چرا سرعت واقعی اینترنت کمتر از سرعت اعلامشده است؟
تفاوت میان سرعت واقعی اینترنت و سرعت درجشده در قرارداد معمولاً به نوع اتصال، کیفیت وایفای، شلوغی شبکه، توان مودم و روش نادرست تست مربوط است. این راهنما علتها و روش بررسی را توضیح میدهد.
سرعت واقعی اینترنت یعنی چه؟
سرعت واقعی اینترنت به عملکردی گفته میشود که کاربر هنگام دانلود، آپلود، مشاهده ویدئو یا اجرای بازی آنلاین تجربه میکند. این مقدار ممکن است با سرعت اسمی درجشده در قرارداد متفاوت باشد، زیرا سرعت اعلامشده معمولاً ظرفیت اتصال است و شرایط شبکه، تجهیزات و فاصله تا سرور نیز بر نتیجه اثر میگذارند.
همچنین باید تفاوت میان مگابیت و مگابایت را در نظر گرفت. سرعت سرویس معمولاً با مگابیت بر ثانیه نمایش داده میشود، اما بسیاری از نرمافزارهای دانلود مقدار انتقال را با مگابایت بر ثانیه نشان میدهند. هر ۸ مگابیت تقریباً برابر با یک مگابایت است.
تفاوت نوع اتصال با سرعت مورد انتظار
نوع فناوری اتصال یکی از علتهای اصلی تفاوت سرعت است. در اینترنت فیبر نوری معمولاً ظرفیت و پایداری بیشتری وجود دارد، اما کیفیت نصب، تجهیزات نوری و ظرفیت شبکه ارائهدهنده همچنان اهمیت دارد. در اینترنت کابلی، سرعت میتواند به میزان اشتراکگذاری شبکه در محله وابسته باشد.
اینترنت DSL به فاصله خط تا مرکز مخابرات، کیفیت سیمکشی و نویز وابسته است. هرچه مسیر طولانیتر یا خط فرسودهتر باشد، احتمال کاهش سرعت و افزایش قطعی بیشتر میشود. در اینترنت ثابت بیسیم یا همراه نیز قدرت سیگنال، شلوغی دکل و شرایط محیطی مؤثر هستند.
مشکل وایفای و فاصله از مودم
وایفای ضعیف یکی از رایجترین دلایل کم شدن سرعت واقعی است. دیوارهای ضخیم، طبقات ساختمان، وسایل فلزی و فاصله زیاد میتوانند قدرت سیگنال را کاهش دهند. در چنین شرایطی ممکن است خود خط اینترنت مشکلی نداشته باشد، اما دستگاه کاربر سرعت کمتری دریافت کند.
شلوغی کانال بیسیم نیز عملکرد را کاهش میدهد. شبکههای همسایه، تلفنهای بیسیم و برخی تجهیزات الکترونیکی میتوانند با وایفای تداخل ایجاد کنند. استفاده از باند ۵ گیگاهرتز در فاصله نزدیک یا انتخاب کانال خلوتتر میتواند نتیجه بهتری ایجاد کند.
ظرفیت و وضعیت مودم یا روتر
مودم قدیمی ممکن است از سرعت سرویس، استانداردهای جدید وایفای یا تعداد دستگاههای متصل پشتیبانی نکند. داغ شدن بیش از حد، firmware قدیمی و تنظیمات نادرست نیز میتوانند باعث افت سرعت یا ناپایداری شوند.
بار زیاد روی روتر زمانی ایجاد میشود که چندین دستگاه همزمان ویدئو تماشا کنند، فایل دانلود کنند یا از فضای ابری استفاده کنند. در این وضعیت سرعت میان دستگاهها تقسیم میشود و نتیجه تست یک دستگاه لزوماً ظرفیت کامل سرویس را نشان نمیدهد.
شلوغی شبکه و محدودیت سرویسدهنده
شلوغی شبکه ارائهدهنده اینترنت معمولاً در ساعات اوج مصرف بیشتر دیده میشود. اگر سرعت صبح مناسب باشد اما شب کاهش پیدا کند، احتمال ازدحام در شبکه محلی، مرکز مخابرات یا مسیر ارتباطی سرویسدهنده وجود دارد.
محدودیت سرور مقصد نیز نباید نادیده گرفته شود. سرعت دانلود از یک سایت فقط به سرویس اینترنت شما وابسته نیست و ظرفیت سرور، فاصله جغرافیایی، مسیر انتقال و تعداد کاربران همان سایت هم اثر دارد.
روش درست سنجش سرعت واقعی اینترنت
- اتصال کابلی را امتحان کنید: برای بررسی خط اصلی، رایانه را با کابل شبکه به مودم یا روتر وصل کنید و تا حد امکان از وایفای استفاده نکنید.
- مصرف دیگر دستگاهها را متوقف کنید: دانلود، پخش ویدئو، پشتیبانگیری ابری و بهروزرسانی خودکار را موقتاً ببندید.
- چند سرور را بررسی کنید: نتیجه یک سرور بهتنهایی کافی نیست. تست را با چند سرور نزدیک و در ساعات مختلف تکرار کنید.
- سه شاخص را ثبت کنید: سرعت دانلود، سرعت آپلود و تأخیر را یادداشت کنید. برای بازی و تماس تصویری، jitter و packet loss نیز اهمیت دارند.
- نتایج را مقایسه کنید: تفاوت پایدار میان اتصال کابلی و وایفای نشانه مشکل در شبکه بیسیم یا تجهیزات داخلی است.
چگونه سرعت و پایداری اینترنت را بهتر کنیم؟
- مودم یا روتر را در محل مرکزی، مرتفع و دور از وسایل فلزی قرار دهید.
- برای دستگاههای ثابت و تست دقیق، از کابل شبکه استفاده کنید.
- نرمافزار مودم را بهروزرسانی و در صورت نیاز آن را بازنشانی و دوباره تنظیم کنید.
- برای وایفای، باند مناسب و کانال خلوتتر را انتخاب کنید.
- دستگاههای ناشناس متصل به شبکه را شناسایی و دسترسی آنها را محدود کنید.
- اگر افت سرعت فقط در ساعات مشخص رخ میدهد، گزارش تستها را به پشتیبانی اپراتور ارائه کنید.
- در صورت وجود نویز، قطعی یا افت دائمی، کیفیت سیمکشی و وضعیت خط را از سرویسدهنده پیگیری کنید.
چه زمانی باید با پشتیبانی تماس گرفت؟
اگر تست کابلی در چند زمان مختلف همچنان سرعتی بسیار پایینتر از سطح مورد انتظار نشان میدهد، یا تأخیر، نوسان و از دست رفتن بستهها دائمی است، مشکل احتمالاً به خط، تجهیزات شبکه یا مسیر سرویس مربوط میشود. در تماس با پشتیبانی، نوع اتصال، زمان تست، سرور انتخابشده و نتایج دانلود، آپلود و تأخیر را اعلام کنید تا بررسی دقیقتری انجام شود.
برای مقایسه منصفانه، نتیجه تست را بر اساس شرایط یکسان ثبت کنید. این کار کمک میکند مشخص شود مشکل از وایفای و شبکه داخلی است یا از خود سرویس اینترنت و زیرساخت ارائهدهنده.