Waarom geeft een speedtestprogramma een lage snelheid aan?

Wat meet een speedtestprogramma precies?

Een speedtestprogramma meet meestal download, upload, latency, jitter en soms packet loss. De uitkomst is een momentopname en hoeft niet gelijk te zijn aan de maximale snelheid van je abonnement. De test wordt beïnvloed door het apparaat, de verbinding tussen modem en router, wifi en de gekozen testserver.

Een lage downloadsnelheid betekent niet automatisch dat de internetverbinding defect is. Ook een hoge latency of packet loss kan een merkbaar probleem veroorzaken bij videobellen, online gamen en het laden van websites.

Oorzaak 1: een instabiele wifi-verbinding

Wifi is vaak de belangrijkste reden voor een lagere uitkomst. Muren, vloeren, metalen objecten en andere draadloze netwerken kunnen het signaal verzwakken. De 2,4GHz-band heeft meestal een groter bereik, terwijl 5GHz of 6GHz vaak sneller is op korte afstand. Een apparaat met een zwakke wifi-verbinding kan daardoor veel minder snelheid halen dan de aansluiting van de ISP.

Zo controleer je dit

Voer dezelfde test uit naast de router en daarna op de oorspronkelijke plek. Test ook met een netwerkkabel. Is de snelheid via kabel duidelijk hoger, dan ligt de oorzaak waarschijnlijk bij wifi en niet bij de glasvezel-, kabel- of DSL-lijn.

Oorzaak 2: andere apparaten gebruiken de verbinding

Streaming, cloudback-ups, updates en downloads op andere apparaten verdelen de beschikbare bandbreedte. Vooral uploads kunnen de verbinding belasten wanneer foto's, video's of beveiligingskopieën naar een clouddienst worden gestuurd. Daardoor kan een speedtestprogramma een lagere download- of uploadsnelheid tonen.

Zo controleer je dit

Pauzeer tijdelijk grote downloads, streaming en synchronisatie. Controleer in de router of modem welke apparaten veel dataverkeer gebruiken en voer daarna opnieuw meerdere metingen uit.

Oorzaak 3: de router of modem vormt een beperking

Een verouderde router kan moeite hebben met hogere snelheden, meerdere apparaten of recente wifi-standaarden. Ook een oververhit modem, onjuiste configuratie of slechte kabel tussen modem en router kan de prestaties verminderen. Bij DSL kan bovendien de kwaliteit van de koperlijn invloed hebben op de meting.

Zo controleer je dit

Herstart modem en router volgens de instructies van de operator en controleer of de netwerkkabel geschikt is voor de gewenste snelheid. Kijk ook of er firmware-updates beschikbaar zijn. Gebruik geen fabrieksreset wanneer je de verbindingsgegevens niet opnieuw kunt instellen.

Oorzaak 4: de testserver of het programma werkt niet optimaal

Een speedtestprogramma maakt verbinding met een geselecteerde server. Een server die geografisch ver weg is of tijdelijk zwaar wordt belast, kan een afwijkende uitkomst geven. Ook een browserextensie, verouderde app, actieve VPN of beveiligingssoftware kan de test beïnvloeden.

Zo controleer je dit

Kies een andere server in de buurt en vergelijk een browsermeting met een officiële speedtest-app. Sluit VPN-software en zware browserprocessen tijdelijk af. Gebruik steeds dezelfde methode wanneer je resultaten met elkaar wilt vergelijken.

Oorzaak 5: het apparaat is de beperkende factor

Een oudere laptop, smartphone of netwerkadapter kan de snelheid niet volledig verwerken. Achtergrondprocessen, energiebesparing, een verouderd stuurprogramma of een drukke CPU kunnen eveneens zorgen voor een lage meting. Dit komt vooral voor bij snelle glasvezelverbindingen waarbij de draadloze adapter de bottleneck wordt.

Zo controleer je dit

Voer de test uit op een tweede apparaat en controleer het resultaat via een bekabelde verbinding. Werk het besturingssysteem en de netwerkdriver bij en sluit programma's die veel processor- of netwerkcapaciteit gebruiken.

Oorzaak 6: storing of congestie bij de provider

Een probleem in het netwerk van de ISP, onderhoud of tijdelijke congestie kan de snelheid en latency beïnvloeden. Wanneer de verbinding vooral in de avonduren verslechtert, kan drukte in het toegangsnetwerk een rol spelen. Bij een DSL-aansluiting kunnen lijnruis en afstand tot de wijkcentrale de prestaties beperken.

Zo controleer je dit

Meet op verschillende tijdstippen, bij voorkeur zowel via kabel als via wifi. Noteer download, upload, latency, jitter, packet loss, server en tijdstip. Vergelijk de resultaten met de snelheid die de provider voor jouw aansluiting vermeldt en controleer de storingspagina van de operator.

Hoe bepaal je waar het probleem zit?

1. Sluit een computer rechtstreeks met een netwerkkabel aan op de router, voor zover de netwerkopstelling dit toelaat.
2. Stop tijdelijk grote downloads, uploads, streaming en cloudback-ups.
3. Voer drie metingen uit met dezelfde server en noteer de resultaten.
4. Herhaal de test met een andere server en op een tweede apparaat.
5. Vergelijk de bekabelde meting met de wifi-meting.
6. Controleer naast snelheid ook latency, jitter en packet loss.

Een stabiele bekabelde meting met lage snelheid wijst eerder op modem, router, lijn of provider. Alleen een slechte wifi-meting wijst meestal op dekking, interferentie of de draadloze adapter.

Praktische optimalisaties voor een betere meting

• Plaats de router centraal, vrij van metalen objecten en andere elektronische apparatuur.
• Gebruik 5GHz of 6GHz wanneer het apparaat dichtbij genoeg staat en de apparatuur dit ondersteunt.
• Gebruik een kabel voor vaste werkplekken, televisies en apparaten die veel data verbruiken.
• Werk router, modem, besturingssysteem en netwerkdrivers bij.
• Plan grote uploads en back-ups buiten momenten waarop lage latency belangrijk is.
• Gebruik bij mesh-wifi een bekabelde verbinding tussen de punten als dat mogelijk is.
• Bewaar meetresultaten om een terugkerend probleem aantoonbaar met de provider te bespreken.

Wanneer neem je contact op met de provider?

Neem contact op met de ISP wanneer meerdere bekabelde metingen op verschillende momenten duidelijk onder de verwachte snelheid blijven, of wanneer packet loss en latency opvallend hoog zijn. Geef de provider het type aansluiting, het gebruikte apparaat, de testserver, tijdstippen en meetresultaten door. Vermeld ook of het probleem optreedt bij glasvezel, kabel of DSL en of het modem rechtstreeks is getest.

Meer uitleg over de betekenis van meetwaarden vind je in een betrouwbare speedtest-uitleg en meetomgeving. Gebruik altijd meerdere metingen voordat je een definitieve conclusie trekt.