ทดสอบเน็ตแล้ว packet loss เกิดจากอะไร และแก้ปัญหาอย่างไร

เมื่อทดสอบเน็ตแล้วพบ packet loss หมายถึงข้อมูลบางส่วนที่ส่งผ่านเครือข่ายสูญหายระหว่างทาง ทำให้การใช้งานมีอาการเว็บโหลดช้า วิดีโอสะดุด เสียงสนทนาขาดหาย เกมออนไลน์กระตุก หรือการดาวน์โหลดและอัปโหลดหยุดเป็นช่วง ๆ ปัญหานี้อาจเกิดขึ้นแม้ความเร็วดาวน์โหลดและอัปโหลดที่วัดได้ยังดูปกติ เพราะ packet loss เป็นคนละตัวชี้วัดกับความเร็วอินเทอร์เน็ต

packet loss คืออะไร และสังเกตอาการได้อย่างไร

ข้อมูลบนอินเทอร์เน็ตถูกแบ่งเป็นแพ็กเก็ตขนาดเล็กแล้วส่งไปยังปลายทาง หากแพ็กเก็ตบางส่วนหาย ระบบอาจต้องส่งซ้ำ ทำให้ค่า ping แกว่งและการตอบสนองช้าลง โดยทั่วไปค่า packet loss ควรใกล้ศูนย์ โดยเฉพาะการประชุมออนไลน์ เล่นเกม และใช้งานที่ต้องสื่อสารแบบเรียลไทม์

สาเหตุจากสัญญาณ Wi-Fi อ่อนหรือถูกรบกวน

หากเราเตอร์อยู่ไกลจากอุปกรณ์ มีผนังหลายชั้น หรือมีอุปกรณ์จำนวนมากใช้คลื่นความถี่เดียวกัน สัญญาณ Wi-Fi อาจอ่อนและเกิดการส่งข้อมูลซ้ำได้ นอกจากนี้ไมโครเวฟ อุปกรณ์ Bluetooth และเครือข่ายของบ้านใกล้เคียงอาจรบกวนสัญญาณ โดยมักเห็นอาการ packet loss เฉพาะตอนเชื่อมต่อผ่าน Wi-Fi แต่การเชื่อมต่อด้วยสายแลนมีอาการดีขึ้น

สาเหตุจากเราเตอร์ทำงานหนักหรือมีปัญหา

เราเตอร์ที่เปิดใช้งานต่อเนื่องเป็นเวลานาน มีอุปกรณ์เชื่อมต่อจำนวนมาก หรือมีเฟิร์มแวร์ล้าสมัย อาจจัดการแพ็กเก็ตได้ไม่ทัน ทำให้ ping สูงและเกิด packet loss ได้ หากเราเตอร์ร้อนผิดปกติ รีสตาร์ตเอง หรือมีอาการช้าลงเมื่อใช้งานพร้อมกันหลายคน ควรตรวจสอบอะแดปเตอร์ การระบายอากาศ และการอัปเดตเฟิร์มแวร์

สาเหตุจากสายแลนหรือสายไฟเบอร์

สายแลนที่หักงอ หัวต่อหลวม หรือมีคุณภาพไม่เหมาะกับอุปกรณ์ อาจทำให้การเชื่อมต่อไม่เสถียร ส่วนสายไฟเบอร์หรือจุดเชื่อมต่อภายในบ้านอาจได้รับแรงดึง ฝุ่น หรือความเสียหาย หากทดสอบผ่านสายแลนแล้วยังพบ packet loss ควรเปลี่ยนสายเพื่อตัดปัจจัยเบื้องต้น และหลีกเลี่ยงการจับหรือดัดสายไฟเบอร์แรง ๆ

สาเหตุจากอุปกรณ์ปลายทาง

คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์ หรืออุปกรณ์เล่นเกมที่มีไดรเวอร์เครือข่ายล้าสมัย โปรแกรมทำงานเบื้องหลังจำนวนมาก หรือมีมัลแวร์ อาจทำให้การรับส่งข้อมูลผิดปกติได้ ปัญหาอาจเกิดเฉพาะอุปกรณ์เดียว ขณะที่อุปกรณ์อื่นในบ้านใช้งานได้ตามปกติ จึงควรเปรียบเทียบผลจากหลายอุปกรณ์ก่อนสรุปว่าเป็นปัญหาของอินเทอร์เน็ต

สาเหตุจากเครือข่ายของผู้ให้บริการ

หาก packet loss เกิดทั้งการเชื่อมต่อผ่าน Wi-Fi และสายแลน และพบในหลายอุปกรณ์ อาจเกี่ยวข้องกับสัญญาณไฟเบอร์ อุปกรณ์กระจายสัญญาณ หรือเส้นทางเครือข่ายของผู้ให้บริการในประเทศ ปัญหาอาจเกิดเฉพาะช่วงเวลาที่มีการใช้งานสูงหรือเกิดกับปลายทางบางแห่ง ควรเก็บผลทดสอบและแจ้งผู้ให้บริการเพื่อให้ตรวจสอบจากระบบของเครือข่าย

วิธีตรวจสอบ packet loss อย่างเป็นขั้นตอน

1. ทดสอบซ้ำหลายช่วงเวลา จดค่า packet loss ค่า ping และอาการใช้งานในช่วงปกติและช่วงที่มีปัญหา
2. เปรียบเทียบ Wi-Fi กับสายแลน ปิดการดาวน์โหลดและอัปโหลดอื่นชั่วคราว แล้วทดสอบจากจุดเดียวกัน
3. ทดสอบหลายอุปกรณ์ หากมีอาการเพียงเครื่องเดียว ให้ตรวจสอบอุปกรณ์นั้นก่อน
4. ใช้คำสั่ง ping ส่งข้อมูลไปยังเราเตอร์และปลายทางภายนอก หากเสียหายตั้งแต่จุดเราเตอร์ ปัญหามักอยู่ในบ้าน แต่ถ้าเราเตอร์ปกติและปลายทางมีการสูญหาย อาจเกี่ยวข้องกับเส้นทางอินเทอร์เน็ต
5. ตรวจสอบช่วงเวลาที่เกิดปัญหา หากเกิดเฉพาะเวลาใดเวลาหนึ่ง ให้บันทึกเวลาเพื่อใช้ประกอบการแจ้งผู้ให้บริการ

แนวทางลด packet loss สำหรับเน็ตบ้าน

• ย้ายเราเตอร์ไปไว้ในจุดเปิดโล่งและอยู่ใกล้พื้นที่ใช้งานหลัก
• ใช้สายแลนกับคอมพิวเตอร์หรือเครื่องเล่นเกมที่ต้องการความเสถียรสูง
• รีสตาร์ตเราเตอร์ แล้วตรวจสอบการอัปเดตเฟิร์มแวร์จากผู้ผลิต
• หยุดการดาวน์โหลดหรืออัปโหลดไฟล์ขนาดใหญ่ระหว่างการประชุมและเล่นเกม
• เปลี่ยนสายแลนและตรวจหัวต่อ หากพบรอยหัก งอ หรือหลวม
• แยกเครือข่ายสำหรับอุปกรณ์ IoT หรืออุปกรณ์ที่ใช้งานหนัก หากเราเตอร์รองรับ
• ติดต่อผู้ให้บริการเมื่อ packet loss เกิดกับทุกอุปกรณ์ แม้ทดสอบผ่านสายแลนแล้ว

เมื่อใดควรแจ้งผู้ให้บริการ

ควรแจ้งผู้ให้บริการเมื่อพบ packet loss ต่อเนื่อง ทดสอบจากหลายอุปกรณ์แล้วได้ผลเหมือนกัน หรือมีอาการร่วม เช่น ไฟสถานะบนอุปกรณ์ไฟเบอร์ผิดปกติ อินเทอร์เน็ตหลุดบ่อย และค่า ping สูงมาก ควรส่งข้อมูลเวลาเกิดปัญหา ภาพผลทดสอบ และระบุว่าได้ทดสอบผ่านสายแลนแล้ว เพื่อช่วยให้เจ้าหน้าที่แยกปัญหาภายในบ้านออกจากปัญหาในเครือข่ายได้เร็วขึ้น