بررسی سرعت وب آنلاین؛ دلایل کاهش سرعت و روش تشخیص مشکل

بررسی سرعت وب آنلاین چه چیزی را نشان می‌دهد؟

بررسی سرعت وب آنلاین معمولاً سه شاخص اصلی را اندازه‌گیری می‌کند: سرعت دانلود، سرعت آپلود و تأخیر یا latency. در برخی تست‌ها، جیتر و packet loss نیز نمایش داده می‌شوند. سرعت دانلود برای دریافت فایل، تماشای ویدئو و بارگذاری صفحات مهم است، در حالی که سرعت آپلود در تماس تصویری، ارسال فایل و پشتیبان‌گیری آنلاین نقش بیشتری دارد.

نتیجه تست باید در شرایط مشخص تفسیر شود. سرور انتخاب‌شده، زمان انجام تست، نوع اتصال، تعداد کاربران شبکه و برنامه‌های فعال روی دستگاه می‌توانند نتیجه را تغییر دهند. بنابراین یک نتیجه پایین، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که سرویس اینترنت دچار اختلال دائمی شده است.

دلایل رایج پایین بودن سرعت اینترنت

ضعف سیگنال یا شلوغی شبکه وای‌فای

اگر دستگاه از روتر فاصله زیادی داشته باشد یا میان آن‌ها دیوارهای ضخیم، وسایل فلزی و تجهیزات برقی قرار گرفته باشد، کیفیت وای‌فای کاهش پیدا می‌کند. شبکه‌های اطراف نیز ممکن است روی همان کانال فعالیت کنند و باعث افت سرعت، ناپایداری و افزایش packet loss شوند.

استفاده هم‌زمان چند دستگاه

تلویزیون هوشمند، تلفن همراه، دوربین، کنسول بازی و رایانه می‌توانند به‌صورت هم‌زمان پهنای باند مصرف کنند. دانلود فایل، پخش ویدئوی باکیفیت یا همگام‌سازی فضای ابری در یک دستگاه، ظرفیت قابل استفاده برای دستگاه‌های دیگر را کاهش می‌دهد.

قدیمی بودن مودم یا روتر

مودم یا روتر قدیمی ممکن است از استانداردهای جدید وای‌فای، سرعت بالاتر یا مدیریت بهتر چند اتصال پشتیبانی نکند. گرم شدن بیش از حد، firmware قدیمی و عملکرد ضعیف پردازنده نیز می‌تواند موجب قطع‌و‌وصل یا کاهش سرعت شود.

کیفیت نامناسب کابل یا اتصال خط

در اتصال‌های کابلی، کابل شبکه آسیب‌دیده، سوکت شل یا استفاده از کابل نامناسب می‌تواند سرعت را محدود کند. در سرویس‌های DSL نیز نویز خط، طول مسیر مسی و کیفیت سیم‌کشی داخلی ساختمان بر سرعت و پایداری اثر می‌گذارد.

شلوغی شبکه شرکت ارائه‌دهنده اینترنت

در ساعات پرترافیک، ظرفیت یک ناحیه یا مسیر ارتباطی ممکن است میان کاربران بیشتری تقسیم شود. اگر کاهش سرعت در زمان‌های مشخص تکرار شود و در اتصال کابلی نیز دیده شود، احتمال وجود شلوغی در شبکه اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت بیشتر است.

محدودیت یا اختلال در سرور مقصد

گاهی اینترنت شما سرعت مناسبی دارد، اما سرور یک وب‌سایت، سرویس دانلود یا بازی آنلاین ظرفیت کافی ندارد. در این حالت ممکن است تست سرعت نتیجه خوبی نشان دهد، ولی فقط همان سرویس با سرعت پایین یا تأخیر زیاد باز شود.

فعال بودن VPN، پراکسی یا برنامه‌های پس‌زمینه

VPN و پراکسی با عبور دادن ترافیک از مسیرهای اضافی می‌توانند latency و جیتر را افزایش دهند. به‌روزرسانی سیستم، نرم‌افزارهای اشتراک فایل، پشتیبان‌گیری ابری و بدافزارها نیز ممکن است بدون اطلاع کاربر از پهنای باند استفاده کنند.

چگونه علت کاهش سرعت را تشخیص دهیم؟

برای تشخیص دقیق، ابتدا تست را در شرایط کنترل‌شده انجام دهید. یک دستگاه را به شبکه متصل نگه دارید، دانلودها و ویدئوهای در حال پخش را متوقف کنید و VPN را خاموش کنید. سپس چند مرتبه در زمان‌های مختلف، از جمله یک زمان کم‌مصرف و یک ساعت شلوغ، تست بگیرید.

1. اتصال کابلی را بررسی کنید: اگر ممکن است رایانه را با کابل شبکه به مودم یا روتر وصل کنید و نتیجه را با وای‌فای مقایسه کنید.
2. چند سرور را امتحان کنید: نتیجه یک سرور را به‌تنهایی مبنای قضاوت قرار ندهید؛ تفاوت زیاد میان سرورها می‌تواند به مسیر یا ظرفیت سرور مقصد مربوط باشد.
3. سه شاخص را جداگانه بخوانید: سرعت دانلود پایین با آپلود مناسب، با هر دو شاخص پایین، یا latency و packet loss بالا، علت‌های متفاوتی دارند.
4. وضعیت چند دستگاه را کنترل کنید: در پنل روتر یا فهرست دستگاه‌های متصل، مصرف‌کنندگان اصلی پهنای باند را شناسایی کنید.
5. تست محلی انجام دهید: با اجرای یک انتقال فایل میان دو دستگاه داخل شبکه، می‌توانید عملکرد وای‌فای یا روتر را از کیفیت اینترنت شرکت ارائه‌دهنده جدا کنید.

روش درست اجرای تست سرعت

دستگاه را نزدیک روتر قرار دهید و در صورت امکان از باند پنج گیگاهرتز استفاده کنید. برای مقایسه منصفانه، همه تست‌ها را با یک دستگاه، یک مرورگر و یک سرور مشابه انجام دهید. در سرویس‌های فیبر نوری یا کابلی، تست با اتصال مستقیم اترنت معمولاً تصویر دقیق‌تری از ظرفیت خط ارائه می‌دهد.

یک نتیجه لحظه‌ای کافی نیست. حداقل سه بار در بازه‌های زمانی متفاوت تست بگیرید و میانگین تقریبی را در نظر بگیرید. اگر سرعت در بیشتر تست‌ها به شکل محسوسی کمتر از سرعت اسمی سرویس است، بررسی تجهیزات داخلی و تماس با پشتیبانی شرکت ارائه‌دهنده منطقی خواهد بود.

راهکارهای بهبود سرعت دانلود و آپلود

• روتر را در فضای باز، مرکزی و دور از موانع فلزی قرار دهید.
• برای دستگاه‌های ثابت مانند رایانه یا تلویزیون، از کابل شبکه استفاده کنید.
• سیستم‌عامل، firmware مودم و نرم‌افزارهای شبکه را به‌روز نگه دارید.
• دستگاه‌های ناشناس متصل به وای‌فای را حذف کنید و رمز عبور قوی تعیین کنید.
• برای شبکه‌های شلوغ، کانال وای‌فای را تغییر دهید یا از انتخاب خودکار کانال استفاده کنید.
• دانلودهای سنگین، پشتیبان‌گیری ابری و همگام‌سازی خودکار را هنگام تست متوقف کنید.
• در صورت پشتیبانی روتر، برای تماس تصویری و بازی آنلاین از قابلیت مدیریت کیفیت سرویس یا QoS استفاده کنید.
• اگر خانه بزرگ است، به‌جای تقویت‌کننده ضعیف، سیستم مش یا یک نقطه دسترسی با اتصال مناسب را بررسی کنید.

تفسیر latency، جیتر و packet loss

Latency زمان رفت‌وبرگشت داده میان دستگاه و سرور است. مقدار بالاتر آن در بازی آنلاین، تماس تصویری و کنترل از راه دور بیشتر احساس می‌شود. سرعت دانلود بالا لزوماً به معنی latency پایین نیست؛ ممکن است خط برای دریافت فایل سریع باشد اما مسیر ارتباطی تأخیر زیادی داشته باشد.

جیتر به نوسان تأخیر اشاره دارد. جیتر بالا باعث قطع و وصل شدن صدا یا تصویر در تماس‌های آنلاین می‌شود. Packet loss نیز به از بین رفتن بخشی از بسته‌های داده گفته می‌شود و می‌تواند نتیجه آن کندی، ارسال دوباره اطلاعات و ناپایداری اتصال باشد.

چه زمانی باید با شرکت ارائه‌دهنده اینترنت تماس گرفت؟

اگر پس از راه‌اندازی مجدد مودم، بررسی کابل، کاهش بار شبکه و اجرای تست کابلی، سرعت در زمان‌های مختلف همچنان پایین است، گزارش مشکل را ثبت کنید. زمان دقیق اختلال، نوع اتصال، نتایج چند تست، مقدار latency و packet loss را به پشتیبانی ارائه دهید.

در سرویس‌های فیبر نوری، کابلی یا DSL ممکن است شرکت ارائه‌دهنده نیاز به بررسی سیگنال، پورت، مسیر انتقال یا وضعیت خط داشته باشد. از اعلام یک نتیجه منفرد خودداری کنید و توضیح دهید مشکل در همه سایت‌ها رخ می‌دهد یا فقط در یک سرویس خاص. برای مقایسه عمومی می‌توانید از ابزار بررسی سرعت وب آنلاین استفاده کنید.