تست سرعت اینترنت دو بانده؛ دلایل اختلاف سرعت و روش تشخیص

تست سرعت اینترنت دو بانده چه چیزی را نشان می‌دهد؟

مودم یا روتر دو بانده معمولاً شبکه‌های وای‌فای ۲.۴ و ۵ گیگاهرتز را ارائه می‌کند. باند ۵ گیگاهرتز در فاصله نزدیک، سرعت بالاتر و تأخیر کمتری دارد، اما برد آن کمتر است. باند ۲.۴ گیگاهرتز پوشش بیشتری دارد و از موانع بهتر عبور می‌کند، ولی معمولاً با تداخل و شلوغی بیشتری روبه‌رو است. بنابراین ممکن است یک دستگاه در یک اتاق، روی دو باند نتیجه‌های متفاوتی در دانلود، آپلود، تأخیر، نوسان تأخیر و packet loss نشان دهد.

برای مقایسه درست، تست را با یک سرور نزدیک، در زمان مشابه و بدون دانلود یا پخش ویدئوی هم‌زمان انجام دهید. اگر امکان دارد، یک بار با کابل شبکه و یک بار با هر دو باند وای‌فای آزمایش کنید.

علت اول: تفاوت فنی باندهای ۲.۴ و ۵ گیگاهرتز

باند ۵ گیگاهرتز معمولاً کانال‌های بیشتری برای انتقال داده و ظرفیت بالاتری دارد؛ به همین دلیل سرعت آن در نزدیکی مودم بیشتر است. در مقابل، باند ۲.۴ گیگاهرتز برد بیشتری دارد اما سرعت واقعی آن ممکن است به‌دلیل کانال‌های محدود و استفاده هم‌زمان همسایه‌ها کاهش پیدا کند. این تفاوت لزوماً نشان‌دهنده خرابی سرویس اینترنت نیست.

علت دوم: فاصله، دیوار و محل قرارگیری مودم

هرچه فاصله دستگاه از مودم بیشتر شود، قدرت سیگنال کاهش می‌یابد. دیوارهای بتنی، کمدهای فلزی، آسانسور و وسایل برقی نیز می‌توانند کیفیت اتصال را پایین بیاورند. در این شرایط، دستگاه ممکن است از باند ۵ گیگاهرتز به ۲.۴ گیگاهرتز منتقل شود یا با نرخ اتصال کمتری کار کند و نتیجه تست سرعت کاهش یابد.

علت سوم: تداخل رادیویی و شلوغی کانال

شبکه‌های وای‌فای همسایه، تلفن بی‌سیم، برخی تجهیزات بلوتوثی و دستگاه‌های خانگی می‌توانند روی کیفیت وای‌فای اثر بگذارند. تداخل معمولاً باعث افت سرعت، افزایش jitter و packet loss می‌شود. اگر سرعت در ساعات شلوغ یا در آپارتمان‌های پرتراکم افت می‌کند، بررسی کانال وای‌فای می‌تواند به تشخیص کمک کند.

علت چهارم: محدودیت دستگاه یا کارت شبکه

همه تلفن‌ها، لپ‌تاپ‌ها و تلویزیون‌های هوشمند از استانداردها و پهنای کانال یکسان پشتیبانی نمی‌کنند. یک دستگاه قدیمی ممکن است فقط با استاندارد قدیمی‌تر یا کانال باریک‌تر متصل شود. همچنین پردازنده ضعیف، درایور قدیمی، قاب فلزی یا استفاده هم‌زمان از چند برنامه می‌تواند نتیجه تست را کمتر از ظرفیت واقعی سرویس نشان دهد.

علت پنجم: شلوغی شبکه سرویس‌دهنده یا محدودیت خط

در اینترنت فیبر، کابلی یا DSL، سرعت واقعی به نوع دسترسی، کیفیت خط، ظرفیت شبکه و وضعیت سرویس‌دهنده بستگی دارد. اگر تست با کابل شبکه نیز در چند زمان مختلف پایین باشد، احتمالاً مشکل فقط به وای‌فای مربوط نیست. در ساعات پرترافیک، شلوغی شبکه اپراتور یا مسیر ارتباطی نیز می‌تواند سرعت دانلود و آپلود را کاهش دهد.

روش تشخیص منبع افت سرعت

1. تست با کابل: رایانه را با کابل شبکه به مودم وصل کنید و برنامه‌های مصرف‌کننده پهنای باند را ببندید.
2. تست جداگانه باندها: نام شبکه‌های ۲.۴ و ۵ گیگاهرتز را جدا کنید و هر کدام را با همان دستگاه و همان سرور آزمایش کنید.
3. بررسی فاصله: تست را در کنار مودم و سپس در محل معمول استفاده انجام دهید. اختلاف زیاد، نشانه مشکل پوشش یا تداخل است.
4. تکرار در زمان‌های مختلف: نتیجه را صبح، عصر و ساعات شلوغ ثبت کنید تا اثر ازدحام مشخص شود.
5. بررسی شاخص‌ها: فقط به دانلود توجه نکنید؛ آپلود، latency، jitter و packet loss نیز برای تماس تصویری و بازی آنلاین مهم هستند.

راهکارهای بهبود نتیجه تست سرعت

• مودم را در محل مرکزی، مرتفع و دور از فلز و وسایل برقی قرار دهید.
• برای دستگاه‌های نزدیک و پرمصرف، باند ۵ گیگاهرتز را انتخاب کنید و برای فاصله‌های بیشتر از ۲.۴ گیگاهرتز استفاده کنید.
• کانال وای‌فای را با ابزار تحلیل شبکه بررسی و در صورت نیاز روی کانال خلوت‌تر تنظیم کنید.
• سیستم‌عامل، درایور کارت شبکه و firmware مودم را به‌روز نگه دارید.
• هنگام تست، دانلود، آپلود ابری، پشتیبان‌گیری و پخش ویدئوی سایر دستگاه‌ها را متوقف کنید.
• اگر تست کابلی هم پایین است، مشخصات سرویس و وضعیت خط را از پشتیبانی اپراتور یا شرکت ارائه‌دهنده اینترنت پیگیری کنید.

چه زمانی مشکل از مودم یا سرویس‌دهنده است؟

اگر فقط یک دستگاه یا فقط یک نقطه از خانه سرعت کمی دارد، احتمالاً مشکل از پوشش وای‌فای، دستگاه یا تداخل است. اما اگر چند دستگاه با کابل و وای‌فای، در زمان‌های مختلف، سرعت پایین و packet loss مشابهی دارند، مودم، خط دسترسی یا شبکه سرویس‌دهنده باید بررسی شود. ثبت زمان تست، نوع اتصال، باند استفاده‌شده و مقادیر دانلود، آپلود و تأخیر، روند پیگیری با پشتیبانی را دقیق‌تر می‌کند.

برای مقایسه منظم می‌توانید از یک ابزار تست سرعت اینترنت استفاده کنید و نتایج را با شرایط یکسان ذخیره کنید.