چگونه سرعت اینترنت را با گوشی تست کنیم و علت کندی را بفهمیم؟
در این راهنما روش تست سرعت اینترنت با گوشی و تفاوت کندی واقعی با مشکل وای‌فای، شلوغی شبکه، مودم، اپراتور و سرویس‌دهنده بررسی می‌شود.
چرا سرعت اینترنت با چیزی که در قرارداد آمده تفاوت دارد؟
سرعت اینترنت یک مقدار ثابت نیست و به نوع اتصال، وضعیت شبکه، فاصله از مودم، شلوغی ساعات مصرف و سرور آزمون بستگی دارد. سرعت دانلود برای دریافت فایل و ویدئو، سرعت آپلود برای ارسال فایل و تماس تصویری، پینگ برای تأخیر ارتباط و جیتر برای نوسان تأخیر استفاده می‌شود. بنابراین یک آزمایش منفرد برای قضاوت درباره کیفیت سرویس کافی نیست.
روش درست تست سرعت اینترنت با گوشی
ابتدا برنامه‌های پخش ویدئو، دانلود، پشتیبان‌گیری ابری و به‌روزرسانی خودکار را ببندید. سپس گوشی را به وای‌فای مودم یا اینترنت سیم‌کارت متصل کنید و با یک سرویس معتبر سنجش سرعت، آزمایش را انجام دهید. برای بررسی سرویس ثابت، گوشی را نزدیک مودم قرار دهید و در صورت امکان آزمون را در چند ساعت متفاوت تکرار کنید.
چه شاخص‌هایی را بررسی کنیم؟
- دانلود: سرعت دریافت محتوا و فایل‌ها را نشان می‌دهد.
- آپلود: برای ارسال فایل، پخش زنده و تماس تصویری مهم است.
- پینگ: هرچه کمتر باشد، پاسخ‌گویی بازی‌ها و تماس‌های آنلاین بهتر است.
- جیتر: نوسان پینگ را نشان می‌دهد و مقدار زیاد آن می‌تواند باعث قطع‌و‌وصل صدا یا تصویر شود.
- از دست رفتن بسته‌ها: نشانه اختلال در مسیر ارتباط است و ممکن است به قطعی یا تأخیر منجر شود.
علت اول: ضعیف بودن سیگنال وای‌فای
اگر سرعت نزدیک مودم مناسب است اما در اتاق‌های دیگر افت می‌کند، احتمالاً دیوارها، طبقات، وسایل فلزی یا فاصله زیاد عامل اصلی هستند. در این حالت، تست سرعت کنار مودم و محل استفاده را مقایسه کنید. قرار دادن مودم در نقطه‌ای مرکزی و مرتفع، دور از تلویزیون و وسایل برقی، می‌تواند پوشش را بهتر کند. برای خانه‌های بزرگ، استفاده از شبکه مش یا نقطه دسترسی مناسب‌تر از افزایش بی‌دلیل سرعت سرویس است.
علت دوم: شلوغی شبکه یا مصرف هم‌زمان
دانلود فایل، تماشای ویدئو با کیفیت بالا، بازی آنلاین و پشتیبان‌گیری دستگاه‌های دیگر، پهنای باند مشترک را مصرف می‌کنند. اگر فقط هنگام استفاده هم‌زمان چند دستگاه سرعت کم می‌شود، فهرست دستگاه‌های متصل به مودم را بررسی کنید و دانلودهای غیرضروری را متوقف کنید. فعال‌سازی اولویت‌بندی ترافیک در مودم، در صورت پشتیبانی، برای تماس تصویری یا کارهای حساس مفید است.
علت سوم: مشکل مودم، روتر یا تنظیمات وای‌فای
گرم شدن مودم، قدیمی بودن نرم‌افزار، انتخاب کانال شلوغ یا استفاده از استاندارد قدیمی وای‌فای می‌تواند سرعت را کاهش دهد. مودم را خاموش و روشن کنید، به‌روزرسانی رسمی آن را بررسی کنید و رمز شبکه را تغییر دهید تا دستگاه‌های ناشناس حذف شوند. در محیط‌های شلوغ، انتخاب خودکار یا دستی کانال خلوت و استفاده از باند پنج گیگاهرتز در فاصله نزدیک می‌تواند نتیجه بهتری بدهد.
علت چهارم: محدودیت سرویس‌دهنده یا اپراتور
اگر سرعت در اتصال کابلی یا نزدیک مودم نیز پایین است و در چند زمان مختلف تکرار می‌شود، مشکل ممکن است از خط، ظرفیت شبکه یا تنظیمات سرویس‌دهنده اینترنت باشد. در اینترنت فیبر، کابل یا ای‌دی‌اس‌ال، نتیجه تست را همراه با زمان، نوع اتصال و مقدار دانلود، آپلود و پینگ ثبت کنید. سپس با پشتیبانی شرکت ارائه‌دهنده یا اپراتور تماس بگیرید و از آن‌ها بخواهید وضعیت خط و اختلال منطقه‌ای را بررسی کنند؛ نباید صرفاً بر اساس یک تست، تغییر طرح را تصمیم قطعی بدانید.
علت پنجم: محدودیت گوشی یا برنامه‌های پس‌زمینه
حالت ذخیره داده، برنامه‌های فعال در پس‌زمینه، پر شدن حافظه، فیلترشکن و نرم‌افزارهای امنیتی می‌توانند روی نتیجه اثر بگذارند. آزمون را یک‌بار با فیلترشکن خاموش، برنامه‌های غیرضروری بسته و حالت ذخیره داده غیرفعال انجام دهید. اگر فقط یک برنامه کند است، سرعت کلی اینترنت را با چند سرویس یا برنامه دیگر مقایسه کنید؛ ممکن است مشکل از همان برنامه یا سرور آن باشد.
چگونه بفهمیم مشکل از وای‌فای است یا خود اینترنت؟
سه مقایسه ساده انجام دهید: ابتدا سرعت را نزدیک مودم و سپس در محل معمول استفاده بسنجید؛ بعد همان تست را با اینترنت سیم‌کارت یا یک دستگاه دیگر تکرار کنید؛ در نهایت، در صورت امکان اتصال کابلی را بررسی کنید. افت فقط در یک اتاق معمولاً به وای‌فای مربوط است، اما افت در همه دستگاه‌ها و همه روش‌های اتصال بیشتر به مودم، خط یا سرویس‌دهنده ارتباط دارد. پینگ بالا و packet loss نیز بیشتر از کم بودن صرف سرعت دانلود، نشانه مشکل کیفیت مسیر است.
راهکارهای بهبود و پیگیری نتیجه
- سه تا پنج تست را در زمان‌های خلوت و شلوغ انجام دهید و میانگین تقریبی بگیرید.
- در تست وای‌فای، فاصله گوشی تا مودم و باند مورد استفاده را یادداشت کنید.
- دستگاه‌های غیرضروری و دانلودهای پس‌زمینه را موقتاً متوقف کنید.
- مودم را در محل مرکزی، خنک و دور از موانع قرار دهید.
- اگر افت سرعت در اتصال نزدیک مودم یا اتصال کابلی هم وجود دارد، گزارش تست‌ها را برای پشتیبانی سرویس‌دهنده ارسال کنید.
با این روش، تفاوت میان ضعف پوشش وای‌فای، مصرف داخلی شبکه و اختلال سرویس‌دهنده روشن‌تر می‌شود و می‌توانید قبل از خرید تجهیزات یا تغییر بسته اینترنت، اقدام مناسب‌تری انتخاب کنید.