เช็กสปีดเครือข่าย Synology NAS ช้าเกิดจากอะไรและตรวจสอบอย่างไร

การเช็กสปีดเครือข่าย Synology NAS อาจให้ผลไม่ตรงกับความเร็วแพ็กเกจไฟเบอร์หรือความเร็วที่ระบุบนอุปกรณ์ เพราะความเร็วที่วัดได้ขึ้นอยู่กับเส้นทางการเชื่อมต่อ อุปกรณ์ต้นทาง การตั้งค่าเครือข่าย และภาระงานของ NAS การแยกปัญหาแต่ละจุดจึงสำคัญกว่าการดูตัวเลขเพียงครั้งเดียว

อาการที่พบเมื่อ Synology NAS ทำงานช้า

อาการที่พบบ่อยคือดาวน์โหลดไฟล์จาก NAS ได้ช้า อัปโหลดไฟล์ใช้เวลานาน วิดีโอสะดุดเมื่อเปิดจาก NAS หรือมีค่า ping สูงระหว่างคอมพิวเตอร์กับ NAS บางกรณีการทดสอบผ่านอินเทอร์เน็ตอาจได้ความเร็วต่ำ แต่การโอนไฟล์ภายในบ้านกลับเร็วกว่า ซึ่งหมายความว่าปัญหาอาจอยู่ที่เส้นทางออกอินเทอร์เน็ตหรือผู้ให้บริการ ไม่ใช่ตัว NAS

สาเหตุจากการเชื่อมต่อ Wi-Fi

การใช้ Wi-Fi เป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ความเร็วไม่คงที่ โดยเฉพาะเมื่อ NAS อยู่ไกลจากเราเตอร์ มีผนังกั้น หรือมีอุปกรณ์หลายเครื่องใช้งานช่องสัญญาณเดียวกัน ย่าน 2.4 GHz มีระยะครอบคลุมมากกว่าแต่ถูกรบกวนได้ง่าย ส่วน 5 GHz มักเร็วกว่าแต่สัญญาณลดลงเร็วเมื่ออยู่ไกลจากเราเตอร์

ให้ทดสอบโดยเชื่อมต่อคอมพิวเตอร์เข้ากับเราเตอร์ด้วยสาย LAN แล้วโอนไฟล์กับ NAS อีกครั้ง หากความเร็วดีขึ้นชัดเจน ควรย้ายเราเตอร์ ลดสิ่งกีดขวาง เลือกช่องสัญญาณที่เหมาะสม หรือใช้ระบบกระจายสัญญาณที่เชื่อมต่อด้วยสายหลัก

สาเหตุจากสาย LAN และพอร์ตเครือข่าย

สาย LAN ที่ชำรุด หัวต่อหลวม หรือรองรับความเร็วต่ำอาจทำให้ลิงก์ลดลงเหลือ 100 Mbps แม้ NAS และเราเตอร์จะรองรับกิกะบิตก็ตาม ผลลัพธ์คือการโอนไฟล์ขนาดใหญ่ช้ากว่าที่ควรเป็น และบางครั้งความเร็วจะแกว่งตามสภาพสาย

ตรวจสอบสถานะการเชื่อมต่อใน DSM และเราเตอร์ว่าพอร์ตทำงานที่ 1 Gbps หรือไม่ จากนั้นลองเปลี่ยนเป็นสาย Cat5e หรือ Cat6 ที่ได้มาตรฐานและเสียบเข้าพอร์ตอื่น หากใช้สวิตช์เครือข่าย ควรตรวจสอบความเร็วของทุกพอร์ตในเส้นทางเดียวกัน

สาเหตุจากเราเตอร์หรือสวิตช์เครือข่าย

เราเตอร์ที่มีซีพียูหรือหน่วยความจำจำกัดอาจจัดการทราฟฟิกจำนวนมากได้ไม่ดี โดยเฉพาะขณะเปิด QoS ควบคุมแบนด์วิดท์ VPN หรือมีอุปกรณ์หลายเครื่องดาวน์โหลดพร้อมกัน สวิตช์ที่เป็น Fast Ethernet ก็จะจำกัดความเร็วไว้ประมาณ 100 Mbps แม้พอร์ตของ NAS จะเป็นกิกะบิต

ปิดฟังก์ชันที่ไม่จำเป็นชั่วคราวแล้วทดสอบใหม่ ตรวจสอบผังการต่อสายให้ NAS และคอมพิวเตอร์อยู่บนเครือข่ายเดียวกัน และรีสตาร์ตเราเตอร์หากพบว่าค่า ping สูงขึ้นต่อเนื่อง การอัปเดตเฟิร์มแวร์อาจช่วยแก้ปัญหาความเข้ากันได้และความเสถียรของพอร์ต

สาเหตุจากดิสก์และภาระงานของ Synology NAS

ความเร็วเครือข่ายไม่ได้เท่ากับความเร็วอ่านเขียนไฟล์เสมอไป ดิสก์ที่มีสุขภาพลดลง พื้นที่เหลือน้อย หรือทำงานพร้อมกับการสร้างดัชนี ซิงค์ไฟล์ และตรวจสอบระบบอาจตอบสนองช้าลง ทำให้ผลทดสอบการโอนไฟล์ต่ำกว่าความสามารถของเครือข่าย

เปิด Resource Monitor ใน DSM เพื่อตรวจสอบการใช้ซีพียู หน่วยความจำ ดิสก์ และเครือข่ายระหว่างทดสอบ หยุดงานเบื้องหลังที่ไม่จำเป็นชั่วคราว ตรวจสอบสถานะ S.M.A.R.T. และเว้นพื้นที่ว่างให้เพียงพอ หากดิสก์มีข้อผิดปกติควรสำรองข้อมูลก่อนดำเนินการใด ๆ

สาเหตุจากโปรโตคอลและการตั้งค่าไฟล์

การโอนไฟล์ผ่าน SMB อาจช้าจากการเข้ารหัส การตรวจสอบสิทธิ์ หรือไฟล์ขนาดเล็กจำนวนมาก เพราะแต่ละไฟล์มีขั้นตอนเปิดและปิดแยกกัน การคัดลอกโฟลเดอร์ที่มีไฟล์จำนวนมากจึงมักช้ากว่าการคัดลอกไฟล์ขนาดใหญ่เพียงไฟล์เดียว

ทดสอบด้วยไฟล์ขนาดใหญ่หลายไฟล์เพื่อดูเพดานความเร็วจริง ตรวจสอบเวอร์ชัน SMB ให้เหมาะกับระบบปฏิบัติการ และหลีกเลี่ยงการเปิดฟังก์ชันเข้ารหัสบนเครือข่ายภายในที่เชื่อถือได้หากไม่จำเป็น อย่างไรก็ตาม การเข้าถึง NAS จากภายนอกควรใช้การเชื่อมต่อที่ปลอดภัยเสมอ

สาเหตุจากอินเทอร์เน็ตและผู้ให้บริการ

หากการทดสอบ NAS ผ่านอินเทอร์เน็ตช้า แต่การโอนไฟล์ภายในบ้านเร็ว ปัญหาอาจมาจากความเร็วอัปโหลดของแพ็กเกจไฟเบอร์ ค่า ping ไปยังปลายทาง การหน่วงจากเส้นทางระหว่างประเทศ หรือการใช้งานของผู้ให้บริการในช่วงเวลานั้น ความเร็วอัปโหลดมักต่ำกว่าดาวน์โหลด จึงมีผลชัดเจนเมื่อดึงไฟล์จากบ้านไปยังเครือข่ายภายนอก

เปรียบเทียบผลทดสอบในช่วงเวลาต่างกันและใช้เซิร์ฟเวอร์ทดสอบใกล้พื้นที่ของคุณ ตรวจสอบความเร็วจากคอมพิวเตอร์ที่ต่อสายตรงกับเราเตอร์ และแยกผลระหว่างการใช้งานภายในบ้านกับการเข้าถึงจากภายนอก อย่าสรุปจากการทดสอบเพียงครั้งเดียวหรือจาก Wi-Fi เพียงจุดเดียว

วิธีตรวจสอบความเร็วอย่างเป็นขั้นตอน

1. ทดสอบเครือข่ายภายใน: ต่อคอมพิวเตอร์กับเราเตอร์ด้วยสาย LAN แล้วโอนไฟล์ขนาดใหญ่ระหว่างคอมพิวเตอร์กับ Synology NAS
2. ตรวจสอบลิงก์: ดูความเร็วพอร์ตของ NAS เราเตอร์ และสวิตช์ว่ารองรับ 1 Gbps หรือสูงกว่า
3. ดูภาระงาน: เปิด Resource Monitor และบันทึกการใช้ซีพียู ดิสก์ หน่วยความจำ และเครือข่ายขณะทดสอบ
4. เปรียบเทียบ Wi-Fi: ทดสอบจากตำแหน่งเดิมด้วย 2.4 GHz และ 5 GHz เพื่อดูผลกระทบจากสัญญาณ
5. ทดสอบจากภายนอก: ตรวจสอบดาวน์โหลด อัปโหลด และค่า ping ผ่านเครือข่ายมือถือหรือเครือข่ายอื่น

การจดบันทึกเวลา อุปกรณ์ที่ใช้ ขนาดไฟล์ และวิธีเชื่อมต่อจะช่วยให้เปรียบเทียบผลได้แม่นยำขึ้น หากต้องการวัดความเร็วเครือข่ายทั่วไป สามารถใช้ เครื่องมือทดสอบความเร็วอินเทอร์เน็ต แล้วนำผลมาเทียบกับการโอนไฟล์จริง

แนวทางเพิ่มความเร็วและลดค่า ping

• ใช้สาย LAN Cat5e หรือ Cat6 และตรวจสอบให้ทุกพอร์ตเป็นกิกะบิต
• เชื่อมต่อ NAS เข้ากับเราเตอร์หรือสวิตช์โดยตรง แทนการเชื่อมต่อผ่าน Wi-Fi
• วางเราเตอร์ในตำแหน่งเปิดโล่งและเลือกย่านความถี่ให้เหมาะกับระยะทาง
• ลดงานสร้างดัชนี ซิงค์ และดาวน์โหลดบน NAS ระหว่างการโอนไฟล์สำคัญ
• อัปเดต DSM เฟิร์มแวร์เราเตอร์ และไดรเวอร์เครือข่ายให้เป็นรุ่นปัจจุบัน
• ตรวจสอบแพ็กเกจไฟเบอร์และความเร็วอัปโหลดเมื่อจำเป็นต้องเข้าถึง NAS จากภายนอก

ควรแก้ทีละจุดและทดสอบซ้ำหลังการเปลี่ยนแปลงทุกครั้ง วิธีนี้จะช่วยระบุได้ว่าความเร็วที่ดีขึ้นเกิดจากสาย LAN เราเตอร์ Wi-Fi ดิสก์ หรือเส้นทางอินเทอร์เน็ต และช่วยป้องกันการปรับตั้งค่าที่ไม่เกี่ยวข้องกับปัญหาจริง