چرا تست سرعت اینترنت پایین‌تر است؟ بررسی علت‌ها و روش رفع مشکل

تست سرعت پایین‌تر چه معنایی دارد؟

وقتی نتیجه تست سرعت از سرعت درج‌شده در قرارداد یا انتظار شما کمتر است، باید تفاوت میان سرعت اسمی و سرعت واقعی را در نظر بگیرید. سرعت سرویس معمولاً بر اساس مگابیت بر ثانیه اعلام می‌شود، اما نتیجه نهایی به وضعیت خط، شبکه اپراتور، سرور مقصد و دستگاه شما وابسته است. برای مقایسه دقیق، تست را در چند زمان مختلف و با یک سرور نزدیک انجام دهید.

سرعت دانلود، سرعت آپلود، تأخیر، جیتر و از دست رفتن بسته‌ها هرکدام بخش متفاوتی از کیفیت اتصال را نشان می‌دهند. ممکن است دانلود مناسب باشد اما تأخیر یا packet loss بالا، تماس تصویری و بازی آنلاین را مختل کند.

اتصال از طریق وای‌فای

وای‌فای معمولاً نخستین دلیل پایین‌تر بودن تست سرعت است. فاصله زیاد از مودم، دیوارهای ضخیم، قرار گرفتن مودم کنار وسایل برقی و استفاده هم‌زمان از شبکه‌های متعدد می‌تواند قدرت سیگنال و سرعت انتقال را کاهش دهد. باند ۲٫۴ گیگاهرتز پوشش بیشتری دارد، اما معمولاً شلوغ‌تر است؛ باند ۵ گیگاهرتز در فاصله نزدیک سرعت بهتری ارائه می‌کند.

برای تشخیص، یک بار با کابل شبکه و در نزدیکی مودم تست بگیرید. اگر سرعت کابلی به مقدار مورد انتظار نزدیک است اما وای‌فای ضعیف‌تر نتیجه می‌دهد، مشکل بیشتر به پوشش یا تنظیمات بی‌سیم مربوط است.

مصرف هم‌زمان در شبکه

دانلود فایل، تماشای ویدئو با کیفیت بالا، پشتیبان‌گیری ابری، به‌روزرسانی خودکار و استفاده چند نفر از اینترنت، پهنای باند مشترک را مصرف می‌کند. در این وضعیت تست سرعت ظرفیت باقی‌مانده را نشان می‌دهد، نه الزاماً حداکثر ظرفیت سرویس.

همه دستگاه‌های متصل به مودم را بررسی کنید و تست را زمانی انجام دهید که دانلود، آپلود و پخش ویدئو متوقف شده باشد. در پنل مودم یا روتر نیز می‌توانید دستگاه‌های ناشناس و مصرف‌کننده‌های سنگین را شناسایی کنید.

محدودیت سرویس یا کیفیت خط

در سرویس‌های DSL، فاصله تا مرکز مخابرات، کیفیت سیم‌کشی داخلی، نویز خط و وضعیت تجهیزات می‌تواند سرعت را محدود کند. در اینترنت کابلی یا فیبر نوری نیز پروفایل سرویس و ظرفیت اختصاص‌یافته به طرح شما تعیین‌کننده است. نتیجه تست نباید به‌صورت پایدار از سقف فنی سرویس بیشتر شود.

اطلاعات قرارداد، پنل کاربری و مشخصات طرح را بررسی کنید. اگر افت سرعت در اتصال کابلی، بدون مصرف هم‌زمان و در زمان‌های مختلف تکرار می‌شود، از اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت بخواهید وضعیت خط، پروفایل اتصال و سطح سیگنال را بررسی کند.

شلوغی شبکه اپراتور یا مسیر اینترنت

در ساعات اوج مصرف، ظرفیت شبکه اپراتور و مسیر ارتباطی تا سرور مقصد ممکن است شلوغ شود. این مشکل معمولاً با کاهش سرعت در شب، افزایش تأخیر یا جیتر و گاهی از دست رفتن بسته‌ها همراه است. اگر فقط یک سایت یا یک سرور نتیجه ضعیفی دارد، احتمالاً مشکل از همان مسیر یا مقصد است.

در چند ساعت متفاوت و با چند سرور تست کنید. اجرای ping یا بررسی مسیر با ابزار traceroute نیز می‌تواند نشان دهد تأخیر در شبکه خانگی، شبکه اپراتور یا مسیر بیرونی ایجاد می‌شود.

مشکل مودم، روتر یا دستگاه

داغ شدن مودم، قدیمی بودن firmware، پر شدن جدول اتصال‌ها، تنظیمات نادرست یا توان پردازشی محدود روتر می‌تواند نتیجه را کاهش دهد. گوشی و رایانه قدیمی نیز ممکن است از استانداردهای جدید وای‌فای یا سرعت کامل کارت شبکه پشتیبانی نکنند.

مودم و روتر را برای چند دقیقه خاموش و سپس روشن کنید، firmware را از منبع رسمی بررسی کنید و از سالم بودن کابل شبکه مطمئن شوید. در صورت استفاده از روتر جداگانه، تست مستقیم با مودم به تشخیص محل مشکل کمک می‌کند.

انتخاب روش درست برای تست سرعت

برای نتیجه قابل مقایسه، VPN و پراکسی را خاموش کنید، برنامه‌های مصرف‌کننده پهنای باند را ببندید و با یک دستگاه نسبتاً جدید تست بگیرید. در صورت امکان از کابل شبکه استفاده کنید و نزدیک‌ترین سرور را انتخاب کنید. مرورگرهای مختلف یا افزونه‌های امنیتی نیز گاهی روی نتیجه اثر می‌گذارند.

1. ابتدا یک تست با کابل شبکه و بدون مصرف هم‌زمان انجام دهید.
2. سپس همان تست را با وای‌فای و در فاصله نزدیک از مودم تکرار کنید.
3. نتیجه دانلود، آپلود، تأخیر، جیتر و packet loss را یادداشت کنید.
4. تست را در ساعات کم‌مصرف و اوج مصرف مقایسه کنید.
5. اگر اختلاف پایدار بود، گزارش نتایج را برای اپراتور ارسال کنید.

راهکارهای افزایش سرعت واقعی اینترنت

مودم را در محل مرکزی و مرتفع خانه قرار دهید و برای دستگاه‌های ثابت از کابل شبکه استفاده کنید. در صورت پشتیبانی دستگاه‌ها، باند ۵ گیگاهرتز را برای فاصله نزدیک به کار ببرید و کانال وای‌فای را از بخش تنظیمات روتر تغییر دهید. رمز عبور شبکه را نیز عوض کنید تا دسترسی افراد ناشناس حذف شود.

مصرف هم‌زمان را مدیریت کنید، به‌روزرسانی‌ها و پشتیبان‌گیری‌ها را به زمان کم‌مصرف منتقل کنید و در صورت وجود قابلیت QoS، برای تماس تصویری یا کارهای حساس اولویت تعیین کنید. اگر تست کابلی همچنان پایین است، با ثبت چند نتیجه در زمان‌های مختلف با اپراتور تماس بگیرید و درخواست بررسی فنی کنید.

چه زمانی مشکل را به اپراتور گزارش دهیم؟

اگر پس از راه‌اندازی مجدد، تست کابلی، توقف مصرف هم‌زمان و بررسی چند سرور، سرعت همچنان به‌طور پایدار کمتر از سطح معمول سرویس است، موضوع را گزارش کنید. زمان تست، نوع اتصال، مدل مودم، سرعت دانلود و آپلود، تأخیر و شماره پیگیری را ثبت کنید. این اطلاعات به شرکت ارائه‌دهنده اینترنت کمک می‌کند تفاوت میان مشکل خط، ظرفیت شبکه و تجهیزات داخل خانه را سریع‌تر مشخص کند.

برای مقایسه نتیجه می‌توانید از ابزار تست سرعت اینترنت استفاده کنید و نتایج چند نوبت را کنار هم قرار دهید.