دستگاه استفاده کنید و چند نوبت تست بگیرید.
همان آزمایش را از طریق وای‌فای در کنار روتر و محل اصلی استفاده تکرار کنید.
میانگین نتایج، کمترین سرعت، بیشترین تأخیر و میزان از دست رفتن بسته‌ها را جداگانه یادداشت کنید.
برای مقایسه منصفانه، در هر مرحله فقط یک عامل را تغییر دهید. استفاده از یک دستگاه ضعیف، اجرای هم‌زمان دانلود یا تفاوت در سرور آزمایش می‌تواند نتیجه را گمراه‌کننده کند.
راهکارهای بهینه‌سازی شبکه محلی
روتر را در نقطه‌ای مرکزی، مرتفع و دور از وسایل فلزی قرار دهید.
برای دستگاه‌های ثابت و پرمصرف مانند رایانه، تلویزیون یا کنسول، اتصال کابلی را ترجیح دهید.
میان باندهای وای‌فای بر اساس فاصله، تداخل و توان دستگاه انتخاب کنید.
کابل، پورت و کارت شبکه را از نظر ظرفیت و سلامت بررسی کنید.
فهرست دستگاه‌های متصل و مصرف پهنای باند را کنترل کنید و تجهیزات ناشناس را ایمن‌سازی کنید.
روتر و مودم را به‌روز نگه دارید و پس از هر تغییر، تست را دوباره انجام دهید.
جمع‌بندی تشخیص مشکل
اگر اتصال کابلی نزدیک روتر سریع است اما وای‌فای در اتاق‌های دور کند می‌شود، تمرکز را روی پوشش و تداخل بگذارید. اگر اتصال کابلی نیز محدود است، کابل، پورت، کارت شبکه و روتر را بررسی کنید. چنانچه شبکه داخلی عملکرد مناسبی دارد ولی سرعت اینترنت پایین است، زمان‌های مختلف را آزمایش کرده و موضوع را با ارائه‌دهنده سرویس پیگیری کنید.