نحوه تست سرعت روتر و بررسی علت کندی اینترنت
این راهنما روش درست تست سرعت روتر را توضیح می‌دهد و با بررسی وای‌فای، کابل، شلوغی شبکه، کیفیت خط و تنظیمات، علت افت سرعت را مشخص می‌کند.
تست سرعت روتر چه چیزی را نشان می‌دهد؟
تست سرعت روتر در واقع عملکرد اتصال اینترنت از مسیر مودم یا روتر تا سرور آزمایش را اندازه‌گیری می‌کند. نتیجه معمولاً شامل سرعت دانلود، سرعت آپلود، تأخیر، نوسان تأخیر و گاهی از دست رفتن بسته‌هاست. برای نتیجه قابل اعتماد، ابتدا همه دانلودها، پخش آنلاین و اتصال‌های غیرضروری را متوقف کنید و آزمایش را در چند زمان مختلف انجام دهید.
برای بررسی دقیق، یک بار با کابل شبکه و یک بار با وای‌فای تست بگیرید. اگر سرعت کابلی به مقدار سرویس نزدیک است اما وای‌فای ضعیف‌تر است، مشکل احتمالاً از پوشش یا تنظیمات بی‌سیم است. اگر هر دو روش نتیجه پایینی دارند، باید خط، سرویس اپراتور یا خود روتر بررسی شود.
علت اول: فاصله و تداخل در شبکه وای‌فای
دیوارهای ضخیم، طبقات ساختمان، وسایل فلزی و دستگاه‌هایی مانند تلفن بی‌سیم می‌توانند قدرت سیگنال را کاهش دهند. در آپارتمان‌های شلوغ نیز شبکه‌های همسایه روی کانال یکسان قرار می‌گیرند و باعث افت سرعت، افزایش تأخیر و قطع‌و‌وصل می‌شوند. برای تشخیص، در فاصله نزدیک روتر و سپس در محل استفاده روزمره تست بگیرید. اختلاف زیاد بین دو نتیجه، نشانه مشکل پوشش وای‌فای است.
روتر را در نقطه‌ای مرکزی، مرتفع و دور از وسایل برقی قرار دهید. در صورت پشتیبانی، باند پنج گیگاهرتز را برای فاصله نزدیک و باند دو و چهار دهم گیگاهرتز را برای پوشش بیشتر امتحان کنید. انتخاب کانال خلوت و استفاده از سیستم مش در خانه‌های بزرگ نیز می‌تواند پایداری را بهتر کند.
علت دوم: محدودیت یا خرابی کابل شبکه
کابل آسیب‌دیده، سوکت شل یا کابل قدیمی ممکن است سرعت اتصال را به صد مگابیت یا کمتر محدود کند، حتی اگر سرویس اینترنت ظرفیت بیشتری داشته باشد. در تنظیمات رایانه، سرعت لینک شبکه را بررسی کنید و برای مقایسه از یک کابل سالم و کوتاه استفاده کنید. اگر با تعویض کابل نتیجه بهتر شد، مشکل از مسیر سیمی بوده است.
از کابل شبکه سالم با رده مناسب استفاده کنید و سوکت‌ها را کامل در پورت قرار دهید. همچنین پورت دیگری روی روتر را امتحان کنید. برای سرویس‌های فیبر یا کابلی پرسرعت، بررسی کنید که پورت روتر و کارت شبکه واقعاً از سرعت مورد نیاز پشتیبانی کنند.
علت سوم: مصرف هم‌زمان پهنای باند
دانلود فایل‌های حجیم، پشتیبان‌گیری ابری، دوربین‌های متصل، بازی آنلاین و پخش ویدئو می‌توانند ظرفیت خط را بین چند دستگاه تقسیم کنند. در این شرایط ممکن است تست سرعت در یک دستگاه پایین باشد، اما با قطع دستگاه‌های دیگر بهبود پیدا کند. فهرست دستگاه‌های متصل به روتر و مصرف داده آن‌ها را بررسی کنید.
در زمان تست، دستگاه‌های اضافی را جدا کنید و دانلودهای فعال را متوقف سازید. برای استفاده روزمره، قابلیت اولویت‌بندی ترافیک یا کیفیت خدمات روتر را در صورت پشتیبانی فعال کنید تا تماس تصویری و بازی آنلاین تحت تأثیر دانلودهای سنگین قرار نگیرند.
علت چهارم: کیفیت نامناسب خط یا محدودیت سرویس اپراتور
در اینترنت ای‌دی‌اس‌ال و دیگر سرویس‌های مبتنی بر خط، نویز، فاصله از مرکز مخابرات و کیفیت سیم‌کشی می‌تواند سرعت را کاهش دهد. در اینترنت فیبر یا کابلی نیز اختلال شبکه اپراتور، اشباع موقت یا محدودیت پروفایل سرویس ممکن است باعث شود سرعت دانلود و آپلود در هر دو روش کابلی و وای‌فای پایین بماند.
در چند ساعت مختلف و با یک دستگاه متصل تست بگیرید و نتایج را ثبت کنید. اگر افت سرعت در همه زمان‌ها تکرار شد، نتیجه تست، نوع اتصال و چراغ‌های وضعیت مودم را برای اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت ارسال کنید. از مقایسه نتیجه با سرعت اسمی سرویس استفاده کنید، اما انتظار سرعت دقیقاً برابر با مقدار تبلیغ‌شده نداشته باشید.
علت پنجم: تنظیمات یا سخت‌افزار قدیمی روتر
روتر قدیمی، پردازنده ضعیف، داغ شدن دستگاه یا فعال بودن تنظیمات ناسازگار می‌تواند سرعت و پایداری را کم کند. پر شدن حافظه، نسخه قدیمی نرم‌افزار داخلی و استفاده طولانی بدون راه‌اندازی مجدد نیز گاهی باعث رفتار غیرعادی می‌شود. اگر همه دستگاه‌ها هم‌زمان مشکل دارند، این احتمال بیشتر است.
روتر را در محل دارای تهویه قرار دهید، نرم‌افزار داخلی آن را از منبع رسمی به‌روزرسانی کنید و پس از تهیه نسخه پشتیبان، تنظیمات شبکه را بررسی کنید. بازنشانی کارخانه فقط زمانی انجام شود که اطلاعات اتصال و تنظیمات لازم را در اختیار دارید. اگر روتر توان سرویس شما را ندارد، ارتقا به مدل مناسب‌تر می‌تواند مؤثر باشد.
روش استاندارد برای تشخیص علت افت سرعت
- آماده‌سازی: دانلود، پخش ویدئو و اتصال‌های اضافی را متوقف کنید و روتر را چند دقیقه در حالت عادی قرار دهید.
- آزمایش کابلی: رایانه را با کابل شبکه به روتر وصل کنید و حداقل سه بار در زمان‌های مختلف تست بگیرید.
- آزمایش وای‌فای: همان تست را نزدیک روتر و در محل اصلی استفاده انجام دهید و نتایج را مقایسه کنید.
- بررسی کیفیت: به تأخیر، نوسان تأخیر و از دست رفتن بسته‌ها توجه کنید؛ سرعت بالا با تأخیر زیاد برای بازی و تماس تصویری مناسب نیست.
- مقایسه زمانی: اگر مشکل فقط در ساعات شلوغ رخ می‌دهد، احتمال ازدحام شبکه یا مصرف هم‌زمان بیشتر است.
چطور نتیجه تست سرعت روتر را بهبود دهیم؟
- روتر را در مرکز خانه و دور از مانع‌های بزرگ قرار دهید.
- برای کارهای حساس، در صورت امکان از کابل شبکه استفاده کنید.
- نام و رمز وای‌فای را تغییر دهید و دستگاه‌های ناشناس را حذف کنید.
- باند و کانال وای‌فای را بر اساس فاصله و شلوغی محیط انتخاب کنید.
- به‌روزرسانی روتر و سلامت کابل‌ها را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید.
- نتایج تست را با زمان، نوع اتصال و دستگاه مورد استفاده ثبت کنید.
با این روش می‌توان مشخص کرد افت سرعت از وای‌فای، کابل، مصرف داخلی، روتر یا شبکه اپراتور ناشی می‌شود. این تفکیک، پیش از خرید تجهیزات جدید یا تماس با پشتیبانی، از تصمیم‌گیری اشتباه جلوگیری می‌کند.