چرا سرعت گیگابیت به ۱۱۰ مگابیت محدود می‌شود؟ بررسی علت و راه‌حل
رسیدن سرعت اینترنت گیگابیتی به حدود ۱۱۰ مگابیت معمولاً از اتصال صد مگابیتی، کابل نامناسب، وای‌فای، مودم یا تنظیمات دستگاه ناشی می‌شود. این راهنما روش تشخیص و رفع مشکل را توضیح می‌دهد.
این محدودیت سرعت چه معنایی دارد؟
وقتی یک سرویس فیبر یا کابلی گیگابیتی در تست سرعت فقط حدود ۱۱۰ مگابیت بر ثانیه نشان می‌دهد، معمولاً مشکل از خود فناوری گیگابیت نیست؛ بلکه یکی از اجزای مسیر بین مودم، روتر، دستگاه و سرور تست با سرعت پایین‌تر کار می‌کند. عدد ۱۱۰ مگابیت اغلب به اتصال واقعی یا اسمی صد مگابیتی مربوط است که با توجه به روش اندازه‌گیری و شرایط شبکه کمی بالاتر یا پایین‌تر نمایش داده می‌شود.
همچنین نباید مگابیت بر ثانیه را با مگابایت بر ثانیه اشتباه گرفت. یک مگابایت برابر با هشت مگابیت است؛ بنابراین سرعت دانلود ۱۱۰ مگابیت تقریباً معادل ۱۳٫۷۵ مگابایت بر ثانیه است.
علت‌های رایج محدود شدن سرعت
پورت شبکه صد مگابیتی
اگر پورت WAN یا LAN مودم، روتر، مبدل فیبر یا کارت شبکه فقط از ۱۰۰ مگابیت پشتیبانی کند، سرعت سرویس گیگابیتی به همان محدوده محدود می‌شود. در این حالت حتی با بهترین کابل نیز سرعت از ظرفیت پورت عبور نمی‌کند. مشخصات دستگاه باید پشتیبانی از ۱۰۰۰ مگابیت، گیگابیت یا ۲٫۵ گیگابیت را نشان دهد.
کابل شبکه نامناسب یا آسیب‌دیده
کابل قدیمی، بی‌کیفیت، دارای سوکت آسیب‌دیده یا دارای سیم‌کشی ناقص ممکن است اتصال را به ۱۰۰ مگابیت کاهش دهد. برای اتصال گیگابیتی معمولاً کابل سالم رده Cat5e یا بالاتر لازم است. خم‌شدن شدید، پارگی روکش و پانچ نادرست پریز شبکه نیز می‌تواند باعث مذاکره سرعت پایین شود.
استفاده از وای‌فای در شرایط نامناسب
اتصال وای‌فای همیشه سرعت اسمی سرویس را منتقل نمی‌کند. فاصله زیاد، دیوارهای متعدد، شلوغی کانال، باند ۲٫۴ گیگاهرتز و استفاده از روتر قدیمی می‌توانند سرعت را به حدود ۱۱۰ مگابیت یا کمتر برسانند. حتی در وای‌فای ۵ یا وای‌فای ۶، فاصله و کیفیت سیگنال روی سرعت واقعی اثر مستقیم دارد.
محدودیت مودم یا روتر
برخی مودم‌ها و روترها پورت گیگابیتی دارند، اما پردازنده آن‌ها هنگام فعال بودن NAT، کنترل والدین، فیلتر محتوا، کنترل پهنای باند یا VPN نمی‌تواند ترافیک بالا را پردازش کند. در بعضی مدل‌ها نیز پورت WAN گیگابیتی نیست و فقط پورت‌های داخلی شبکه از این سرعت پشتیبانی می‌کنند.
تنظیمات کارت شبکه یا درایور دستگاه
تنظیم سرعت کارت شبکه روی ۱۰۰ مگابیت، درایور قدیمی، فعال بودن حالت صرفه‌جویی انرژی یا استفاده از مبدل USB ضعیف می‌تواند سرعت را کاهش دهد. در رایانه، وضعیت Link Speed را بررسی کنید؛ اگر اتصال با ۱۰۰ Mbps برقرار شده باشد، مشکل پیش از مرحله تست سرعت رخ داده است.
محدودیت طرح یا تنظیمات اپراتور
گاهی سرویس خریداری‌شده گیگابیتی نیست، پروفایل خط در سامانه اپراتور به‌درستی فعال نشده یا تجهیزات سمت شبکه برای حساب کاربری ظرفیت کمتری دارند. این احتمال به‌خصوص زمانی مهم است که تست با کابل و چند دستگاه مختلف نیز تقریباً همان عدد را نشان دهد.
سرور تست، VPN یا ترافیک هم‌زمان
سرور انتخاب‌شده برای تست، مسیر اینترنت، فعال بودن VPN، دانلودهای هم‌زمان و مصرف سایر کاربران شبکه می‌توانند نتیجه را پایین بیاورند. این عوامل معمولاً باعث تغییرپذیری عدد تست می‌شوند، نه اینکه همیشه سرعت را دقیقاً روی محدوده ۱۱۰ مگابیت ثابت نگه دارند.
چگونه علت اصلی را تشخیص دهیم؟
ابتدا دانلودها، پخش ویدئو، پشتیبان‌گیری ابری و اتصال دستگاه‌های دیگر را متوقف کنید.
رایانه را با یک کابل سالم Cat5e یا بالاتر مستقیماً به پورت گیگابیتی روتر یا مودم وصل کنید.
در تنظیمات کارت شبکه، مقدار Link Speed را بررسی کنید. مقدار ۱۰۰ Mbps نشانه محدودیت در پورت، کابل یا تنظیمات اتصال است.
تست سرعت را با چند سرور نزدیک و در چند زمان مختلف انجام دهید. برای مقایسه، از یک سرویس معتبر تست سرعت استفاده کنید.
تست کابلی را با تست وای‌فای جدا کنید. اگر کابل سرعت بالا دارد اما وای‌فای حدود ۱۱۰ مگابیت است، مشکل در پوشش، باند یا تجهیزات بی‌سیم است.
همین آزمایش را با دستگاه دیگری انجام دهید تا مشخص شود محدودیت از رایانه، تلفن همراه یا مبدل شبکه نیست.
راه‌های افزایش سرعت اتصال گیگابیتی
از مودم و روتر دارای پورت WAN و LAN گیگابیتی یا سریع‌تر استفاده کنید.
کابل شبکه سالم Cat5e، Cat6 یا رده بالاتر را جایگزین کابل مشکوک کنید.
برای تست دقیق و دانلودهای سنگین، اتصال کابلی را به وای‌فای ترجیح دهید.
در وای‌فای، دستگاه را به باند ۵ گیگاهرتز یا ۶ گیگاهرتز وصل کنید و روتر را در محل باز و مرکزی قرار دهید.
درایور کارت شبکه و میان‌افزار روتر را به‌روزرسانی کنید و قابلیت‌های پردازشی غیرضروری مانند VPN یا کنترل پهنای باند را موقتاً بررسی کنید.
پس از تغییرات، مودم و روتر را راه‌اندازی مجدد کنید و تست را با یک دستگاه کابلی تکرار کنید.
چه زمانی با اپراتور تماس بگیریم؟
اگر با اتصال مستقیم کابلی، تجهیزات گیگابیتی، چند سرور تست و چند دستگاه مختلف همچنان سرعت نزدیک ۱۱۰ مگابیت باقی می‌ماند، احتمال مشکل در پروفایل سرویس، پورت تحویلی یا مسیر شبکه اپراتور بیشتر است. در تماس با پشتیبانی، نوع اتصال، زمان تست، نتیجه تست کابلی و سرعت Link Speed را اعلام کنید تا بررسی فنی دقیق‌تری انجام شود.
جمع‌بندی
محدود شدن اینترنت گیگابیتی به حدود ۱۱۰ مگابیت معمولاً با بررسی Link Speed، کابل، پورت‌های روتر و تفاوت میان وای‌فای و اتصال کابلی قابل شناسایی است. اگر مشکل در همه آزمایش‌ها تکرار شود، پیگیری از اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت منطقی‌ترین مرحله بعدی است.