ทดสอบความเร็วเน็ตบนคอมช้ากว่าไหม? สาเหตุ วิธีเช็ก และวิธีแก้

อาการที่ทำให้คิดว่าเน็ตบนคอมช้ากว่า

หลายบ้านเจอว่าเปิดสปีดเทสต์บนคอมแล้วได้ค่า ดาวน์โหลด หรือ อัปโหลด ต่ำกว่ามือถือ ทั้งที่ใช้เน็ตบ้านเส้นเดียวกัน อาการแบบนี้ไม่ได้แปลว่าแพ็กเกจไฟเบอร์มีปัญหาเสมอไป แต่บอกได้ว่ามีบางจุดในคอม, เครือข่ายภายในบ้าน หรือวิธีทดสอบที่ต่างจากเครื่องอื่น

สิ่งที่ควรสังเกตคือค่าที่ต่างกันมากหรือไม่, ต่างเฉพาะตอนต่อ Wi-Fi หรือแม้แต่ตอนเสียบสาย LAN, และค่า ping สูงผิดปกติหรือไม่ ถ้าแยกอาการได้ จะตามหาต้นเหตุได้ง่ายขึ้นมาก

สาเหตุแรก: คอมอาจต่อผ่าน Wi-Fi ที่ไม่เสถียร

ถ้าคอมอยู่ไกลเราเตอร์, มีผนังหรือเฟอร์นิเจอร์บัง, หรือใช้ย่าน 2.4 GHz ที่ถูกรบกวนจากอุปกรณ์อื่น ความเร็วที่วัดได้มักต่ำกว่าที่ควรจะเป็น เดสก์ท็อปบางเครื่องยังใช้การ์ด Wi-Fi หรือเสารับสัญญาณที่ไม่ดีพอ ทำให้ผลทดสอบแกว่งมากกว่ามือถือที่อยู่ใกล้จุดกระจายสัญญาณ

กรณีนี้มักเห็นชัดในบ้านที่ใช้เราเตอร์ตัวเดียวปล่อยสัญญาณไปหลายห้อง แม้ผู้ให้บริการไฟเบอร์จะส่งสัญญาณเข้าบ้านได้ปกติ แต่คอขวดจะเกิดที่ระยะและคุณภาพสัญญาณภายในบ้านแทน

สาเหตุที่สอง: เบราว์เซอร์หรือส่วนขยายรบกวนผลทดสอบ

การทดสอบบนคอมอาศัยเบราว์เซอร์เป็นหลัก ถ้ามีส่วนขยายอย่างตัวบล็อกโฆษณา, VPN, ตัวแปลหน้าเว็บ หรือซอฟต์แวร์ความปลอดภัยบางตัวเข้ามาแทรก ผลลัพธ์อาจช้ากว่าความจริงได้ บางครั้งแค่เปิดแท็บจำนวนมากหรือเบราว์เซอร์ค้างไว้นานก็ทำให้การทดสอบไม่นิ่ง

วิธีดูว่าเป็นปัญหาจากเบราว์เซอร์หรือไม่

• ลองเปิดโหมดไม่ระบุตัวตนแล้วทดสอบใหม่
• ปิดส่วนขยายที่ไม่จำเป็นก่อนรันสปีดเทสต์
• ลองใช้เบราว์เซอร์อีกตัวเพื่อเทียบผล

สาเหตุที่สาม: โปรแกรมพื้นหลังแย่งแบนด์วิดท์

โปรแกรมซิงก์ไฟล์, อัปเดตระบบ, ดาวน์โหลดเกม, สำรองข้อมูลขึ้นคลาวด์ หรือทอร์เรนต์สามารถดึงแบนด์วิดท์ไปใช้แบบเงียบ ๆ ได้ ผลคือสปีดเทสต์บนคอมดูช้าลงทั้งที่เส้นเน็ตไม่ได้มีปัญหาโดยตรง

ถ้าระหว่างทดสอบมีไฟสถานะดิสก์หรือเครือข่ายกระพริบต่อเนื่อง, เครื่องช้าผิดปกติ หรือเห็นว่ามีการอัปโหลดตลอดเวลา ให้สงสัยโปรแกรมเบื้องหลังก่อนเป็นอันดับแรก

สาเหตุที่สี่: ไดรเวอร์ การ์ดแลน และสเปกคอม

ไดรเวอร์การ์ดเครือข่ายที่เก่า, พอร์ต USB ที่ต่ออะแดปเตอร์ไวไฟไม่เต็มประสิทธิภาพ, สาย LAN ที่เสื่อม หรือการตั้งค่าโหมดประหยัดพลังงาน ล้วนทำให้คอมรับความเร็วได้ไม่เต็มที่ เครื่องรุ่นเก่าบางเครื่องยังมีข้อจำกัดที่ชิปเน็ตหรือซีพียูจัดการทราฟฟิกพร้อมกันไม่ไหว

ถ้าใช้คอมประกอบหรือโน้ตบุ๊กหลายปีแล้ว ควรตรวจทั้งไดรเวอร์, เวอร์ชันระบบปฏิบัติการ และคุณภาพสายที่ใช้งาน เพราะความต่างเล็ก ๆ ตรงนี้อาจทำให้ผล ดาวน์โหลด กับ ping เปลี่ยนชัดเจน

สาเหตุที่ห้า: เราเตอร์ สัญญาณ และเซิร์ฟเวอร์ทดสอบ

เราเตอร์ที่ทำงานต่อเนื่องนาน ๆ อาจเริ่มหน่วง, ร้อน, หรือจัดคิวทราฟฟิกไม่ดีเท่าที่ควร นอกจากนี้ถ้าเลือกเซิร์ฟเวอร์ทดสอบไกลจากตำแหน่งจริง หรือเซิร์ฟเวอร์นั้นมีคนใช้งานหนาแน่น ผลก็อาจต่ำกว่าปกติได้ แม้ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตในประเทศจะไม่ได้มีปัญหาที่สายหลักก็ตาม

ในบางบ้าน ปัญหาไม่ได้อยู่ที่เน็ตบ้านโดยตรง แต่อยู่ที่ช่องสัญญาณ Wi-Fi ชนกันหลายบ้าน, ตำแหน่งเราเตอร์ไม่เหมาะ หรือสายจาก ONT ไปยังเราเตอร์มีจุดต่อหลวม

วิธีเช็กให้รู้ว่าช้าเพราะอะไร

ให้เริ่มจากการแยกทีละตัวแปร อย่าทดสอบหลายอย่างพร้อมกัน เพราะจะหาสาเหตุยากขึ้น จุดสำคัญคือทดสอบซ้ำด้วยเงื่อนไขเดียวกัน และเปลี่ยนแค่ปัจจัยเดียวในแต่ละครั้ง

ลำดับการทดสอบที่ควรทำ

1. ปิดโปรแกรมดาวน์โหลด, ซิงก์คลาวด์ และอัปเดตที่กำลังทำงาน
2. ทดสอบบนคอมด้วยสาย LAN ถ้าทำได้
3. ลองเบราว์เซอร์อีกตัวหรือเปิดโหมดไม่ระบุตัวตน
4. เปลี่ยนเซิร์ฟเวอร์ทดสอบให้ใกล้ขึ้น
5. เทียบผลกับมือถือที่อยู่จุดเดียวกัน

ถ้าต่อสาย LAN แล้วความเร็วดีขึ้นมาก แปลว่าปัญหาอยู่ที่ Wi-Fi เป็นหลัก ถ้าทั้งสายและไร้สายช้าพร้อมกัน ควรไปดูที่เราเตอร์, สายสัญญาณ, หรือฝั่งผู้ให้บริการต่อ

วิธีแก้และปรับปรุงให้ผลทดสอบนิ่งขึ้น

ทางแก้ที่คุ้มที่สุดคือใช้สาย LAN เมื่ออยากวัดความเร็วจริงของเส้นเน็ต หากจำเป็นต้องใช้ Wi-Fi ให้ย้ายคอมเข้าใกล้เราเตอร์, ใช้ย่าน 5 GHz เมื่อระยะไม่ไกล, และเลือกอุปกรณ์รับสัญญาณที่ได้มาตรฐานพอ

จากนั้นให้ตรวจไดรเวอร์การ์ดเน็ต, รีสตาร์ทเราเตอร์เป็นระยะ, เปลี่ยนสายที่เก่า, ปิดซอฟต์แวร์ที่กินแบนด์วิดท์, และหลีกเลี่ยงการทดสอบในช่วงที่ทั้งบ้านใช้งานหนัก ถ้ายังได้ผลผิดปกติค่อยติดต่อผู้ให้บริการเพื่อให้ตรวจเส้นสัญญาณหรืออุปกรณ์ปลายทาง

• ใช้สาย LAN เมื่อต้องการค่าที่ใกล้ความจริงที่สุด
• อัปเดตไดรเวอร์และระบบปฏิบัติการให้ใหม่
• ย้ายตำแหน่งเราเตอร์ให้โล่งและสูงขึ้น
• ปิด VPN และส่วนขยายที่ไม่จำเป็นก่อนทดสอบ
• ทดสอบหลายรอบแล้วดูค่าเฉลี่ย ไม่ดูรอบเดียว