رفع مشکل نمایش سرعت کم اینترنت؛ بررسی علت‌ها و روش تشخیص

منظور از نمایش سرعت کم چیست؟

وقتی نتیجه تست سرعت دانلود یا آپلود پایین‌تر از مقدار معمول سرویس نشان داده می‌شود، باید تفاوت میان سرعت اسمی، سرعت واقعی و ظرفیت لحظه‌ای شبکه را در نظر گرفت. سرعت اعلام‌شده از طرف اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت معمولاً یک ظرفیت اسمی است و عواملی مانند کیفیت خط، ترافیک شبکه و روش اتصال روی نتیجه اثر می‌گذارند.

همچنین مگابیت بر ثانیه با مگابایت بر ثانیه یکسان نیست. برای نمونه، سرعت یک سرویس بر پایه مگابیت اعلام می‌شود، اما بسیاری از برنامه‌ها حجم دانلود را با مگابایت نمایش می‌دهند.

علت اول: اتصال ضعیف یا شلوغی وای‌فای

وای‌فای ممکن است به دلیل فاصله زیاد از مودم، وجود دیوارهای ضخیم، تداخل شبکه‌های اطراف یا اتصال هم‌زمان چند دستگاه سرعت کمتری نشان دهد. تلویزیون هوشمند، تلفن همراه، دوربین و رایانه هرکدام بخشی از ظرفیت بی‌سیم را مصرف می‌کنند و این موضوع به‌ویژه در باند شلوغ ۲٫۴ گیگاهرتز بیشتر دیده می‌شود.

علت دوم: مشکل در مودم یا روتر

داغ شدن مودم، قدیمی بودن میان‌افزار، تنظیمات نادرست یا کارکرد طولانی بدون راه‌اندازی مجدد می‌تواند عملکرد شبکه را کاهش دهد. چراغ‌های غیرعادی، قطع‌و‌وصل شدن اتصال و کاهش سرعت در همه دستگاه‌ها نشانه‌هایی هستند که باید وضعیت مودم و روتر را جدی‌تر بررسی کنید.

علت سوم: کیفیت خط DSL، فیبر یا کابل

در سرویس‌های DSL، نویز خط تلفن، کابل فرسوده، اسپلیتر نامناسب یا فاصله زیاد تا مرکز مخابرات می‌تواند سرعت و پایداری را کاهش دهد. در اینترنت فیبر یا کابل نیز خرابی اتصالات، سیگنال نامناسب یا اختلال در تجهیزات محلی ممکن است باعث افت سرعت شود. اگر با کابل شبکه هم نتیجه پایین است، احتمال مشکل در مسیر سرویس بیشتر می‌شود.

علت چهارم: شلوغی شبکه یا محدودیت سرویس‌دهنده

در ساعات پرترافیک، ظرفیت منطقه یا سرور تست ممکن است با کاربران زیادی به اشتراک گذاشته شود. در این حالت سرعت در زمان‌های مختلف تغییر می‌کند و ممکن است برخی سرورها نتیجه متفاوتی ارائه دهند. اختلال عمومی، تعمیرات شبکه یا محدودیت موقت اپراتور نیز می‌تواند دلیل کاهش سرعت باشد.

علت پنجم: مصرف پنهان پهنای باند

به‌روزرسانی سیستم‌عامل، همگام‌سازی فضای ابری، دانلود خودکار، پخش ویدئو و برنامه‌های اشتراک فایل می‌توانند بدون اطلاع کاربر پهنای باند را مصرف کنند. بدافزار یا حضور دستگاه ناشناس در شبکه نیز گاهی باعث می‌شود سرعت دانلود برای استفاده اصلی کافی نباشد.

علت ششم: تأخیر، نوسان و از دست رفتن بسته‌ها

گاهی سرعت دانلود عدد قابل قبولی دارد، اما بارگذاری سایت‌ها یا تماس تصویری ضعیف است. تأخیر، نوسان تأخیر و از دست رفتن بسته‌ها در این وضعیت مهم‌تر از سرعت خام هستند. این مشکل می‌تواند از وای‌فای ناپایدار، مسیر شبکه، شلوغی لینک یا ایراد خط ناشی شود.

روش درست تشخیص سرعت کم

1. تست را با کابل شبکه انجام دهید: یک رایانه را مستقیماً به مودم یا روتر وصل کنید تا اثر وای‌فای حذف شود.
2. مصرف‌های هم‌زمان را متوقف کنید: دانلود، پخش ویدئو، پشتیبان‌گیری ابری و به‌روزرسانی دستگاه‌ها را موقتاً متوقف کنید.
3. چند سرور و چند زمان را بررسی کنید: تست را با یک سرور نزدیک و در ساعات خلوت و شلوغ تکرار کنید.
4. دانلود و آپلود را جداگانه بسنجید: افت فقط در یکی از این دو مسیر می‌تواند سرنخ مهمی برای تشخیص باشد.
5. تاخیر و packet loss را بررسی کنید: پینگ بالا یا از دست رفتن بسته‌ها برای بازی آنلاین و تماس تصویری اهمیت ویژه دارد.

راهکارهای بهبود سرعت اینترنت

• مودم را در محل باز و نزدیک به مرکز خانه قرار دهید و آن را کنار وسایل ایجادکننده تداخل نگذارید.
• برای دستگاه‌های ثابت مانند رایانه و تلویزیون از کابل شبکه استفاده کنید.
• در صورت پشتیبانی تجهیزات، باند ۵ گیگاهرتز را برای فاصله نزدیک و باند ۲٫۴ گیگاهرتز را برای پوشش بیشتر امتحان کنید.
• رمز وای‌فای را تغییر دهید، فهرست دستگاه‌های متصل را بررسی کنید و رمزنگاری امن را فعال نگه دارید.
• مودم و روتر را به‌روزرسانی و در صورت نیاز یک‌بار راه‌اندازی مجدد کنید؛ بازنشانی کارخانه‌ای را فقط پس از ثبت تنظیمات انجام دهید.
• اگر تست کابلی در چند زمان و با چند دستگاه همچنان پایین است، نتیجه تست و مشخصات خط را به پشتیبانی اپراتور ارائه دهید.

چه زمانی باید با پشتیبانی تماس گرفت؟

اگر افت سرعت فقط در وای‌فای دیده می‌شود، ابتدا تجهیزات و پوشش بی‌سیم را اصلاح کنید. اما کاهش پایدار سرعت در اتصال کابلی، قطع‌و‌وصل مکرر، نویز خط، پینگ غیرعادی یا از دست رفتن بسته‌ها نیازمند بررسی شرکت ارائه‌دهنده اینترنت است. هنگام تماس، زمان تست، نوع اتصال، نتیجه دانلود و آپلود و چراغ‌های مودم را ثبت کنید تا عیب‌یابی سریع‌تر انجام شود.