چرا تست سرعت گیگابیت یا ۱۰۰ مگابیت کمتر از انتظار است؟
اگر نتیجه تست سرعت گیگابیت یا ۱۰۰ مگابیت کمتر از مقدار سرویس است، باید تفاوت واحدها، وای‌فای، مودم، کابل، شلوغی شبکه و سرور تست را بررسی کرد.
تفاوت سرعت اسمی با نتیجه واقعی تست
سرعت درج‌شده در قرارداد اینترنت معمولاً حداکثر سرعت اسمی خط است، نه مقداری که در همه شرایط روی دستگاه دیده می‌شود. سرویس ۱۰۰ مگابیت از نظر نظری تا حدود ۱۰۰ مگابیت‌برثانیه ظرفیت دارد، اما سربار ارتباطی و شرایط شبکه باعث کاهش جزئی نتیجه می‌شود. در سرویس‌های گیگابیتی نیز عدد تست باید بر اساس مگابیت‌برثانیه تفسیر شود، نه مگابایت‌برثانیه.
هر ۸ مگابیت تقریباً برابر با یک مگابایت است؛ بنابراین سرعت ۱۰۰ مگابیت حدود ۱۲٫۵ مگابایت‌برثانیه و سرعت ۱ گیگابیت حدود ۱۲۵ مگابایت‌برثانیه ظرفیت نظری دارد. همین تفاوت واحد گاهی باعث می‌شود کاربر نتیجه را کمتر از مقدار واقعی تصور کند.
علت اول: محدودیت وای‌فای
وای‌فای رایج‌ترین دلیل پایین بودن نتیجه است. فاصله از مودم، دیوارهای ضخیم، تداخل شبکه‌های اطراف و استفاده از باند ۲٫۴ گیگاهرتز می‌تواند سرعت را به‌مراتب کمتر از ظرفیت سرویس کند. حتی مودم جدید نیز در محیط شلوغ یا با دستگاه قدیمی همیشه سرعت گیگابیتی ارائه نمی‌دهد.
علت دوم: مودم، روتر یا پورت نامناسب
برای سرویس گیگابیتی، مودم و روتر باید توان پردازش و پورت شبکه مناسب داشته باشند. پورت ۱۰۰ مگابیتی، کابل‌کشی ضعیف یا روتر قدیمی می‌تواند سرعت را در همین محدوده قفل کند. در تنظیمات مودم، سرعت لینک پورت شبکه را بررسی کنید؛ اتصال یک گیگابیتی معمولاً با عنوان ۱۰۰۰Mbps نمایش داده می‌شود.
علت سوم: کابل یا تجهیزات شبکه
کابل آسیب‌دیده، سوکت نامناسب یا کابل قدیمی ممکن است اتصال را روی ۱۰۰ مگابیت نگه دارد. برای بررسی سرویس‌های پرسرعت، استفاده از کابل سالم Cat5e یا بالاتر و اتصال مستقیم رایانه به روتر توصیه می‌شود. چراغ پورت نیز می‌تواند برای تشخیص نوع لینک مفید باشد، اما نتیجه دقیق را باید در وضعیت شبکه رایانه بررسی کرد.
علت چهارم: شلوغی شبکه اپراتور
در ساعات اوج مصرف، ظرفیت مسیر بین مشترک و اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت ممکن است اشباع شود. در این حالت تست صبح، ظهر و شب نتایج متفاوتی نشان می‌دهد. اگر کاهش سرعت فقط در ساعت‌های مشخص رخ می‌دهد و با اتصال کابلی هم تکرار می‌شود، احتمال ازدحام شبکه یا محدودیت مسیر بیشتر است.
علت پنجم: دستگاه یا مصرف هم‌زمان
دانلود، پشتیبان‌گیری ابری، به‌روزرسانی سیستم و پخش ویدئو روی سایر دستگاه‌ها پهنای باند را مصرف می‌کنند. پردازنده ضعیف رایانه، آنتی‌ویروس یا برنامه‌های مدیریت ترافیک نیز ممکن است روی تست اثر بگذارد. پیش از اندازه‌گیری، دانلودها و اتصال دستگاه‌های غیرضروری را متوقف کنید.
علت ششم: سرور تست و مسیر اینترنت
تست سرعت به سروری مشخص و مسیر شبکه تا آن سرور وابسته است. فاصله جغرافیایی، بار سرور، کیفیت اتصال بین‌الملل و سیاست‌های مسیریابی می‌توانند سرعت دانلود، آپلود و زمان پاسخ را تغییر دهند. برای نتیجه قابل اتکاتر، چند سرور نزدیک و چند نوبت زمانی را مقایسه کنید و فقط به یک عدد اکتفا نکنید.
روش درست تشخیص مشکل سرعت
- اتصال کابلی را امتحان کنید: رایانه را با کابل سالم مستقیماً به روتر وصل کنید.
- تجهیزات را بررسی کنید: مدل مودم، نوع پورت، نسخه وای‌فای و سرعت لینک شبکه را ببینید.
- تست‌ها را تکرار کنید: یک تست را در ساعات مختلف و با سرورهای متفاوت انجام دهید.
- مصرف پس‌زمینه را متوقف کنید: دانلود، آپلود، VPN و به‌روزرسانی‌های فعال را ببندید.
- شاخص‌های شبکه را مقایسه کنید: پینگ بالا، نوسان تأخیر یا از دست رفتن بسته‌ها می‌تواند مشکل مسیر را نشان دهد.
اگر اتصال کابلی در چند نوبت و با چند سرور همچنان بسیار پایین‌تر از سرعت سرویس است، نتیجه تست‌ها، زمان انجام آن و مشخصات تجهیزات را ثبت کنید و با پشتیبانی اپراتور در میان بگذارید.
راهکارهای افزایش دقت و بهبود سرعت
- برای تست اولیه از کابل شبکه استفاده کنید و سپس عملکرد وای‌فای را جداگانه بسنجید.
- مودم را در محل مرکزی و دور از وسایل ایجادکننده تداخل قرار دهید.
- برای فاصله نزدیک از باند ۵ گیگاهرتز یا استانداردهای جدید وای‌فای استفاده کنید.
- سیستم‌عامل، میان‌افزار مودم و درایور کارت شبکه را به‌روز نگه دارید.
- در سرویس گیگابیتی، ظرفیت پورت‌های روتر و کابل‌ها را پیش از خرید یا تعویض بررسی کنید.
- در صورت تداوم افت سرعت، درباره وضعیت خط، شلوغی منطقه و محدودیت سرویس از اپراتور سؤال کنید.
در نهایت، یک نتیجه کمتر از عدد اسمی همیشه به معنی خرابی نیست. مقایسه تست کابلی و وای‌فای، بررسی زمان وقوع مشکل و توجه هم‌زمان به سرعت، تأخیر و از دست رفتن بسته‌ها تصویر دقیق‌تری از کیفیت اینترنت ارائه می‌دهد.